Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 22

दुर्गादीनि च कर्माणि आवाहविवाहपुत्राभिषेकाश्वपण्यहस्तिग्रहणसत्त्रयात्राविहारगमनानि चानुज्ञातः कुर्वीत ॥ कZ_०७.१५.२२ ॥

durgādīni ca karmāṇi āvāhavivāhaputrābhiṣekāśvapaṇyahastigrahaṇasattrayātrāvihāragamanāni cānujñātaḥ kurvīta

และกิจการสำคัญเกี่ยวกับป้อมปราการเป็นต้น รวมทั้งการกระทำใหญ่ๆ อื่น—การระดมพล, พันธมิตรทางการสมรส, การราชาภิเษกโอรส, การค้าขายม้า, การยึด/จัดหาเชือกช้าง, พิธีสัตรยัญญะ, การจาริกแสวงบุญ, การเที่ยวพักผ่อน, และการเดินทาง—ควรกระทำได้ต่อเมื่อได้รับอนุญาตเท่านั้น

दुर्गादीनिfort-related and other (state) works
दुर्गादीनि:
TypeNoun
Rootदुर्ग
Formनपुंसकलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा/द्वितीया; 'दुर्ग-आदि' इत्यस्य समाहारः
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
कर्माणिacts, works, duties
कर्माणि:
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formनपुंसकलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा/द्वितीया
आवाहinvitation/summoning (as in marriage rites)
आवाह:
TypeNoun
Rootआ-√वह्
Formपुंलिङ्ग (प्रायः), एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; 'आवाह' = आवाहन/आह्वान (विवाहादौ)
विवाहmarriage
विवाह:
TypeNoun
Rootवि-√वह्
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया
पुत्रson
पुत्र:
TypeNoun
Rootपुत्र
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; समासे पूर्वपदत्वेन
अभिषेकconsecration, coronation
अभिषेक:
TypeNoun
Rootअभि-√सिच्
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया
अश्वhorse
अश्व:
TypeNoun
Rootअश्व
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; समासे पूर्वपदत्वेन
पण्यmerchandise, saleable goods
पण्य:
TypeNoun
Rootपण्य
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; 'पण्य' = विक्रेय-वस्तु
हस्तिelephant
हस्ति:
TypeNoun
Rootहस्तिन्
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; समासे पूर्वपदत्वेन
ग्रहणseizure, capture, taking possession
ग्रहण:
TypeNoun
Root√ग्रह्
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया
सत्त्रa sacrificial session/rite (sattra)
सत्त्र:
TypeNoun
Rootसत्त्र
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; यज्ञविशेषः
यात्राprocession, expedition, journey
यात्रा:
TypeNoun
Rootयात्रा
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया
विहारrecreation, outing
विहार:
TypeNoun
Rootविहार
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया
गमनानिgoings, travels, movements
गमनानि:
TypeNoun
Rootगमन
Formनपुंसकलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा/द्वितीया
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
अनुज्ञातःhaving been permitted/authorized
अनुज्ञातः:
TypeVerb (Participle)
Rootअनु-√ज्ञा
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; 'अनुज्ञात' = अनुमतः/आज्ञाप्राप्तः
कुर्वीतshould do/should carry out
कुर्वीत:
TypeVerb
Root√कृ
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
F
forts
H
heir/son
H
horses
E
elephants

FAQs

They are strategic capacity multipliers—alliances, legitimacy, mobility, and shock power—so they must be controlled by the sovereign/patron to prevent independent power centers.

A permission-based governance model for high-impact actions: major political, military, and resource moves require prior approval to maintain centralized control and accountability.