Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 24

स्वामिनो दोषेण गतो गुणेनागतः परस्य गुणेन गतो दोषेणागत इति कारणाद्गतागतः संधेयः ॥ कZ_०७.६.२४ ॥

svāmino doṣeṇa gato guṇenāgataḥ parasya guṇena gato doṣeṇāgata iti kāraṇād gatāgataḥ saṃdheyaḥ

ผู้ที่จากไปเพราะความบกพร่องของเจ้านายตน และกลับมาเพราะคุณความดีของเจ้านายนั้น; หรือผู้ที่จากไปเพราะคุณความดีของอีกฝ่าย และกลับมาเพราะความบกพร่องของอีกฝ่าย—ผู้ที่ ‘ไปด้วยเหตุและกลับด้วยเหตุ’ เช่นนี้ เหมาะแก่การทำสัญญา/ผูกไมตรี (หลังการพิจารณา).

स्वामिनःof the king (one’s own ruler)
स्वामिनः:
TypeNoun
Rootस्वामिन्
Formषष्ठी-एकवचनम् (पुं.), सम्बन्धे
दोषेणby/through a fault; due to a defect
दोषेण:
TypeNoun
Rootदोष
Formतृतीया-एकवचनम् (पुं.), करण/हेतु
गतःgone (over); has gone
गतः:
TypeVerb (Participle)
Rootगम्
Formकृत्-प्रत्ययः (क्त), भूतकर्मणि/भूतकाले कृदन्तः; प्रथमा-एकवचनम् (पुं.)
गुणेनby/through a merit; due to a good quality
गुणेन:
TypeNoun
Rootगुण
Formतृतीया-एकवचनम् (पुं.), करण/हेतु
आगतःcome (to); has come
आगतः:
TypeVerb (Participle)
Rootआ-गम्
Formकृत्-प्रत्ययः (क्त), भूतकाले कृदन्तः; प्रथमा-एकवचनम् (पुं.)
परस्यof the other (party); of the rival
परस्य:
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootपर
Formषष्ठी-एकवचनम् (पुं.), सम्बन्धे
गुणेनby/through a merit; due to a good quality
गुणेन:
TypeNoun
Rootगुण
Formतृतीया-एकवचनम् (पुं.), करण/हेतु
गतःgone (over)
गतः:
TypeVerb (Participle)
Rootगम्
Formकृत्-प्रत्ययः (क्त), भूतकर्मणि/भूतकाले कृदन्तः; प्रथमा-एकवचनम् (पुं.)
दोषेणby/through a fault; due to a defect
दोषेण:
TypeNoun
Rootदोष
Formतृतीया-एकवचनम् (पुं.), करण/हेतु
आगतःcome (to)
आगतः:
TypeVerb (Participle)
Rootआ-गम्
Formकृत्-प्रत्ययः (क्त), भूतकाले कृदन्तः; प्रथमा-एकवचनम् (पुं.)
इतिthus; as follows
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formनिपातः, उद्धरण/समाप्त्यर्थक
कारणात्from this reason; because of this cause
कारणात्:
TypeNoun
Rootकारण
Formपञ्चमी-एकवचनम् (नपुं.), हेतौ/अपादाने
गतागतःone who has gone and come back; a back-and-forth defector
गतागतः:
TypeNoun/Adjective
Rootगतागत
Formप्रथमा-एकवचनम् (पुं.); ‘going and coming’, i.e., one who has gone and come (back and forth)
संधेयःshould be allied with / should be conciliated (fit to be concluded with)
संधेयः:
TypeVerbal adjective (Gerundive)
Rootसंधा (सम्-धा)
Formकृत्-प्रत्ययः (यत्/अनीयर्-अर्थे -एयः), विधिलिङ्गार्थकः; प्रथमा-एकवचनम् (पुं.)
S
svāmin (one’s ruler)
P
para (other power)
G
gatāgata (returnee)

FAQs

Both movements are explained by identifiable incentives (fault/merit), making behavior more legible and less likely to be random or purely opportunistic.