Adhyaya 177: The Curse of Sāmba and the Prescribed Observance of Sun-Worship

Verse 1

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु चान्यद्वरारोहे कृष्णस्य अन्यद्विचेष्टितम् ॥ द्वारकां वसमानस्य साम्बशापादिकं शृणु ॥

శ్రీ వరాహుడు పలికెను: ఓ వరారోహిణీ! కృష్ణుని మరొక కార్యచరిత్రను విను. ద్వారకాలో నివసించినప్పుడు సాంబునకు వచ్చిన శాపం మొదలైన విషయాలను విను.

Verse 2

सुखासीनस्य कृष्णस्य पुत्रदारसुतैः सह ॥ आगतो नारदस्तत्र यदृच्छागमनो मुनिः ॥ पाद्यमर्घ्यं च आसनं च मधुपर्कं सभाजनम् ॥ गां च दत्त्वा यथान्यायं कृतं संवादमुत्तमम् ॥

కృష్ణుడు తన కుమారులు, భార్య, సంతానంతో కలిసి సుఖాసీనుడై ఉండగా, స్వేచ్ఛగా సంచరించే ముని నారదుడు అక్కడికి వచ్చెను. పాద్యము, అర్ఘ్యము, ఆసనము, మధుపర్కము మరియు యథోచిత సత్కారం సమర్పించబడెను; విధిపూర్వకంగా గోవును దానమిచ్చి ఉత్తమ సంభాషణ జరిగింది.

Verse 3

एकान्ते प्राप्य कृष्णं च विज्ञप्तिमकरोत्प्रभुः ॥ कृष्ण किञ्चिद्वक्तुकामस्तत्त्वं शृणु महामते ॥ साम्बनाम तव युवा पुत्रो वाग्मी तु रूपवान् ॥ स्पृहणीयः सदा कान्तः स्त्रीजनस्य सुरेश्वर ॥

ఏకాంతంలో శ్రీకృష్ణుని చేరి ఆ ప్రభువు వినయంగా నివేదించాడు— “కృష్ణా, నేను కొంత చెప్పదలచుకున్నాను; మహామతీ, ఈ విషయాన్ని వినుము. నీ యువక కుమారుడు సామ్బుడు వాగ్మి, రూపవంతుడు; స్త్రీలలో ఎల్లప్పుడూ ఆకాంక్షనీయుడూ మనోహరుడూ, ఓ సురేశ్వరా।”

Verse 4

एतास्तु वरनार्यो वै क्रीडार्थं हि सुरेश्वरः । देवयोन्यो ददुस्तुभ्यं सहस्राणि च षोडश ॥

ఓ సురేశ్వరా, ఈ ఉత్తమ స్త్రీలు—దేవయోనికి చెందినవారు—క్రీడానందార్థం నీకు పదహారు వేల సంఖ్యలో ఇవ్వబడ్డారు।

Verse 5

साम्बं दृष्ट्वा च सर्वासां क्षुभ्यते च मनः प्रभो ॥ एतत्तु ब्रह्मलोके च गीयते दैवतैः स्वयम् ॥

ప్రభూ, సామ్బుడిని చూచిన వెంటనే వారందరి మనస్సు కలత చెందుతుంది. ఇదే విషయం బ్రహ్మలోకంలో దేవతలే స్వయంగా గానంచేస్తారు।

Verse 6

त्वत्प्रियार्थं समायातः कथितुं ते सुरोत्तम ॥ श्रूयते चार्थ विद्रूपः श्लोको द्वैपायनेन वै ॥

ఓ దేవోత్తమా, నీకు ప్రియమైన విషయార్థమే నేను వచ్చి నీకు చెప్పుచున్నాను. ద్వైపాయనుడు పలికినదిగా అర్థంలో గాఢమైన ఒక శ్లోకం ప్రసిద్ధంగా వినబడుతుంది।

Verse 7

क्रियातः स्वर्गवासोऽस्ति नरकस्तद्विपर्ययात् ॥ पुण्यरूपं तु यत्कर्म दिशो भूमिं च संस्पृशेत्

సత్క్రియ వల్ల స్వర్గవాసం కలుగుతుంది; దానికి విరుద్ధమైనదానివల్ల నరకం. పుణ్యస్వరూపమైన కర్మ దిశలన్నిటినీ మరియు భూమినీ స్పృశించి వ్యాపిస్తుందని చెప్పబడుతుంది।

Verse 8

नरके पुरुषः प्रोक्तो विपरीतो मनीषिभिः ॥ तस्मात्साम्बं समाहूय तथा देवीगणं च तम्

మునులు చెప్పినట్లు—ధర్మానికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తించే పురుషుడు నరకంలో పడతాడు. అందుచేత సామ్బుని పిలిపించి, అలాగే దేవీగణమును కూడా సమాహ్వానించాడు.

Verse 9

आसनेषूपविष्टानां तासां क्षोभं च तत्त्वतः ॥ लक्षयिष्याम्यहं सर्वं सत्यं चासत्यमेव च

వారు తమ తమ ఆసనాలలో కూర్చున్నప్పుడు, వారి కలతను నేను తత్త్వంగా గ్రహిస్తాను; నేను సమస్తాన్ని గమనిస్తాను—సత్యమును కూడా, అసత్యమును కూడా.

Verse 10

तावत्सभ्यासनान्येव स्वास्तीर्य च विभागशः ॥ सर्वास्तास्तु समाहूय आसने चोपवेश्य च

అంతలో సభాసనాలను విభాగాలుగా పరచి సర్దారు; తరువాత వారందరినీ పిలిపించి వారి వారి ఆసనాలలో కూర్చోబెట్టారు.

Verse 11

पश्चात्साम्बः समायातस्तस्याग्रे करसंपुटम् ॥ कृत्वा स्थितो मुहूर्तं तु किमाज्ञापयसि प्रभो

తర్వాత సామ్బుడు వచ్చాడు; ఆయన ఎదుట చేతులు జోడించి క్షణం నిలిచి ఇలా అన్నాడు—“ప్రభూ, మీరు ఏ ఆజ్ఞ ఇస్తారు?”

Verse 12

दृष्ट्वा रूपमतीवास्य साम्बस्यैव वरस्त्रियः ॥ चुक्षुभुः सकला देव्यो कृष्णस्यैव तु पश्यतः

సామ్బుని అత్యంత మనోహర రూపాన్ని చూసి, శ్రేష్ఠ స్త్రీలు—అన్ని దేవీలు—కృష్ణుడు చూస్తుండగానే కలత చెందారు.

Verse 13

उत्तिष्ठत प्रियाः सर्वा गच्छत स्वनिवेशनम् ॥ कृष्णवाक्यात्तदा देव्यो जग्मुः स्वं स्वं निवेशनम्

(కృష్ణుడు అన్నాడు:) “ప్రియులారా, మీరందరూ లేచి మీ మీ నివాసాలకు వెళ్లండి.” అప్పుడు కృష్ణవాక్యముచేత దేవ్యులు తమ తమ నివాసాలకు వెళ్లిరి.

Verse 14

साम्बस्तत्रैव संतस्थौ वेपमानः कृताञ्जलिः ॥ स कृष्णो नारदं वीक्ष्य लज्जयावाङ्मुखोऽभवत्

సాంబుడు అక్కడే వణుకుతూ అంజలి పెట్టుకొని నిలిచెను. కృష్ణుడు నారదుని చూచి లజ్జచేత వాక్కు మరియు ముఖము వంచెను.

Verse 15

कृष्णस्तु कथयामास नारदाय सविस्तरम् ॥ स्त्रीस्वभावं चरित्रं च आश्चर्यं पापकाकरकम्

అప్పుడు కృష్ణుడు నారదునికి విస్తారంగా వివరించెను—స్త్రీల స్వభావమును, ప్రవర్తనను—అది ఆశ్చర్యకరమై పాపకారణమగునది.

Verse 16

क्षणो नास्ति रहो नास्ति नास्ति कृत्ये विभावना ॥ तेन नारद नारीणां सतीत्वमुपजायते

క్షణమాత్ర విరామము లేదు, ఏకాంతము లేదు, చేయవలసిన కార్యంలో విచారణ లేదు; అందుచేత, ఓ నారదా, స్త్రీలలో సతీత్వము (పతివ్రతధర్మము) స్థాపితమగునది.

Verse 17

सुरूपं पुरुषं दृष्ट्वा क्षरन्ति मुनिसत्तम ॥ स्वभाव एष नारीणां साम्बस्य शृणु कारणम् ॥

ఓ మునిశ్రేష్ఠా, సురూపుడైన పురుషుని చూచినప్పుడు స్త్రీలు స్రవించుదురు; ఇదే వారి స్వభావము. ఇప్పుడు సాంబుని విషయములో కారణము వినుము.

Verse 18

अतीव मानी तेजस्वी धार्मिकॊऽतिगुणान्वितः ॥ रूपकारणमुद्दिश्य गतः क्षोभं कथञ्चन ॥

అతడు అత్యంత మానసిక గర్వంతో, తేజస్సుతో, ధార్మికుడై, అనేక గుణాలతో యుక్తుడై ఉన్నాడు; అయితే రూపానికి సంబంధించిన ఒక కారణం నిమిత్తంగా ఏదో విధంగా కలతకు లోనయ్యాడు।

Verse 19

नारदस्त्वेवमेवं च प्रतिपूज्य हरेर्वचः ॥ अन्तरज्ञ उवाचेदं साम्बशापकरेण तथा ॥

నారదుడు ఈ విధంగా హరి వచనాన్ని యథావిధిగా గౌరవించి, అంతర్జ్ఞానంతో, సామ్బ శాపానికి కారణమయ్యే ఈ వృత్తాంతాన్ని పలికాడు।

Verse 20

यथा एकेन चक्रेण रथस्य न गतिर्भवेत् ॥ पुरुषास्वादनाच्चैवं क्षरन्ति सततं स्त्रियः ॥

ఒకే చక్రంతో రథానికి గతి కలగనట్లే, పురుషాస్వాదన/సంయోగం వల్ల స్త్రీలు నిరంతరం స్రవిస్తారు।

Verse 21

पुंसः सुदृष्टिपातेन कृतकृत्या भवन्ति ताः ॥ प्रद्युम्नं वीक्ष्य नार्यस्तु लज्जामापुः सुपुष्कलाम् ॥

పురుషుని సుందర దృష్టిపాతం మాత్రంతోనే వారు కృతార్థులమని భావిస్తారు; కానీ ప్రద్యుమ్నుని చూచి స్త్రీలు అత్యధిక లజ్జకు లోనయ్యారు।

Verse 22

साम्बं दृष्ट्वैव ताः सर्वा अनङ्गेन प्रपीडिताः ॥ उद्दीपनविभावोऽयं तासां गन्धादिकं यथा ॥

కానీ సామ్బను చూడగానే వారందరూ అనంగుడు (కామదేవుడు) చేత పీడింపబడ్డారు; వారికి ఇది ఉద్దీపన-విభావం—సుగంధం మొదలైనవాటిలా।

Verse 23

तस्मात्साम्बस्तु दुष्टात्मा तव स्त्रीणां विनाशकृत् ॥ सत्यलोके प्रवादो यस्तव जातो दुरत्ययः ॥

అందుచేత దుష్టమనస్సు గల సాంబుడు నీ స్త్రీల వినాశానికి కారణమవుతున్నాడు; సత్యలోకంలో నీ గురించి పుట్టిన అపవాదు దాటడం కష్టం.

Verse 24

मया श्रुतस्तु लोकेभ्यो ब्रह्मर्षिभ्यो मुहुर्मुहुः ॥ साम्बत्यागात्प्रमार्ष्टुं त्वमयशः कुलनाशकम् ॥

లోకాల నుండీ బ్రహ్మర్షుల నుండీ నేను మళ్లీ మళ్లీ విన్నాను—సాంబుణ్ని విడిచిపెట్టి వంశనాశక అపకీర్తిని నీవు తుడిచివేయాలి.

Verse 25

त्वमिहार्हस्यमेयात्मन् मया नु कथितं हितम् ॥ इत्युक्त्वा वचनं तत्र नारदो मौनमास्थितः ॥

ఓ అమేయాత్మా, ఇక్కడ నీవు దానికి తగినట్లు చేయుటకు యోగ్యుడవు; నేను నిజంగా హితమైనదే చెప్పాను. అని చెప్పి నారదుడు అక్కడ మౌనమున నిలిచెను.

Verse 26

शरीरात्तु गलद्रक्तं पूतिगन्धयुतं सदा ॥ पशुवत्कर्तितो यस्तु तद्वद्देहोऽस्य दृश्यते ॥

అతని శరీరంనుండి ఎల్లప్పుడూ దుర్వాసనతో కూడిన రక్తం చుక్కలుగా కారుతుంది; జంతువును నరికినట్లుగా అతని దేహస్థితి కనిపిస్తుంది.

Verse 27

ततस्तु नारदेनैव साम्बशापविनाशकः ॥ समादिष्टो महान्धर्म आदित्यआराधनं प्रति

అప్పుడు నారదుడే సాంబ శాపాన్ని నశింపజేసే మహాధర్మాన్ని ఉపదేశించాడు—అదే ఆదిత్యుడు (సూర్యుడు) ఆరాధన విధానం.

Verse 28

साम्ब साम्ब महाबाहो शृणु जाम्बवतीसुत ॥ पूर्वाचले च पूर्वाह्ने उद्यन्तं तु विभावसुम्

ఓ సామ్బా, ఓ సామ్బా, మహాబాహు జాంబవతీ సుతా—వినుము; పూర్వాచలంలో పూర్వాహ్న వేళ ఉదయించే విభావసు (సూర్యుడు)ను ఆరాధించుము.

Verse 29

नमस्कुरु यथान्यायं वेदोपनिषदादिभिः ॥ त्वयोदितं रविः श्रुत्वा तुष्टिं यास्यति नान्यथा

వేదోపనిషదాది మంత్రాలతో యథావిధిగా నమస్కరించుము; నీవు పలికిన స్తుతిని విని రవి (సూర్యుడు) తృప్తి పొందును—ఇతరథా కాదు.

Verse 30

साम्ब उवाच ॥ अगम्यगमनात्पापाद्व्याप्तो यः पुरुषो भवेत् ॥ तस्य देवः कथं तुष्टो भविष्यति स वै मुने

సామ్బుడు అన్నాడు—ఓ మునీ! అగమ్యగమనమునుండి పుట్టిన పాపంతో వ్యాపించిన మనిషిపై దేవుడు ఎలా తృప్తి చెందును?

Verse 31

नारद उवाच ॥ भविष्यत्पुराणमिति तव वादाद्भविष्यति ॥ ब्रह्मलोके पठिष्यामि ब्रह्मणोऽग्रे त्वहं सदा

నారదుడు అన్నాడు—నీ వాక్యమువలన ఇది ‘భవిష్యత్‌పురాణం’ అని ప్రసిద్ధి పొందును. నేను బ్రహ్మలోకంలో బ్రహ్ముని సమక్షంలో దీనిని ఎల్లప్పుడూ పఠించెదను.

Verse 32

सुमन्तुर्मर्त्यलोके च मनोः प्र कथयिष्यति ॥ साम्ब उवाच ॥ कथं पूर्वाचले गत्वा मांसपिण्डोपमः प्रभो

మరియు సుమంతుడు మర్త్యలోకంలో మనువుకు దీనిని వివరించును. సామ్బుడు అన్నాడు—ఓ ప్రభో! నేను మాంసపిండంలా ఉన్నవాడిని; పూర్వాచలానికి ఎలా వెళ్లగలను?

Verse 33

त्वत्प्रसादान्महद्दुःखं प्राप्तस्त्वहमकल्मषः ॥ नारद उवाच ॥ यथोदयाचले देवमाराध्य लभते फलम्

మీ ప్రసాదమువల్ల నాకు మహాదుఃఖం కలిగినదే గాని నేను నిష్కల్మషుడను. నారదుడు అన్నాడు—ఉదయాచలంలో దేవుని ఆరాధిస్తే ఫలము లభించునట్లు.

Verse 34

मथुरायां तथा गत्वा षट्सूर्ये लभते फलम् ॥ मध्याह्ने च तथा देवं फलप्रियं अकल्मषम्

అలాగే మథురకు వెళ్లి ‘షట్సూర్య’ స్థలంలో ఫలము పొందుతాడు. అలాగే మధ్యాహ్నం ఫలప్రియుడైన, నిష్కల్మషుడైన దేవుని ఆరాధించవలెను.

Verse 35

मथुरायां तथा पुण्यमुदयास्तं रवेर् जपन् ॥ मध्याह्ने प्रयतो वाग्भिः जपन् मुच्येत पातकात्

అలాగే మథురలో రవియొక్క ఉదయాస్తమయ వేళ జపిస్తే పుణ్యం కలుగుతుంది. మధ్యాహ్నం వాక్సంయమంతో జపిస్తే పాతకముల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.

Verse 36

कृष्णगङ्गोद्भवे स्नात्वा सूर्यं आराध्य यत्नतः ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तः कुष्ठादिभ्यो विमुच्यते

కృష్ణగంగ ఉద్భవస్థలంలో స్నానం చేసి, యత్నపూర్వకంగా సూర్యుని ఆరాధిస్తే, సర్వపాపవిముక్తుడై కుష్ఠాది వ్యాధుల నుండీ విముక్తి పొందుతాడు.

Verse 37

श्रीवराह उवाच ॥ ततः साम्बो महाबाहुः कृष्णाज्ञप्तो ययौ पुरीम् ॥ मथुरां मुक्तिफलदां रवेराराधनोत्सुकः ॥

శ్రీవరాహుడు పలికెను—అనంతరం మహాబాహువు సామ్బుడు, కృష్ణుని ఆజ్ఞతో, ముక్తిఫలప్రదమైన మథురా నగరానికి వెళ్లి, రవిని ఆరాధించుటకు ఉత్సుకుడయ్యెను.

Verse 38

नारदोक्तेन विधिना साम्बो जाम्बवतीसुतः ॥ षट्सूर्यान्पूजयामास उदयन्तं दिवाकरम् ॥

నారదుడు ఉపదేశించిన విధానమునుబట్టి జాంబవతీ సుతుడైన సామ్బుడు ఉదయిస్తున్న దివాకరుని సూర్యుని షడ్రూపములుగా విధివిధానాలతో పూజించెను।

Verse 39

कृत्वा योगेन चात्मानं साम्बस्याग्रे रविस्तदा ॥ वरं वृणीष्व भद्रं ते मद्व्रतख्यापनाय च ॥

అప్పుడు రవి యోగశక్తితో సామ్బుని ముందర ప్రత్యక్షమై ఇలా అన్నాడు—“వరము కోరుకో; నీకు మంగళం కలుగుగాక; అలాగే నా వ్రతప్రచారార్థముగాను (వరము ఎంచుకో).”

Verse 40

यस्तोषितो नारदेन तद्वदस्व ममाग्रतः ॥ साम्ब पञ्चाशकैः श्लोकैर्वेदगृह्यपदाक्षरैः ॥

“ఓ సామ్బా! నారదుని ద్వారా నేను సంతోషించిన ఆ స్తోత్రమే నా సమక్షంలో పలుకు—వేద-గృహ్యప్రయోగాలకు అనుగుణమైన పదాక్షరాలతో యాభై శ్లోకాలుగా.”

Verse 41

यः स्तुतोऽहं त्वया वीर तेन तुष्टोऽस्मि ते सदा ॥ स्पृष्टो देवेन सर्वाङ्गे तत्क्षणाद्दीप्तसच्छविः ॥

“ఓ వీరా! నీవు చేసిన ఆ స్తుతితో నేను ఎల్లప్పుడూ నీపై సంతోషంగా ఉన్నాను.” దేవుడు అతని సర్వాంగములను స్పృశించగానే క్షణములోనే అతడు దీప్తిమయ కాంతితో ప్రకాశించాడు।

Verse 42

व्यक्ताङ्गावयवः साक्षाद्द्वितीयोऽभूद्रविर्यथा ॥ मध्याह्ने याज्ञवल्क्यस्य यज्ञं माध्यन्दिनीयकम् ॥

అవయవాలు స్పష్టమై అతడు ప్రత్యక్షంగా రెండవ రవిలా అయ్యెను. మధ్యాహ్న సమయంలో యాజ్ఞవల్క్యుని ‘మాధ్యందినీయక’ అనే యజ్ఞ/కర్మ (విధి) ప్రస్తావించబడింది।

Verse 43

अध्यापयत्साम्बयुतो रविर्मध्यन्दिनोऽभवत् ॥ वैकुण्ठपश्चिमे पार्श्वे तीर्थं माध्यन्दिनीयकम् ॥

సాంబునితో కూడి రవి ఉపదేశించాడు; అలా అతడు మధ్యాహ్న (మాధ్యందిన) సంప్రదాయంతో అనుబంధమయ్యాడు. వైకుంఠం పశ్చిమ పార్శ్వంలో ‘మాధ్యందినీయక’ అనే తీర్థం ఉంది.

Verse 44

सायाह्ने कृष्णगङ्गाया दक्षिणे संस्थितस्तदा ॥ तत्र दृष्ट्वा तु सायाह्ने रविमस्तोदयं प्रभुम् ॥

సాయంకాలంలో అతడు కృష్ణగంగ దక్షిణ తీరంలో నిలిచాడు. అక్కడ సంధ్య వేళ ప్రభువైన సూర్యుని అస్త-ఉదయ సంధిక్షణంలో దర్శించాడు.

Verse 45

सर्वपापविशुद्धात्मा परं ब्रह्माधिगच्छति ॥ श्रीवराह उवाच ॥ एवं साम्बस्य तुष्टेन मध्याह्ने तु नभस्तलात् ॥

సర్వ పాపాల నుండి శుద్ధమైన ఆత్మ కలవాడు పరబ్రహ్మను పొందుతాడు. శ్రీ వరాహుడు పలికెను—ఇలా సాంబునిపై సంతుష్టుడై, మధ్యాహ్న వేళ, ఆకాశతలం నుండి (కార్యం కొనసాగింది).

Verse 46

द्विधाकृतात्मयोगेन साम्बकुष्ठमपोहितम् ॥ साम्बः प्रख्याततीर्थे तु तत्रैवान्तरधीयत ॥

ఆత్మను ద్విధా చేసే యోగక్రియచేత సాంబుని కుష్ఠం తొలగిపోయింది. ఆపై సాంబుడు ఆ ప్రసిద్ధ తీర్థంలోనే అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.

Verse 47

साम्बस्तु सह सूर्येण रथस्थेन दिवानिशम् ॥ रविं पप्रच्छ धर्मात्मा पुराणं सूर्यभाषितम्

ధర్మాత్ముడైన సాంబుడు, రథస్థుడైన సూర్యునితో కలిసి పగలు-రాత్రి, సూర్యుడు పలికిన పురాణం గురించి రవిని ప్రశ్నించాడు.

Verse 48

भविष्यमिति विख्यातं ख्यातं कृत्वा पुनर्नवम् ॥ साम्बः सूर्यप्रतिष्ठां च कारयामास तत्त्ववित्

‘భవిష్య’ అని ప్రసిద్ధమైన సంప్రదాయాన్ని మళ్లీ నూతనంగా ఖ్యాతి పొందేలా చేసి, తత్త్వవిత్తైన సాంబుడు సూర్యప్రతిష్ఠను చేయింపజేశాడు.

Verse 49

उदयाचलमाश्रित्य यमुनायाश्च दक्षिणे ॥ मध्ये कालप्रियं देवं मध्याह्ने स्थाप्य चोत्तमम्

ఉదయాచలాన్ని ఆశ్రయించి, యమునా నదికి దక్షిణ తీరంలో, మధ్యభాగంలో—మధ్యాహ్న సమయంలో—కాలప్రియుడైన ఆ ఉత్తమ దేవుని ప్రతిష్ఠించాడు.

Verse 50

मूलस्थानं ततः पश्चादस्तमानाचले रविम् ॥ स्थाप्य त्रिमूर्तिं साम्बस्तु प्रातर्मध्यापराह्णिकम्

ఆ తరువాత అస్తమానాచలంలో రవిని మూలస్థానంగా ప్రతిష్ఠించి, సాంబుడు ప్రాతః, మధ్యాహ్న, అపరాహ్నాలకు సంబంధించిన త్రిమూర్తి రూపాన్ని స్థాపించాడు.

Verse 51

मथुरायां तथा चैकें स्थाप्य साम्बो वसुन्धरे ॥ स्वनाम्ना स्थापयामास पुराणविधिना स्वयम्

అలాగే, ఓ వసుంధరా, మథురలో ఒకదాన్ని (ప్రతిమ/క్షేత్రం) స్థాపించి, సాంబుడు పురాణవిధి ప్రకారం స్వయంగా తన నామంతో దాన్ని ప్రతిష్ఠించాడు.

Verse 52

गच्छन्ति तत्पदं शान्तं सूर्यमण्डलभेदकम् ॥ एतत्ते कथितं देवि साम्बशापसमुद्भवम्

వారు ‘సూర్యమండలభేదనం’ అని వర్ణించబడిన ఆ శాంతపదాన్ని చేరుతారు. ఓ దేవీ, సాంబశాపం నుండి ఉద్భవించిన ఈ కథనం నీకు చెప్పబడింది.

Verse 53

पापप्रशमनाख्यानं महापातक नाशनम्

ఇది పాపశమనకథనం; మహాపాతకాలను నశింపజేసేదిగా చెప్పబడింది।

Verse 54

एवं साम्बपुरं नाम मथुरायां कुलेश्वरम् ॥ रथयात्रां तथा कृत्वा रविणा कथिता यदा

ఇలా మథురాలో ‘సాంబపురం’ అనే స్థలం, ‘కులేశ్వర’మూ ఉంది; అలాగే రథయాత్ర చేసినప్పుడు అది రవి (సూర్యుడు) చేత చెప్పబడింది।

Verse 55

यावत्त स शब्दो भवति तावत्पुरुष उच्यते ॥ पुरुषश्चाविनाशी च कथ्यते शाश्वतोऽव्ययः

ఆ ‘శబ్దం’ ఉన్నంతకాలం దానిని ‘పురుష’మని అంటారు; పురుషుడు అవినాశి, శాశ్వతుడు, అవ్యయుడని చెప్పబడాడు।

Verse 56

एकवासास्तथा गौरी श्यामा वा वरवर्णिनी ॥ मध्यं गता प्रगल्भा च वयोऽतीतास्तथा स्त्रियः

స్త్రీలు కూడా ఏకవస్త్రధారిణులై ఉండవచ్చు—గౌరీ గానీ శ్యామా గానీ, ఉత్తమ వర్ణముతో; మధ్యవయస్సు గలవారు, ధైర్యవంతులు; అలాగే యౌవనాన్ని దాటినవారూ।

Verse 57

कृष्णः शशाप साम्बं तु विरूपत्वं भविष्यति ॥ शापयुक्तः स साम्बस्तु कुष्ठयुक्तोऽभवत्क्षणात् ॥

కృష్ణుడు సాంబుని శపించాడు—“నీకు విరూపత్వం కలుగును.” శాపబద్ధుడైన సాంబుడు క్షణంలోనే కుష్ఠరోగంతో బాధితుడయ్యాడు।

Verse 58

मथुरायां च मध्याह्ने मध्यन्दिन रवौ तथा ॥ अस्तङ्गते तथा देवं सद्यो राज्यफलं भवेत् ॥

మథురలో మధ్యాహ్నం—సూర్యుడు శిఖరస్థానంలో ఉన్నప్పుడు—మరియు అలాగే సూర్యాస్తమయంలో దేవుని ఆరాధించినవానికి తక్షణమే రాజ్యసమాన ఫలం కలుగుతుంది.

Verse 59

स्नात्वा मध्यन्दिनं दृष्ट्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ उदयास्ते ततो देवः साम्बेन सहितो विराट् ॥

స్నానం చేసి మధ్యాహ్న సూర్యుని దర్శించినవాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు. అనంతరం సామ్బతో కూడిన విరాట్ దేవుని ఉదయాస్తమయాలు వర్ణించబడుతున్నాయి.

Verse 60

माघमासस्य सप्तम्यां दिव्यं साम्बपुरं नराः ॥ रथयात्रां प्रकुर्वन्ति सर्वद्वन्द्वविवर्जिताः ॥

మాఘమాసం సప్తమినాడు దివ్య సామ్బపురంలో ప్రజలు రథయాత్ర నిర్వహిస్తారు; వారు సమస్త ద్వంద్వాల నుండి విముక్తులై ఉంటారు.