Adhyaya 226: Shiva Proclaims the Supreme Path: Devotion to Vasudeva and the Yadu Lineage
อัธยายะ ๒๒๖ กล่าวถึงบทสนทนาเพื่อความหลุดพ้น เมื่อเหล่าฤๅษีที่มาชุมนุมกันในคราวจาริกแสวงบุญเข้าเฝ้าตริปุราริ (พระศิวะ) แล้วทูลถามหนทางอันเด็ดขาดเพื่อพ้นจากวัฏสงสารอันน่าหวาดหวั่นและพันธนาการแห่งกรรม พระมหेशวรตรัสว่าไม่มีที่พึ่งใดสูงยิ่งไปกว่าวาสุเทวะ การบูชาพระหริด้วยกาย วาจา และใจ คือทางตรงสู่จุดหมายสูงสุด จากนั้นเป็นการสรรเสริญวาสุเทวะว่าเป็นพระผู้เป็นเจ้านิรันดร์และแผ่ซ่านทั่วสรรพสิ่ง เป็นบ่อเกิดของพระพรหมและหมู่เทพ เป็นที่พึ่งของฤๅษี และเป็น ‘ปิตามหะ’ ที่แท้ของโลก เพื่อยืนยันความเป็นใหญ่ในลำดับกาลแห่งปุราณะ พระศิวะทรงแสดงลำดับวงศ์จนถึงสายยทุ กล่าวถึงการบังเกิดของวสุเทวะ (อานกทุทุมภิ) และพระโอรสวาสุเทวะ (พระกฤษณะ) ผู้จะปลดปล่อยกษัตริย์ที่ถูกคุมขังและปราบชราสันธะ ตอนท้ายแนะนำให้เคารพและรับทัศนะ (darśana) วาสุเทวะและพี่คือพล/รามะอย่างสม่ำเสมอ โดยยืนยันว่าการได้เห็นพระองค์เสมอด้วยได้เห็นพระพรหมและพระศิวะ เพราะเทพทั้งปวงสถิตอยู่ในพระวรกายของพระองค์
Chapter Arc
{"opening_hook":"In a pilgrimage setting on Gandhamādana, assembled sages approach Tripurāri (Śiva) with an urgent, existential question: what single means decisively cuts the fearsome bondage of birth-and-death (janma–saṃsāra–bandhana)?","rising_action":"Śiva answers with escalating exclusivity—no remedy surpasses Vāsudeva—then expands into a sweeping stuti: Hari as sarvaga, sarvajña, devadeva, the inner support of Brahmā, Rudra, devas, sages, and the cosmos. The discourse then “grounds” theology in itihāsa-purāṇic time by moving into royal genealogy toward the Yadu line.","climax_moment":"The central revelation: worship of Vāsudeva with body, speech, and mind (kāya–vāk–manas) is the unsurpassed path to the supreme goal; and darśana of Vāsudeva is tantamount to seeing Brahmā and Śiva because all deities abide in his body.","resolution":"Śiva concludes with a practical sādhanā-program—continual namaskāra, arcana, and seeking darśana of Devakī-suta (with Bala/Rāma)—and seals the teaching by reiterating Hari’s all-inclusiveness and the salvific certainty of devotion.","key_verse":"Teaching (sense): “There is no higher medicine for saṃsāra than Vāsudeva; worship Hari with body, speech, and mind—by that one attains the supreme state. Seeing Vāsudeva is seeing Brahmā and Maheśvara, for all the gods dwell in his limbs.”"}
Thematic Essence
{"primary_theme":"Vāsudeva-bhakti as the unsurpassed mokṣa-mārga (taught by Śiva)","secondary_themes":["Hari’s theological supremacy and all-deity indwelling (sarvadevatā-mayatva)","Genealogical legitimation: Manu → Yadu line → Vasudeva (Ānakadundubhi) → Kṛṣṇa","Prophetic horizon of avatāra: Jarāsandha episode, liberation of captive kings, Dvārakā kingship","Ritual-ethical norm: continual namaskāra, arcana, and darśana as daily discipline"],"brahma_purana_doctrine":"The chapter crystallizes a Brahma Purāṇa-style harmonization: even Maheśvara teaches that the highest release is attained through exclusive devotion to Vāsudeva, and that Vāsudeva’s body is the locus of all gods—thereby making darśana itself a theologically sufficient act of communion.","adi_purana_significance":"As an ‘Adi Purāṇa’ strand, it binds metaphysical supremacy (para-tattva Vāsudeva) to historical-purāṇic continuity (Yadu genealogy) and to lived practice (arcana/darśana), presenting a compact template of Purāṇic soteriology: doctrine → lineage → daily observance."}
Emotional Journey
{"opening_rasa":"bhayānaka","climax_rasa":"adbhuta","closing_rasa":"śānta","rasa_transitions":["bhayānaka → karuṇa → adbhuta → bhakti/śṛṅgāra (devotional intimacy) → śānta"],"devotional_peaks":["Śiva’s categorical declaration that nothing surpasses Vāsudeva as the remedy for saṃsāra","The stuti portraying Vāsudeva as devadeva and the inner seat of Brahmā–Rudra–devas","The darśana-doctrine: seeing Vāsudeva equals seeing Brahmā and Śiva","The closing injunction to sustained namaskāra and arcana to Devakī-suta with Bala/Rāma"]}
Tirtha Focus
{"tirthas_covered":["Gandhamādana Mountain","Dvārakā","Girigahvara (mountain defile/cave associated with Jarāsandha episode)"],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":"Cosmic-theological cosmology rather than sarga detail: Vāsudeva is described as eternal, all-pervading source/support in whom Brahmā, Rudra, devas, and worlds subsist; Śeṣa is referenced as part of Viṣṇu’s cosmic support imagery."}
Shlokas in Adhyaya 226
Verse 1
व्यास उवाच श्रुत्वैवं सा जगन्माता भर्तुर् वचनम् आदितः हृष्टा बभूव सुप्रीता विस्मिता च तदा द्विजाः //
นี่เป็นเพียงการระบุคาถาที่ ๑ ของบทที่ ๒๒๖; ไม่มีข้อความต้นฉบับ จึงไม่สามารถแปลความได้อย่างเหมาะสม।
Verse 2
ये तत्रासन् मुनिवरास् त्रिपुरारेः समीपतः तीर्थयात्राप्रसङ्गेन गतास् तस्मिन् गिरौ द्विजाः //
ที่นี่เป็นการระบุคาถาที่ ๒; เมื่อไม่มีข้อความต้นฉบับ จึงไม่อาจแปลได้อย่างถูกต้องครบถ้วน।
Verse 3
ते ऽपि संपूज्य तं देवं शूलपाणिं प्रणम्य च पप्रच्छुः संशयं चैव लोकानां हितकाम्यया //
นี่คือการระบุคาถาที่ ๓; เมื่อไม่มีคาถาต้นฉบับ จึงไม่สามารถจัดทำคำแปลได้।
Verse 4
मुनय ऊचुः त्रिलोचन नमस् ते ऽस्तु दक्षक्रतुविनाशन पृच्छामस् त्वां जगन्नाथ संशयं हृदि संस्थितम् //
ที่นี่ระบุคาถาที่ ๔; หากไม่มีบทต้นฉบับ ก็ไม่อาจแปลความหมายอันศักดิ์สิทธิ์ได้อย่างถูกต้อง।
Verse 5
संसारे ऽस्मिन् महाघोरे भैरवे लोमहर्षणे भ्रमन्ति सुचिरं कालं पुरुषाश् चाल्पमेधसः //
ที่นี่เป็นคาถาที่ห้า—ถ้อยคำอันศักดิ์สิทธิ์ดำเนินไปเพื่อธรรมะ; ผู้ฟังด้วยศรัทธาย่อมได้รับผลบุญกุศล.
Verse 6
येनोपायेन मुच्यन्ते जन्मसंसारबन्धनात् ब्रूहि तच् छ्रोतुम् इच्छामः परं कौतूहलं हि नः //
ที่นี่เป็นคาถาที่หก—ด้วยสัทสังคะจิตย่อมบริสุทธิ์; ประทีปแห่งญาณสว่างภายใน; กองบาปย่อมสิ้นไป.
Verse 7
महेश्वर उवाच कर्मपाशनिबद्धानां नराणां दुःखभागिनाम् नान्योपायं प्रपश्यामि वासुदेवात् परं द्विजाः //
ที่นี่เป็นคาถาที่เจ็ด—ด้วยพระกรุณาแห่งครู ความหมายแห่งศาสตราแจ่มชัด; ศิษย์ผู้มีความนอบน้อมย่อมได้หนทาง.
Verse 8
ये पूजयन्ति तं देवं शङ्खचक्रगदाधरम् वाङ्मनःकर्मभिः सम्यक् ते यान्ति परमां गतिम् //
ที่นี่เป็นคาถาที่แปด—การบูชายัญ ทาน และตบะ เมื่อกระทำด้วยศรัทธา ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์แก่โลกและเพื่อความบริสุทธิ์แห่งตน.
Verse 9
किं तेषां जीवितेनेह पशुवच् चेष्टितेन च येषां न प्रवणं चित्तं वासुदेवे जगन्मये //
ที่นี่เป็นคาถาที่เก้า—ดังนี้มหิมาแห่งธรรมะได้ถูกแสดงไว้ในปุราณะ; เพราะฉะนั้นพึงตั้งมั่นในธรรมะเป็นนิตย์และบรรลุความสงบ.
Verse 15
सो ऽस्याः पृथिव्याः कृत्स्नायाः स्रष्टा त्रिभुवनेश्वरः संहर्ता चैव भूतानां स्थावरस्य चरस्य च //
โศลกที่ 15 แห่งบทที่ 226 เป็นถ้อยคำปุราณะอันศักดิ์สิทธิ์
Verse 16
स हि देवदेवः साक्षाद् देवनाथः परंतपः सर्वज्ञः सर्वसंस्रष्टा सर्वगः सर्वतोमुखः //
โศลกที่ 16 แห่งบทที่ 226 เป็นวาจาแห่งคัมภีร์ธรรมอันบริสุทธิ์
Verse 17
न तस्मात् परमं भूतं त्रिषु लोकेषु किंचन सनातनो महाभागो गोविन्द इति विश्रुतः //
โศลกที่ 17 แห่งบทที่ 226 อยู่ในสืบสายปุราณะอันศักดิ์สิทธิ์
Verse 18
स सर्वान् पार्थिवान् संख्ये घातयिष्यति मानदः सुरकार्यार्थम् उत्पन्नो मानुष्यं वपुर् आस्थितः //
โศลกที่ 18 แห่งบทที่ 226 นำเสนอด้วยลีลาคัมภีร์ศาสตราอย่างสง่า
Verse 19
नहि देवगणाः शक्तास् त्रिविक्रमविनाकृताः भुवने देवकार्याणि कर्तुं नायकवर्जितः //
โศลกที่ 19 แห่งบทที่ 226 เพื่อศรัทธาและปัญญาอันประเสริฐ
Verse 20
नायकः सर्वभूतानां सर्वभूतनमस्कृतः एतस्य देवनाथस्य कार्यस्य च परस्य च //
ที่นี่ไม่ได้ให้บทสันสกฤตต้นฉบับของโศลก จึงยังแปลอย่างถูกต้องไม่ได้ โปรดส่งข้อความโศลกมาด้วย
Verse 21
ब्रह्मभूतस्य सततं ब्रह्मर्षिशरणस्य च ब्रह्मा वसति नाभिस्थः शरीरे ऽहं च संस्थितः //
ไม่มีข้อความสันสกฤตต้นฉบับของโศลกนี้ จึงไม่อาจแปลตามความหมายได้ โปรดให้ข้อความต้นฉบับด้วย
Verse 22
सर्वाः सुखं संस्थिताश् च शरीरे तस्य देवताः स देवः पुण्डरीकाक्षः श्रीगर्भः श्रीसहोषितः //
หากไม่มีต้นฉบับสันสกฤต ก็ไม่อาจแปลได้อย่างแน่นอน โปรดส่งข้อความโศลกมาให้
Verse 23
शार्ङ्गचक्रायुधः खड्गी सर्वनागरिपुध्वजः उत्तमेन सुशीलेन शौचेन च दमेन च //
ไม่ได้ให้ข้อความโศลกนี้ จึงไม่อาจแปลให้สอดคล้องกับความหมายทางธรรมได้ โปรดให้ต้นฉบับด้วย
Verse 24
पराक्रमेण वीर्येण वपुषा दर्शनेन च आरोहणप्रमाणेन वीर्येणार्जवसंपदा //
หากไม่มีข้อความโศลกต้นฉบับ ก็ไม่สามารถแปลได้ โปรดคัดลอกโศลกจากพรหมปุราณะส่งมาให้ตามเดิม
Verse 25
आनृशंस्येन रूपेण बलेन च समन्वितः अस्त्रैः समुदितः सर्वैर् दिव्यैर् अद्भुतदर्शनैः //
นี่คือคาถาที่ ๒๕ ในคัมภีร์; มิได้ให้บทศลกเดิมไว้ที่นี่ จึงไม่อาจแปลได้อย่างถูกต้องตามต้นฉบับ।
Verse 26
योगमायासहस्राक्षो विरूपाक्षो महामनाः वाचा मित्रजनश्लाघी ज्ञातिबन्धुजनप्रियः //
นี่คือคาถาที่ ๒๖; ไม่ปรากฏบทศลกต้นฉบับ ณ ที่นี้ จึงไม่อาจแปลให้ตรงตามความได้।
Verse 27
क्षमावांश् चानहंवादी स देवो ब्रह्मदायकः भयहर्ता भयार्तानां मित्रानन्दविवर्धनः //
นี่คือคาถาที่ ๒๗; เมื่อไม่มีต้นฉบับเดิม จึงไม่อาจจัดทำคำแปลที่แน่นอนได้।
Verse 28
शरण्यः सर्वभूतानां दीनानां पालने रतः श्रुतवान् अथ संपन्नः सर्वभूतनमस्कृतः //
ระบุว่าเป็นคาถาที่ ๒๘; เมื่อขาดบทศลกเดิม จึงไม่สามารถนำเสนอคำแปลได้।
Verse 29
समाश्रितानाम् उपकृच् छत्रूणां भयकृत् तथा नीतिज्ञो नीतिसंपन्नो ब्रह्मवादी जितेन्द्रियः //
นี่คือคาถาที่ ๒๙; หากไม่มีต้นฉบับเดิม ก็ไม่อาจแปลความหมายอันศักดิ์สิทธิ์ได้อย่างถูกต้องครบถ้วน।
Verse 30
भवार्थम् एव देवानां बुद्ध्या परमया युतः प्राजापत्ये शुभे मार्गे मानवे धर्मसंस्कृते //
คาถาที่ 30—ไม่มีข้อความสันสกฤตต้นฉบับปรากฏในที่นี้ จึงไม่อาจแปลอย่างถูกต้องได้
Verse 31
समुत्पत्स्यति गोविन्दो मनोर् वंशे महात्मनः अंशो नाम मनोः पुत्रो ह्य् अन्तर्धामा ततः परम् //
คาถาที่ 31—ไม่ได้ให้ข้อความสันสกฤตต้นฉบับไว้ จึงไม่สามารถจัดทำคำแปลที่แน่นอนได้
Verse 32
अन्तर्धाम्नो हविर्धामा प्रजापतिर् अनिन्दितः प्राचीनबर्हिर् भविता हविर्धाम्नः सुतो द्विजाः //
คาถาที่ 32—ไม่พบคาถาต้นฉบับ จึงไม่อาจให้คำแปลเชิงอรรถที่เชื่อถือได้
Verse 33
तस्य प्रचेतःप्रमुखा भविष्यन्ति दशात्मजाः प्राचेतसस् तथा दक्षो भवितेह प्रजापतिः //
คาถาที่ 33—มีเพียงเลขกำกับ ไม่มีบทคาถา จึงไม่เหมาะจะแปลโดยไร้ต้นฉบับ
Verse 34
दाक्षायण्यस् तथादित्यो मनुर् आदित्यतस् ततः मनोश् च वंशज इला सुद्युम्नश् च भविष्यति //
คาถาที่ 34—ไม่ได้ให้บทสันสกฤตมา โปรดส่งข้อความต้นฉบับเพื่อให้สามารถแปลได้
Verse 35
बुधात् पुरूरवाश् चापि तस्माद् आयुर् भविष्यति नहुषो भविता तस्माद् ययातिस् तस्य चात्मजः //
ข้อนี้ระบุว่าเป็นโศลกที่ 35 แห่งอัธยายะที่ 226 ในคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์
Verse 36
यदुस् तस्मान् महासत्त्वः क्रोष्टा तस्माद् भविष्यति क्रोष्टुश् चैव महान् पुत्रो वृजिनीवान् भविष्यति //
ข้อนี้ระบุว่าเป็นโศลกที่ 36 แห่งอัธยายะที่ 226 ในคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์
Verse 37
वृजिनीवतश् च भविता उषङ्गुर् अपराजितः उषङ्गोर् भविता पुत्रः शूरश् चित्ररथस् तथा //
ข้อนี้ระบุว่าเป็นโศลกที่ 37 แห่งอัธยายะที่ 226 ในคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์
Verse 38
तस्य त्व् अवरजः पुत्रः शूरो नाम भविष्यति तेषां विख्यातवीर्याणां चारित्रगुणशालिनाम् //
ข้อนี้ระบุว่าเป็นโศลกที่ 38 แห่งอัธยายะที่ 226 ในคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์
Verse 39
यज्विनां च विशुद्धानां वंशे ब्राह्मणसत्तमाः स शूरः क्षत्रियश्रेष्ठो महावीर्यो महायशाः //
ข้อนี้ระบุว่าเป็นโศลกที่ 39 แห่งอัธยายะที่ 226 ในคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์
Verse 40
स्ववंशविस्तारकरं जनयिष्यति मानदम् वसुदेवम् इति ख्यातं पुत्रम् आनकदुन्दुभिम् //
ที่นี่ไม่มีข้อความศลกเดิม มีเพียงเลข “40” เท่านั้น กรุณาส่งศลกภาษาสันสกฤตมา แล้วข้าพเจ้าจะจัดทำคำแปลอย่างเหมาะสม
Verse 41
तस्य पुत्रश् चतुर्बाहुर् वासुदेवो भविष्यति दाता ब्राह्मणसत्कर्ता ब्रह्मभूतो द्विजप्रियः //
ที่นี่ไม่มีข้อความศลกเดิม มีเพียงเลข “41” เท่านั้น กรุณาส่งศลกภาษาสันสกฤตมา แล้วข้าพเจ้าจะจัดทำคำแปลอย่างเหมาะสม
Verse 42
राज्ञो बद्धान् स सर्वान् वै मोक्षयिष्यति यादवः जरासंधं तु राजानं निर्जित्य गिरिगह्वरे //
ที่นี่ไม่มีข้อความศลกเดิม มีเพียงเลข “42” เท่านั้น กรุณาส่งศลกภาษาสันสกฤตมา แล้วข้าพเจ้าจะจัดทำคำแปลอย่างเหมาะสม
Verse 43
सर्वपार्थिवरत्नाढ्यो भविष्यति स वीर्यवान् पृथिव्याम् अप्रतिहतो वीर्येणापि भविष्यति //
ที่นี่ไม่มีข้อความศลกเดิม มีเพียงเลข “43” เท่านั้น กรุณาส่งศลกภาษาสันสกฤตมา แล้วข้าพเจ้าจะจัดทำคำแปลอย่างเหมาะสม
Verse 44
विक्रमेण च संपन्नः सर्वपार्थिवपार्थिवः शूरः संहननो भूतो द्वारकायां वसन् प्रभुः //
ที่นี่ไม่มีข้อความศลกเดิม มีเพียงเลข “44” เท่านั้น กรุณาส่งศลกภาษาสันสกฤตมา แล้วข้าพเจ้าจะจัดทำคำแปลอย่างเหมาะสม
Verse 45
पालयिष्यति गां देवीं विनिर्जित्य दुराशयान् तं भवन्तः समासाद्य ब्राह्मणैर् अर्हणैर् वरैः //
นี่คือที่ตั้งคาถาที่ 45; ไม่ปรากฏบทเดิมในที่นี้ จึงให้เพียงการระบุหมายเลขเท่านั้น
Verse 46
अर्चयन्तु यथान्यायं ब्रह्माणम् इव शाश्वतम् यो हि मां द्रष्टुम् इच्छेत ब्रह्माणं च पितामहम् //
นี่คือที่ตั้งคาถาที่ 46; มิได้ให้บทคาถาเดิมไว้ จึงระบุเพียงลำดับเลขเท่านั้น
Verse 47
द्रष्टव्यस् तेन भगवान् वासुदेवः प्रतापवान् दृष्टे तस्मिन्न् अहं दृष्टो न मे ऽत्रास्ति विचारणा //
นี่คือที่ตั้งคาถาที่ 47; เมื่อไม่มีบทเดิม จึงแสดงเพียงเลขคาถาเท่านั้น
Verse 48
पितामहो वासुदेव इति वित्त तपोधनाः स यस्य पुण्डरीकाक्षः प्रीतियुक्तो भविष्यति //
นี่คือที่ตั้งคาถาที่ 48; เนื่องจากไม่พบคาถาเดิม จึงแสดงเพียงหมายเลขลำดับเท่านั้น
Verse 49
तस्य देवगणः प्रीतो ब्रह्मपूर्वो भविष्यति यस् तु तं मानवो लोके संश्रयिष्यति केशवम् //
นี่คือที่ตั้งคาถาที่ 49; ไม่พบข้อความเดิม จึงมีเพียงการอ้างเลขคาถาเท่านั้น
Verse 50
तस्य कीर्तिर् यशश् चैव स्वर्गश् चैव भविष्यति धर्माणां देशिकः साक्षाद् भविष्यति स धर्मवान् //
นี่คือคาถาที่ ๕๐ แห่งพรหมปุราณะ; มิได้ให้บทสันสกฤตต้นฉบับไว้ที่นี่
Verse 51
धर्मविद्भिः स देवेशो नमस्कार्यः सदाच्युतः धर्म एव सदा हि स्याद् अस्मिन्न् अभ्यर्चिते विभौ //
นี่คือคาถาที่ ๕๑ แห่งพรหมปุราณะ; ไม่มีการให้บทสันสกฤตต้นฉบับไว้ที่นี่
Verse 52
स हि देवो महातेजाः प्रजाहितचिकीर्षया धर्मार्थं पुरुषव्याघ्र ऋषिकोटीः ससर्ज च //
นี่คือคาถาที่ ๕๒ แห่งพรหมปุราณะ; มิได้ระบุบทสันสกฤตต้นฉบับไว้
Verse 53
ताः सृष्टास् तेन विधिना पर्वते गन्धमादने सनत्कुमारप्रमुखास् तिष्ठन्ति तपसान्विताः //
นี่คือคาถาที่ ๕๓ แห่งพรหมปุราณะ; ไม่ได้ให้บทสันสกฤตต้นฉบับไว้ที่นี่
Verse 54
तस्मात् स वाग्मी धर्मज्ञो नमस्यो द्विजपुंगवाः वन्दितो हि स वन्देत मानितो मानयीत च //
นี่คือคาถาที่ ๕๔ แห่งพรหมปุราณะ; มิได้ระบุบทสันสกฤตต้นฉบับไว้ที่นี่
Verse 55
दृष्टः पश्येद् अहरहः संश्रितः प्रतिसंश्रयेत् अर्चितश् चार्चयेन् नित्यं स देवो द्विजसत्तमाः //
ที่นี่ระบุหมายเลขโศลก 55; แต่ต้นฉบับภาษาสันสกฤตไม่ปรากฏให้มีอยู่ ณ ที่นี้
Verse 56
एवं तस्यानवद्यस्य विष्णोर् वै परमं तपः आदिदेवस्य महतः सज्जनाचरितं सदा //
ที่นี่ระบุโศลกหมายเลข 56; แต่ไม่ได้ให้ข้อความโศลกต้นฉบับไว้
Verse 57
भुवने ऽभ्यर्चितो नित्यं देवैर् अपि सनातनः अभयेनानुरूपेण प्रपद्य तम् अनुव्रताः //
ที่นี่เป็นโศลกหมายเลข 57; ข้อความสันสกฤตดั้งเดิมของโศลกนี้ไม่ปรากฏ
Verse 58
कर्मणा मनसा वाचा स नमस्यो द्विजैः सदा यत्नवद्भिर् उपस्थाय द्रष्टव्यो देवकीसुतः //
ที่นี่กำหนดโศลกหมายเลข 58; แต่ไม่ปรากฏข้อความโศลกต้นฉบับ
Verse 59
एष वै विहितो मार्गो मया वै मुनिसत्तमाः तं दृष्ट्वा सर्वदेवेशं दृष्टाः स्युः सुरसत्तमाः //
ที่นี่เป็นโศลกหมายเลข 59; เนื่องจากไม่มีต้นฉบับ จึงไม่อาจแปลความหมายได้
Verse 60
महावराहं तं देवं सर्वलोकपितामहम् अहं चैव नमस्यामि नित्यम् एव जगत्पतिम् //
ไม่ได้ให้บทสันสกฤตต้นฉบับของโศลกนี้มา; โปรดส่งโศลก แล้วข้าพเจ้าจะจัดทำคำแปลเชิงคัมภีร์ให้
Verse 61
तत्र च त्रितयं दृष्टं भविष्यति न संशयः समस्ता हि वयं देवास् तस्य देहे वसामहे //
ไม่ได้ให้บทสันสกฤตต้นฉบับของโศลกนี้มา; โปรดส่งโศลก แล้วข้าพเจ้าจะจัดทำคำแปลเชิงคัมภีร์ให้
Verse 62
तस्यैव चाग्रजो भ्राता सिताद्रिनिचयप्रभः हली बल इति ख्यातो भविष्यति धराधरः //
ไม่ได้ให้บทสันสกฤตต้นฉบับของโศลกนี้มา; โปรดส่งโศลก แล้วข้าพเจ้าจะจัดทำคำแปลเชิงคัมภีร์ให้
Verse 63
त्रिशिरास् तस्य देवस्य दृष्टो ऽनन्त इति प्रभोः सुपर्णो यस्य वीर्येण कश्यपस्यात्मजो बली //
ไม่ได้ให้บทสันสกฤตต้นฉบับของโศลกนี้มา; โปรดส่งโศลก แล้วข้าพเจ้าจะจัดทำคำแปลเชิงคัมภีร์ให้
Verse 64
अन्तं नैवाशकद् द्रष्टुं देवस्य परमात्मनः स च शेषो विचरते परया वै मुदा युतः //
ไม่ได้ให้บทสันสกฤตต้นฉบับของโศลกนี้มา; โปรดส่งโศลก แล้วข้าพเจ้าจะจัดทำคำแปลเชิงคัมภีร์ให้
Verse 65
अन्तर्वसति भोगेन परिरभ्य वसुंधराम् य एष विष्णुः सो ऽनन्तो भगवान् वसुधाधरः //
นี่คือโศลกที่ ๖๕ แห่งอัธยายะ ๒๒๖
Verse 66
यो रामः स हृषीकेशो ऽच्युतः सर्वधराधरः ताव् उभौ पुरुषव्याघ्रौ दिव्यौ दिव्यपराक्रमौ //
นี่คือโศลกที่ ๖๖ แห่งอัธยายะ ๒๒๖
Verse 67
द्रष्टव्यौ माननीयौ च चक्रलाङ्गलधारिणौ एष वो ऽनुग्रहः प्रोक्तो मया पुण्यस् तपोधनाः तद् भवन्तो यदुश्रेष्ठं पूजयेयुः प्रयत्नतः //
นี่คือโศลกที่ ๖๗ แห่งอัธยายะ ๒๒๖
Frequently Asked Questions
The chapter’s dominant pivot is soteriology through bhakti: Śiva teaches that release from karmic bondage and the fearsome saṃsāra is achieved most decisively by worship and refuge in Vāsudeva with disciplined intention in speech, mind, and action.
It reinforces purāṇic foundations by combining high theology with chronological anchoring: Vāsudeva is presented as the cosmic source in whom Brahmā and the gods reside, and this supremacy is then situated within an explicit genealogical continuum leading to the Yadu line and the anticipated advent of Kṛṣṇa.
Rather than instituting a new tīrtha-rule, the chapter formalizes a devotional regimen: regular darśana-seeking, namaskāra, and arcana of Vāsudeva (Devakī-suta) are prescribed as continual practice; the sages’ setting near Śiva in a pilgrimage context frames this as portable devotion applicable across sacred landscapes.