Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

Kṛṣṇa Leads Kālayavana to Mucukunda; The Yavana Is Burned; Mucukunda’s Prayers and Boon of Bhakti

कालनेमिर्हत: कंस: प्रलम्बाद्याश्च सद्‌‌द्विष: । अयं च यवनो दग्धो राजंस्ते तिग्मचक्षुषा ॥ ४१ ॥

kālanemir hataḥ kaṁsaḥ pralambādyāś ca sad-dviṣaḥ ayaṁ ca yavano dagdho rājaṁs te tigma-cakṣuṣā

เราฆ่ากาลเนมิที่มาเกิดเป็นกังสะ รวมทั้งปรลัมพะและศัตรูของผู้มีธรรมทั้งหลายแล้ว บัดนี้ ข้าแต่พระราชา ยวนนผู้นี้ถูกเผาเป็นเถ้าด้วยสายตาอันคมกล้าของท่าน

कालनेमिःKālanemi
कालनेमिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकालनेमि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
हतःkilled
हतः:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानाधिकरण, predicate adjective)
TypeAdjective
Rootहन् (धातु) → हत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकालिक (past passive participle)
कंसःKaṁsa
कंसः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकंस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रलम्ब-आद्याःthose beginning with Pralamba
प्रलम्ब-आद्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रलम्ब (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (pralambaḥ ādiḥ yeṣām = those beginning with Pralamba)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध, connective)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सत्-द्विषःhaters of the righteous
सत्-द्विषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक) + द्विष् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (satām dviṣaḥ = haters of the good/saints)
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
यवनःthe Yavana (foreigner)
यवनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयवन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दग्धःburnt
दग्धः:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootदह् (धातु) → दग्ध (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle)
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध, possessor)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
तिग्म-चक्षुषाby (your) sharp glance/eye
तिग्म-चक्षुषा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतिग्म (प्रातिपदिक) + चक्षुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; कर्मधारय (tigmaṃ cakṣuḥ = sharp eye)
K
Kālanemi
K
Kaṁsa
P
Pralamba
K
Kālayavana
M
Mucukunda

FAQs

The Yavana refers to Kālayavana, who is burned to ashes when he looks upon King Mucukunda, whose awakened gaze carries the power of a boon.

He is emphasizing the ongoing pattern of the Lord’s protection of dharma—Krishna systematically removes those who are hostile to the saintly and oppressive to the world.

Trust that divine protection works in many ways—sometimes directly, sometimes through unexpected instruments—so remain aligned with righteousness and devotion rather than fear.