Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 14

तत्रापि महासारमल्पमल्पसारं वा प्रभूतमिति महासारमल्पं श्रेयः वज्रमणिमुक्ताप्रवालहेमरूप्यधातुर्हि प्रभूतमल्पसारमत्यर्घेण ग्रसते इत्याचार्याः ॥ कZ_०७.१२.१४ ॥

tatrāpi mahāsāram alpam alpasāraṃ vā prabhūtam iti mahāsāram alpaṃ śreyaḥ vajramaṇimuktāpravālahemarūpyadhātur hi prabhūtam alpasāram atyargheṇa grasate ity ācāryāḥ

ในที่นี้ด้วย—จะเลือกผลผลิตมูลค่าสูงปริมาณน้อย หรือผลผลิตมูลค่าต่ำปริมาณมากก็ได้; ที่ดีกว่าคือผลผลิตมูลค่าสูงปริมาณน้อย เพราะเพชร อัญมณี ไข่มุก ปะการัง และแร่ทองคำกับแร่เงิน—แม้มีปริมาณน้อย—แต่ด้วยราคาที่สูงยิ่งยวดก็ ‘กลืน’ ผลผลิตมูลค่าต่ำปริมาณมากได้ ตามคำของอาจารย์ทั้งหลาย

तत्रthere; in that context
तत्र:
TypeIndeclinable
Rootतत्र
Formअव्यय (देशवाचक)
अपिalso; even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
Formअव्यय (समुच्चय/अपि-कार)
महा-सारम्(something) of great essence/value
महा-सारम्:
TypeNoun/Adjective
Rootसार
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; विशेषण-प्रयोग (महा + सार)
अल्पम्small (in quantity)
अल्पम्:
TypeAdjective
Rootअल्प
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
अल्प-सारम्of little essence/value
अल्प-सारम्:
TypeNoun/Adjective
Rootसार
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; (अल्प + सार)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
Formअव्यय (विकल्पार्थक)
प्रभूतम्abundant; in large quantity
प्रभूतम्:
TypeParticiple
Rootप्र-भू
Formकृदन्त (भूतकृदन्त/क्त), नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘प्रभूत’ = बहुत/प्रचुर
इतिthus; as (it is said)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
Formअव्यय (उद्धरण/इत्यर्थ)
महा-सारम्(that which is) high-value
महा-सारम्:
TypeNoun/Adjective
Rootसार
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; पुनरुक्ति-प्रयोग (विषय-निदर्शन)
अल्पम्small (quantity)
अल्पम्:
TypeAdjective
Rootअल्प
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
श्रेयःis preferable; better
श्रेयः:
TypeNoun/Adjective
Rootश्रेयस्
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; विधेय (predicate)
वज्र-मणि-मुक्ता-प्रवाल-हेम-रूप्य-धातुःdiamond, gem, pearl, coral, gold, silver, and metals
वज्र-मणि-मुक्ता-प्रवाल-हेम-रूप्य-धातुः:
TypeNoun
Rootधातु
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; समाहार/सूची-समास: वज्र + मणि + मुक्ता + प्रवाल + हेम + रूप्य + धातु
हिfor; indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
Formअव्यय (हेतौ/निश्चयार्थक)
प्रभूतम्abundant
प्रभूतम्:
TypeParticiple
Rootप्र-भू
Formकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; अत्र प्रथमा (कर्तृपद-समर्थ)
अल्प-सारम्low-value (goods)
अल्प-सारम्:
TypeNoun/Adjective
Rootसार
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; कर्मपद
अति-अर्घेणat an excessive price; with very high value
अति-अर्घेण:
TypeNoun
Rootअर्घ
Formअव्ययीभाव: अति + अर्घ; तृतीया एकवचन (करण)
ग्रसतेswallows up; outweighs; dominates
ग्रसते:
TypeVerb
Rootग्रस्
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
Formअव्यय (उद्धरण-समाप्ति)
आचार्याःthe teachers (authorities)
आचार्याः:
TypeNoun
Rootआचार्य
Formपुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा; वक्तृ-निर्देश
D
diamond
G
gems
P
pearls
C
coral
G
gold
S
silver
O
ores

FAQs

Value density: small quantities of high-value goods can outperform large quantities of low-value goods in revenue terms.

They generate more revenue per unit, reduce transport/storage burdens, and can be strategically traded or stockpiled.