Varaha Purana 149.96: Adhyaya 149, Shloka 96

The Sacred Geography and Merit of Dvārakā

Devanagari script

तत्राभिषेकं कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥ गच्छेत्तु सोमलोकं तु कृतकृत्यो न संशयः ॥

Sanskrit recitationVaraha Purana 149.96

Transliteration

tatrābhiṣekaṃ kurvīta ṣaṣṭhakāloṣito naraḥ || gacchet tu somalokaṃ tu kṛtakṛtyo na saṃśayaḥ

Translation

ఆరు కాలాలు అక్కడ నివసించిన మనిషి అక్కడ అభిషేకం చేయాలి. అతడు కృతకృత్యుడై సోమలోకానికి చేరుతాడు—సందేహం లేదు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: अधिकरण (अधिकरणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण

• अभिषेकम्: ablution
• अभिषेकम्: कर्म (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अभिषेक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• कुर्वीत: should perform
• कुर्वीत: क्रिया (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• षष्ठ-काल-उषितः: having stayed for six periods
• षष्ठ-काल-उषितः: विशेषण (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: षष्ठ-काल-उषित (प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त) ‘उषित’, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—‘षष्ठकाले उषितः’ (having stayed for six periods)

• नरः: a man
• नरः: कर्ता (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• गच्छेत्: would go
• गच्छेत्: क्रिया (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘would/should go’

• तु: indeed/but
• तु: सम्बन्ध (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थक

• सोम-लोकम्: Soma’s world
• सोम-लोकम्: गन्तव्य-कर्म (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सोम-लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (गत्यर्थकर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सोमस्य लोकः)

• तु: indeed
• तु: सम्बन्ध (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• कृत-कृत्यः: one who has fulfilled his duty
• कृत-कृत्यः: विशेषण (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: कृत-कृत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः—‘कृतं कृत्यं येन’ (one who has done what is to be done)

• न: not/no
• न: सम्बन्ध (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात (negation particle)

• संशयः: doubt
• संशयः: कर्ता (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Varāha (Viṣṇu)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Cosmology
• Ritual Prescriptions
• Sacred Geography

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It illustrates the Purāṇic linkage between ritual observance at a specific site and a cosmological result, a characteristic feature of tīrtha-māhātmya literature.

Which geographic location is identified?

The implied location is the previously named Haṃsakuṇḍa; this verse focuses on the ritual regimen rather than further topography.

What is the primary ethical instruction?

The instruction promotes structured, time-bound observance and the ideal of purposeful action (kṛtakṛtya) within a disciplined ritual framework.