Adhyaya 103: Ritual Procedure for the Donation of the ‘Sugar-Cow’ (Śarkarā-Dhenu)

Verse 1

होतोवाच तद्वच्च शर्कराधेनुं शृणु राजन् यथार्थतः । अनुलिप्ते महीपृष्ठे कृष्णाजिनकुशोत्तरे ॥ १०३-१ ॥ धेनुं शर्करया राजन् कृत्वा भारचतुष्टयम् । उत्तमा कथ्यते सद्भिश्चतुर्थांशेन वत्सकम् ॥

హోతా అన్నాడు—హే రాజా, అలాగే శర్కరాధేను (చక్కెరతో చేసిన గోవు) విధానాన్ని యథార్థంగా వినుము. లేపిన భూమిపై, పైగా కృష్ణాజినము మరియు కుశను పరచి, హే రాజా, శర్కరతో నాలుగు భారాల బరువైన ధేనువును చేయాలి; సద్భక్తులు చెప్పినట్లు, వత్సము నాలుగో వంతు ఉంటే అది ‘ఉత్తమ’మని చెప్పబడుతుంది।

Verse 2

तदर्धं मध्यमा प्रोक्ता कनिष्ठा भारकेण तु । तद्वद्वत्सं प्रकुर्वीत चतुर्थांशेन तत्त्वतः ॥

దాని సగాన్ని ‘మధ్యమ’ అని అంటారు; ‘కనిష్ఠ’ మాత్రం ఒక భారంతో (చేయబడుతుంది). అలాగే వత్సమును కూడా తత్త్వంగా నాలుగో వంతు ప్రమాణంతో తయారు చేయాలి।

Verse 3

अथ कुर्यादष्टशतैरूर्ध्वं नृपतिसत्तम । स्वशक्त्या कारयेद् धेनुं तथात्मानं पीडयेत् ॥

తరువాత, హే నృపతిశ్రేష్ఠా, ఎనిమిది వందలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ (ప్రమాణంతో) కూడా చేయవచ్చు; తన శక్తి మేరకు ధేనువును చేయించాలి, అలా తనను తాను బాధ పెట్టకూడదు।

Verse 4

सर्वबीजानि संस्थाप्य चतुर्दिक्षु समन्ततः । सुवर्णस्य मुखं शृङ्गे मौक्तिकैर्नयने तथा ॥

నాలుగు దిక్కులలో చుట్టూరా అన్ని రకాల విత్తనాలను స్థాపించి, (ప్రతిమకు) ముఖాన్ని స్వర్ణంతో చేయాలి; అలాగే శృంగాలు మరియు నేత్రాలను ముత్యాలతో అలంకరించాలి।

Verse 5

गुडेन तु मुखं काये जिह्वा पिष्टमयी तथा । कम्बलं पट्टसूत्रेण कण्ठाभरणभूषिताम् ॥

మరియు గూడుతో శరీరంపై ముఖాన్ని రూపొందించాలి; అలాగే నాలుకను పిండితో చేయాలి। పట్టు దారంతో కంబళం సమర్పించి, కంఠాభరణాలతో అలంకరించాలి।

Verse 6

इक्षुपादां रौप्यखुरां तवनीतस्तनीं तथा । प्रशस्तपत्रश्रवणां सितचामरपभूषिताम् ॥

దాని కాళ్లను చెరకు తో చేయాలి, ఖురాలను వెండితో, అలాగే స్తనాలను వెన్నతో చేయాలి। ఉత్తమ ఆకుల వంటి చెవులు చేసి, తెల్ల చామరాలతో అలంకరించాలి।

Verse 7

पञ्चरत्नसमायुक्तां वस्त्रेणाच्छादितां तथा । गन्धपुष्पैरलङ्कृत्य ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥

పంచరత్నాలతో సమాయుక్తం చేసి, వస్త్రంతో కప్పి, గంధపుష్పాలతో అలంకరించి బ్రాహ్మణునికి సమర్పించాలి।

Verse 8

श्रोत्रियाय दरिद्राय साधुवृत्ताय धीमते । वेदवेदाङ्गविदुषे साग्निकाय कुटुम्बिने । अदुष्टाय प्रदातव्या न तु मत्सरिणे द्विजे ॥

ఈ దానం శ్రోత్రియుడైన, దరిద్రుడైన, సద్గుణసంపన్నుడైన, ధీమంతుడైన—వేదవేదాంగాలలో నిపుణుడై, అగ్నిని నిర్వహించి, కుటుంబాన్ని పోషించే—అదుష్ట బ్రాహ్మణునికి ఇవ్వాలి; అసూయగల ద్విజునికి కాదు।

Verse 9

अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते दिनक्षये । एषु पुण्येषु कालेषु तथाविभवशक्तितः ॥

అయనము, విషువము, పుణ్య వ్యతీపాతము మరియు దినక్షయము వంటి పుణ్యకాలములలో తన సామర్థ్యము మేరకు దానం చేయవలెను।

Verse 10

सत्पात्रञ्च द्विजं दृष्ट्वा आगतं श्रोत्रियं गृहे । तादृशाय प्रदातव्या पुच्छदेशे विमृश्य च ॥

ఇంటికి వచ్చిన సత్పాత్రుడైన ద్విజ శ్రోత్రియుని చూచి, విధి ప్రకారం ఆవు తోక భాగాన్ని స్పర్శించి/పరిశీలించి, అటువంటి వానికి దానం ఇవ్వవలెను।

Verse 11

पूर्वाभिमुखमास्थाय अथवा स उदङ्मुखः । गां पूर्वाभिमुखीं कृत्वा वत्समुत्तरतो न्यसेत् ॥

తూర్పు ముఖంగా—లేదా ఉత్తర ముఖంగా—నిలిచి, ఆవును తూర్పు వైపు ముఖం పెట్టి, దూడను ఆమె ఉత్తర వైపున ఉంచవలెను।

Verse 12

दानकाले तु ये मन्त्रास्तान्पठित्वा समर्पयेत् । सम्पूज्य विधिवद्विप्रं मुद्रिकाकर्णभूषणैः ॥

దానకాలమున నియతమైన మంత్రాలను పఠించి దానాన్ని సమర్పించవలెను; విధివిధానంగా విప్రుని పూజించి, ఉంగరాలు మరియు కర్ణాభరణములను కూడా అర్పించవలెను।

Verse 13

स्वशक्त्या दक्षिणा देया वित्तशाठ्यविवर्ज्जितः । हस्ते तु दक्षिणां दत्त्वा गन्धपुष्पसचन्दनाम् । धेनुं समर्पयेत्तस्य मुखञ्च च विलोकयेत् ॥

తన శక్తి మేరకు, ధన విషయంలో కృపణతను విడిచి, దక్షిణ ఇవ్వవలెను. అతని చేతిలో సుగంధ ద్రవ్యాలు, పుష్పాలు, చందనంతో కూడిన దక్షిణ ఉంచి, ధేనువును సమర్పించి, అనంతరం అతని ముఖాన్ని దర్శించవలెను।

Verse 14

एकाहं शर्कराहारो ब्राह्मणस्त्रिदिनं वसेत् । सर्वपापहरा धेनुः सर्वकामप्रदायिनी ॥

బ్రాహ్మణుడు ఒక రోజు శర్కరాహారంతో ఉండి మూడు రోజులు వ్రతాచరణలో నివసించాలి. గోవు సమస్త పాపాలను హరించి అన్ని కోరికలను ప్రసాదించేదిగా చెప్పబడింది.

Verse 15

सर्वकामसमृद्धस्तु जायते नात्र संशयः । दीयमानं प्रपश्यन्ति ते यान्ति परमां गतिम् ॥

మనిషి అన్ని కోరికల సమృద్ధితో యుక్తుడవుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు. దానం జరుగుతుండగా చూసేవారు పరమగతిని పొందుతారు.

Verse 16

य इदं शृणुयाद्भक्त्या पठते वापि मानवः । मुच्यते सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं स गच्छति ॥

భక్తితో దీనిని వినేవాడు లేదా పఠించేవాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై విష్ణులోకానికి వెళ్తాడు.