Previous Verse
Next Verse

Srimad Bhagavatam — Dvadasha Skandha, Shloka 68

Bhāgavata-Māhātmya and the Complete Summary of the Śrīmad-Bhāgavatam

उपचितनवशक्तिभि: स्व आत्म- न्युपरचितस्थिरजङ्गमालयाय । भगवत उपलब्धिमात्रधाम्ने सुरऋषभाय नम: सनातनाय ॥ ६८ ॥

upacita-nava-śaktibhiḥ sva ātmany uparacita-sthira-jaṅgamālayāya bhagavata upalabdhi-mātra-dhamne sura-ṛṣabhāya namaḥ sanātanāya

ข้าพเจ้าขอนอบน้อมแด่พระภควานผู้เป็นนิรันดร์ ผู้เป็นผู้นำแห่งเหล่าเทพ; ผู้ทรงแผ่เก้าศักติทางวัตถุและจัดไว้ภายในพระองค์เองเป็นที่พำนักของสรรพชีวิตทั้งเคลื่อนที่และไม่เคลื่อนที่; และผู้ทรงสถิตอยู่เสมอในจิตสำนึกบริสุทธิ์เหนือโลกีย์

upacita-nava-śaktibhiḥwith accumulated nine powers
upacita-nava-śaktibhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootupacita (उप + √ci धातु, क्त) + nava + śakti (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Plural (बहुवचन); कर्मधारय within: ‘upacitāḥ navāḥ śaktayaḥ’
svaown
sva:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsva (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter stem used adjectivally; here with ‘ātmani’: Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन) sense ‘in one’s own’ (agreeing in meaning)
ātmaniin the Self
ātmani:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन)
uparacita-sthira-jaṅgama-ālayāyato the abode of the immovable and movable (beings), manifested
uparacita-sthira-jaṅgama-ālayāya:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootuparacita (उप + √rac धातु, क्त) + sthira + jaṅgama + ālaya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Dative (चतुर्थी/4), Singular (एकवचन); बहुपद-तत्पुरुष: ‘sthira-jaṅgamayoḥ ālayaḥ’ with qualifier uparacita
bhagavateto the Lord
bhagavate:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Dative (चतुर्थी/4), Singular (एकवचन)
upalabdhi-mātra-dhamneto him whose abode is pure awareness alone
upalabdhi-mātra-dhamne:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootupalabdhi + mātra + dhāman (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Dative (चतुर्थी/4), Singular (एकवचन); बहुपद-तत्पुरुष: ‘upalabdhi-mātram dhāma’ (whose abode is mere consciousness/realization)
sura-ṛṣabhāyato the best of the gods
sura-ṛṣabhāya:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootsura + ṛṣabha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Dative (चतुर्थी/4), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: ‘surāṇām ṛṣabhaḥ’
namaḥsalutation
namaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/obeisance)
TypeIndeclinable
Rootnamas (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
FormExclamatory indeclinable (नमः-शब्दः, प्रणामवाचक निपात); governs dative
sanātanāyato the eternal one
sanātanāya:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootsanātana (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Dative (चतुर्थी/4), Singular (एकवचन); epithet of the Lord

FAQs

This verse teaches that Bhagavan is known as the supreme shelter through upalabdhi—direct spiritual realization—rather than mere intellectual or material methods.

At the conclusion of the Bhagavatam’s narration, Suta Gosvami glorifies the eternal Lord as the ultimate refuge of all beings, sealing the text with devotional remembrance and surrender.

Practice devotion and humility by recognizing all life as resting in the Supreme, reducing envy and anxiety while strengthening steady remembrance, prayer, and compassionate conduct.