Varaha Purana 8.10: Adhyaya 8, Shloka 10

Dialogue on the Ethical Limits of Subsistence and the Five Great Sacrifices

Dharmavyādha, Mātaṅga, and Prasanna

Devanagari script

मतङ्ग उवाच । प्रसन्नोऽयं मम सुतः सर्वशास्त्रविशारदः । गृह्णाम्यर्जुनकीं कन्यां त्वत्सुतां व्याधसत्तम ॥ ८.१० ॥

Recitation with translationVaraha Purana 8.10

Transliteration

mataṅga uvāca | prasanno 'yaṁ mama sutaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ | gṛhṇāmy arjunakīṁ kanyāṁ tvatsutāṁ vyādhasattama || 8.10 ||

Translation

మతంగుడు అన్నాడు—“నా కుమారుడు ప్రసన్నుడు సమస్త శాస్త్రాలలో నిపుణుడు. కనుక, ఓ వ్యాధశ్రేష్ఠా, నీ కుమార్తె ఆర్జ్జునకీని (అతనికి) వధువుగా నేను స్వీకరిస్తున్నాను।”

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मतङ्गः: Matanga
• मतङ्गः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: मतङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)

• उवाच: said/spoke
• उवाच: Kriya (क्रिया/Verbal action)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• प्रसन्नः: pleased
• प्रसन्नः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रसन्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier)

• अयम्: this (one)
• अयम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• मम: my
• मम: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• सुतः: son
• सुतः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सर्वशास्त्रविशारदः: skilled in all scriptures
• सर्वशास्त्रविशारदः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-शास्त्र-विशारद (प्रातिपदिक; सर्व + शास्त्र + विशारद)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषार्थः ("in all śāstras"-sense)

• गृह्णामि: I accept/take
• गृह्णामि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद

• अर्जुनकीम्: Arjunakī (named Arjunakī)
• अर्जुनकीम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Adjective
• Root: अर्जुनकी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifier of कन्याम्)

• कन्याम्: girl/daughter
• कन्याम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• त्वत्सुताम्: your daughter
• त्वत्सुताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्वत्-सुता (प्रातिपदिक; त्वत् + सुता)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (your + daughter)

• व्याधसत्तम: O best of hunters
• व्याधसत्तम: Sambodhana (सम्बोधन/Address)
• Type: Noun
• Root: व्याध-सत्तम (प्रातिपदिक; व्याध + सत्तम)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; संबोधन (address)

Speaker

Mataṅga

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Narrative
• Dharma Traditions
• Sanskrit Philology

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It reflects a Purāṇic narrative motif where scholarly competence (śāstra-knowledge) and personal disposition are cited as qualifications within social arrangements such as marriage, offering evidence for how learning and lineage are rhetorically framed in classical Sanskrit storytelling.

Which geographic location is identified?

No explicit geographic location is named in this verse; it is primarily a dialogue line within a narrative episode involving Mataṅga and a hunter (vyādha).

What is the primary ethical instruction?

The verse foregrounds evaluative criteria—good disposition and learned proficiency—as socially valued traits, presenting an ethical emphasis on education and character in interpersonal and familial decision-making.