Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 5

चतुर्थमंशं धान्यानां बीजभक्तशुद्धं च हिरण्येन क्रीणीयात् ॥ कZ_०५.२.०५ ॥

caturtham aṃśaṃ dhānyānāṃ bījabhaktaśuddhaṃ ca hiraṇyena krīṇīyāt

เขาควรใช้เงินสดซื้อธัญญาหารหนึ่งในสี่ส่วน โดยหักส่วนที่เป็นเมล็ดพันธุ์และเสบียงยังชีพออก (คือไม่เอาส่วนที่จำเป็นต่อการหว่านและการดำรงชีพพื้นฐาน)

चतुर्थम्a fourth (part)
चतुर्थम्:
TypeAdjective
Rootचतुर्थ
Formविशेषणम्; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (कर्मपद)
अंशम्share, portion
अंशम्:
TypeNoun
Rootअंश
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (कर्म)
धान्यानाम्of grains, of grain-produce
धान्यानाम्:
TypeNoun
Rootधान्य
Formनपुंसकलिङ्ग; बहुवचन; षष्ठी (सम्बन्ध)
बीजभक्तशुद्धम्purified/cleared by deducting seed and rations
बीजभक्तशुद्धम्:
TypeAdjective
Rootशुद्ध
Formविशेषणम्; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; ‘अंशम्’ इति कर्मपदं विशेषयति; बीजेन भक्तेन च शुद्धम् (अपहृत/वियोजित)
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
हिरण्येनwith money, by payment in gold/cash
हिरण्येन:
TypeNoun
Rootहिरण्य
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (करण)
क्रीणीयात्should buy, should purchase
क्रीणीयात्:
TypeVerb
Rootक्री (क्रीणाति)
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; एकवचन; लोट्-अर्थे विधिः—‘should buy’
S
state procurement
G
grain holders (implied)

FAQs

It prescribes purchase (krīṇīyāt) using cash, implying compensation and market-like acquisition rather than confiscation.

To prevent undermining next season’s production and immediate survival—protecting both future revenue and social stability.