Adhyaya 59: The Sarasvata Hymn to Vishnu (Vishnu-Pañjara) and the Redemption of a Rakshasa

Verse 1

इति श्रीवामनपुराणे अष्टपञ्चाशो ऽध्यायः पुलस्त्य उवाच कश्चिदासीद् द्विजद्रोग्धा पिशुनः क्षत्रियाधमः परपीडारुचिः क्षुद्रः स्वभावादपि निर्घृणः

ఇట్లు శ్రీ వామనపురాణంలో అష్టపంచాశో అధ్యాయము. పులస్త్యుడు పలికెను—ఒకడు ఉండెను; అతడు ద్విజద్రోహి, పిశునుడు, క్షత్రియులలో అధముడు; పరపీడలో రుచిగలవాడు, క్షుద్రచిత్తుడు, స్వభావతః కరుణలేనివాడు.

Verse 2

पर्यासिताः दा तेन पितृदेवद्विजातयः स त्वायुषि परिक्षिणे जज्ञे घोरो निशाचरः

అతని చేత పితృదేవద్విజులు బాధింపబడి దుఃఖంలో పడిరి. అతని ఆయువు క్షీణించుచుండగా, అతడు భయంకరమైన నిశాచరుడిగా జన్మించెను.

Verse 3

तेनैव कर्मदोषेम स्वेन पापकृतां वरः क्रुरैश्चक्रे ततो वृत्तिं राक्षसत्वाद् विशेषतः

అదే కర్మదోషము—తన పాపకర్మ ఫలముచేత—పాపులలో అగ్రగణ్యుడైన వాడు, ప్రత్యేకంగా రాక్షసత్వ కారణంగా, తరువాత క్రూరమైన జీవికను అవలంబించెను.

Verse 4

तस्य पापरतस्यैवं जग्मुर्वर्षशतानि तु तेनैव कर्मदोषेण नान्यां वृत्तिमरोचयत्

ఇలా పాపరతుడైన అతనికి వందల సంవత్సరాలు గడిచెను; అదే కర్మదోషము వలన అతనికి మరే జీవికయందు ఆసక్తి కలుగలేదు.

Verse 5

यं यं पश्यति सत्त्वं स तं तमादाय राक्षसः चखाद रौद्रकर्मासौ बाहुगोचरमागतम्

ఆ రౌద్రకర్ముడైన రాక్షసుడు ఏ ప్రాణిని చూచినను, దానిని పట్టుకొని, తన భుజాల పరిధిలో వచ్చినదాన్ని వెంటనే భక్షించెను.

Verse 6

एवं तस्यातिदुष्टस्य कुर्वतः प्राणिनां वधम् जगाम च महान् कालः परिणामं तथा वयः

ఆ అత్యంత దుష్టుడు ప్రాణుల వధను చేస్తూనే ఉండగా, మహాకాలము ముందుకు సాగిపోయెను; దానితో పాటు పరిణామము మరియు వృద్ధాప్యము కూడా వచ్చెను।

Verse 7

स कदाचित् तपस्यन्तं ददर्श सतरितस्तटे महाभागमूर्ध्वभुजं यथावत्संयतेन्द्रियम्

ఒకసారి అతడు నది తీరమున తపస్సు చేస్తున్న ఒక మహాభాగుణ్ణి చూచెను—భుజములను పైకి ఎత్తి, ఇంద్రియములను యథావిధిగా నియమించినవాడిని।

Verse Having made your devotion firm

अनया रक्षया ब्रह्मन् कृतरक्षं तपोनिधिम् योगाचार्यं शुचिं दक्षं वासुदेवपरायणम्

{"prahlada_mentioned": false, "lineage_reference": null, "bhakta_parampara": null, "hiranyakashipu_context": null, "narasimha_echo": false, "asura_devotee_theme": "Explicit: a rākṣasa can become a devotee through firm bhakti, echoing the Purāṇic theme of asura-devotees (Prahlāda/Bali) without naming them."}

Verse 12

गदा चेयं सहस्रार्चिरुद्वमन् पावको यथा रक्षोभूतपिशाचानां डाकिनीनां च शातनी

ఈ గద సహస్ర జ్వాలలను వెలువరించి, పైకి ఎగసే అగ్నివలె ప్రకాశిస్తుంది. ఇది రాక్షస, భూత, పిశాచ మరియు డాకినీలను సంహరించేది.

Verse 14

खड्गधाराज्वलज्ज्योत्स्नानिर्धूता ये ममाहिताः ते यान्तु सौम्यतां सद्यो गरुडेनेव पन्नगाः

ఖడ్గధారపై జ్వలించే కాంతిచేత త్రిప్పబడిన నా విరోధులు వెంటనే నాపట్ల సౌమ్యులగుదురు—గరుడుని సన్నిధిలో సర్పాలు వశమగునట్లు.

Verse 15

ये कूष्माण्डास्तथा यक्षा दैत्या ये च निशाचराः प्रेता विनायकाः क्रूरा मनुष्या जृम्भकाः खगाः

వారు కూష్మాండులైనా, యక్షులైనా, దైత్యులైనా, నిశాచరులైనా; ప్రేతులైనా, క్రూర వినాయకులైనా; లేదా క్రూర మనుష్యులు, జృంభకులు, పక్షులైనా—(అందరూ నిరుపద్రవులగుదురు).

Verse 16

सिंहादयो ये पशवो दन्दशूकाश्च पन्नगाः सर्वे भवन्तु मे सौम्या विष्णुचक्ररवाहताः

సింహాదులు, ఇతర మృగాలు, కాటు చేసే కీటకాలు మరియు సర్పాలు—విష్ణు చక్ర గర్జన ప్రభావంతో భయభక్తులై నాపట్ల సౌమ్యులగుదురు గాక।

Verse 17

चित्तवृत्तिहरा ये च ये जनाः स्मृतीहारकाः बलौजसां च हर्तारश्छायाविध्वंसकाश्च ये

VamP 60.4

Verse 23

ततो द्विजनियुक्तायां रक्षायां रजनीचरः निर्धूतवेगः सहसा तस्थौ मासचतुष्टयम्

తర్వాత బ్రాహ్మణుడు నియమించిన రక్షాక్రియ స్థాపితమైనప్పుడు ఆ రజనీచరుడు అకస్మాత్తుగా వేగం కోల్పోయి నాలుగు నెలలు నిలిచిపోయాడు.

Verse 24

यावद् द्विजस्य देवर्षे समाप्तिर्वै समाधितः जाते जप्यावसाने ऽसौ त ददर्श निशाचरम्

When the brahmin’s rite had reached its settled completion, O divine seer, and the recitation (japa) came to its end, he then saw that night-roaming being.

Verse 29

तस्मात् पापादहं मोक्षमिच्छमि त्वत्प्रसादतः पापप्रशमनायालं कुरु मे धर्मदेशनम्

“అందువల్ల ఆ పాపం నుండి మీ ప్రసాదంతో నేను విముక్తిని కోరుతున్నాను. నా పాపశమనార్థం దయచేసి నాకు ధర్మోపదేశం చేయండి.”

Verse 31

वचनं प्राह धर्मात्मा हेतुमच्च सुभाषितम् कथं क्रूरस्वभावस्य सतस्तव निशाचर सहसैव समायाता जिज्ञासा धर्मवर्त्मनि

ధర్మాత్ముడు కారణయుక్తమైన సుభాషిత వచనమును పలికెను— “ఓ నిశాచరా! క్రూరస్వభావుడవైన నీకు ధర్మమార్గమును విచారించు జిజ్ఞాస అకస్మాత్తుగా ఎలా కలిగింది?”

Verse 32

राक्षस उवाच त्वां वै समागतो ऽस्म्यद्य क्षिप्तो ऽहं रक्षया बलात् तव संसर्गतो ब्रह्मन् जातो निर्वेद उत्तमः

రాక్షసుడు పలికెను— “ఈ రోజు నేను మీ వద్దకు వచ్చితిని; ఏదో రక్షాశక్తి నన్ను బలాత్కారంగా ఇక్కడికి తోసివేసింది. ఓ బ్రాహ్మణా! మీ సాంగత్యమువలన నాలో పరమ నిర్వేదము (వైరాగ్యము) జన్మించింది.”

Verse 35

पुलस्त्य उवाच/ इत्येवमुक्तः स मुनिस्तदा वै तेन रक्षसा प्रत्युवाच महाभागो विमृश्य सुचिरं मुनिः

పులస్త్యుడు పలికెను— ఆ రాక్షసుడు అట్లా పలికినప్పుడు, మహాభాగుడైన ముని చాలాసేపు విచారించి అతనికి ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చెను.

Verse 36

ऋषिरुवाच/ यन्ममाहोपदेशार्थं निर्विण्णाः स्वेन कर्मणा युक्तमेतद्धि पापानां निवृत्तिरुपकारिका

ఋషి పలికెను—నా ఉపదేశాన్ని పొందుటకై మీరు మీ స్వకర్మముల పట్ల నిర్విణ్ణులైయున్నారు; ఇది యథోచితం, ఎందుకనగా పాపులకై పాపమునుండి నివృత్తి ఉపకారకమును హితకారకమును అవుతుంది.

Verse the God who is the universe; O Universal Self

करिष्ये यातुधानानां नत्वहं धर्मदेशनम् तान् संपृच्छ द्विजान् सौम्य ये वै प्रवचने रताः

{"bali_present": false, "generosity_display": null, "daana_type": null, "shukracharya_interaction": null, "devotion_quality": null, "patala_reference": false}

Verse 39

न चखाद स सत्त्वानि क्षुधा संबाधितो ऽपि सन् षष्ठे षष्ठे तदा काले जन्तुमेकमभक्षयत्

క్షుధచేత బాధపడినప్పటికీ అతడు సత్త్వములను తినలేదు; అప్పుడు ప్రతి ఆరవ కాలాంతరమున ఒక్క జీవమాత్రమే భక్షించెను.

Verse 41

स कदाचित्क्षुधाविष्टः पर्यटन् विपुले वने ददर्शाथ फलाहारमागतं ब्रह्मचारिणम् // 59.40 गृहीतो रक्षसा तेन स तदा मुनिदारकः निराशो जीविते प्राह सामपूर्वं निशाचरम्

ఒకసారి క్షుధావిష్టుడై అతడు విస్తారమైన వనములో సంచరించుచుండగా, ఫలాహారముతో వచ్చిన ఒక బ్రహ్మచారిని చూచెను. ఆ రాక్షసుడు అతనిని పట్టుకొనెను; అప్పుడు ఆ మునిదారకుడు జీవితం పట్ల నిరాశచెంది, ముందుగా సామపూర్వక వచనములతో ఆ నిశాచరునితో పలికెను.

Verse ["Viṣṇu (as cosmic Puruṣa/Īśvara)", "Sūrya", "Candra"]

ब्राह्मण उवाच भो भद्र ब्रूहि यत् कार्यं गृहीतो येन हेतुना तदनुब�Vamana Purana

Cosmology

Verse 43

राक्षस उवाच षष्ठे काले त्वमाहारः क्षुधितस्य समागतः निःश्रीकस्यातिपापस्य निर्घृणस्य द्विजद्रुहः

VamP 58.21

Verse 45

गुर्वर्थमेतदागत्य यत्फलग्रहणं कृतम् ममात्र निष्ठा प्राप्तस्य फलानि विनिवेदितुम्

గురువుని నిమిత్తంగా ఇక్కడికి వచ్చి నేను ఈ ఫలాలను సేకరించాను. ఇక్కడ నా సంకల్పం దృఢమైంది; ఇప్పుడు ఈ ఫలాలను గురువుకు నివేదించదలచుకున్నాను.

Verse 46

स त्वं मुहूर्तमात्रं मामत्रैवं प्रतिपालय निवेद्य गुरवे यावदिहागच्छाम्यहं फलम्

Adhyaya 60 — Stuti describing the deity as both with-form and beyond-form, and as the very shape of the Veda

Verse 51

आबाल्यान्मम पापेषु न धर्मेषु रतं मनः तत्पापासंक्षयान्मोक्षं प्राप्नुयां येन तद् वद

చిన్ననాటి నుంచే నా మనస్సు ధర్మంలో కాదు, పాపాల్లోనే ఆసక్తి కలిగి ఉంది. ఆ పాపాల క్షయంతో నేను మోక్షాన్ని పొందే మార్గాన్ని చెప్పు.

Verse 52

यानि पापानि कर्माणि बालत्वाच्चरितानि च दुष्टां योनिमिमां प्राप्य तन्मुक्तिं कथय द्विज

హే ద్విజా! బాల్యంలో చేసిన పాపకర్మలు ఏవైతే ఉన్నాయో, ఈ దుష్ట యోనిని పొందిన నేను వాటి నుండి విముక్తి పొందే ఉపాయాన్ని చెప్పుము।

Verse 53

यद्येतद् द्विजपुत्र त्वं समाख्यास्यस्यशेषतः ततः क्षुधार्तान्मत्तस्त्वं नियतं मोक्षमाप्स्यसि

హే ద్విజపుత్రా! నీవు దీనిని పూర్తిగా వివరించగలిగితే, ఆకలితో బాధపడుతున్న నన్ను నుండి నీవు నిశ్చయంగా మోక్షాన్ని పొందుతావు।

Verse 54

न चेत् तत्पापशीलो ऽहमत्यर्थं क्षुत्पिपासितः षष्ठे काले नृशंसात्मा भक्षयिष्यामि निर्घृणः

నీవు అలా చేయకపోతే, నేను—పాపాచారుడను, తీవ్రమైన ఆకలి దాహాలతో బాధపడుతూ—ఆరవ సమయంలో క్రూరస్వభావంతో, కరుణలేక నిన్ను భక్షిస్తాను।

Verse 55

पुलस्त्य उवाच एवमुक्तो मुनिसुतस्तेन घोरेम रक्षसा चिन्तामवाप महतीमशक्तस्तदुदीरणे

పులస్త్యుడు అన్నాడు—ఆ ఘోర రాక్షసుడు ఇలా పలికినప్పుడు, మునిపుత్రుడు గొప్ప ఆందోళనకు లోనయ్యాడు; ఆ మాటకు ప్రత్యుత్తరం చెప్పలేకపోయాడు।

Verse 56

स विमृश्य चिरं विप्रः शरणं जातवेदसम् जगाम ज्ञानदानाय संशयं परमं गतः

చాలా సేపు ఆలోచించి, పరమ సందేహంలో పడిన ఆ విప్రుడు జ్ఞానదానార్థం జాతవేదసు (అగ్ని) శరణు పొందాడు।

Verse 57

यदि शुश्रुषितो वह्निर्गुरुशुश्रूषणादनु व्रतानि वा सुचीर्णानि सप्तार्चिः पातु मां ततः

గురుశుశ్రూషణ వల్ల అగ్నిదేవుడు నిజంగా ప్రసన్నుడై, నా వ్రతాలు కూడా సక్రమంగా ఆచరించబడినయెడల, ఆ సప్తార్చి అగ్ని నన్ను ఆ అపాయము నుండి రక్షించుగాక।

Verse 58

न मातरं न पितरं गौरवेण यथा गुरुम् सर्वदैवावगच्छामि तथा मां पातु पावकः

నేను తల్లి తండ్రులకన్నా అధిక గౌరవంతో గురువును ఎల్లప్పుడూ గుర్తించునట్లు, అలాగే పవకుడైన అగ్ని నన్ను రక్షించుగాక।

Verse 59

यथा गुरुं न मनसा कर्मणा वचसापि वा अवजानाम्यहं तेन पातु सत्येन पावकः

నేను మనసా, కర్మణా, వచసా—ఏ విధంగానూ గురువును అవమానించను; ఆ సత్యబలంతో పవకుడైన అగ్ని నన్ను రక్షించుగాక।

Verse 60

इत्येवं मनसा सत्यान् कुर्वतः शपथान् पुनः सप्तर्चिषा समादिष्टा प्रादुरासीत् सरस्वती

ఇలా అతడు మనసులో మళ్లీ సత్యశపథాలు చేయుచుండగా, సప్తార్చిష్ (సప్తర్షులు) ఆజ్ఞచేత సరస్వతి అక్కడ ప్రత్యక్షమైంది।

Verse 61

सा प्रोवाच द्विजसुतं राक्षसग्रहणाकुलम् मा भैर्द्विजसुताहं त्वां मोक्षयिष्यामि संकटात्

arranged in three formations

Verse 62

यदस्य रक्षसः श्रेयो जिह्वाग्रे संस्थिता तव तत् सर्वं कथयिष्यामि ततो मोक्षमवाप्स्यसि

“That which is the rākṣasa’s advantage—resting upon the tip of your tongue—I shall tell you in full; then you will obtain release.”

Verse 47

प्रातरुत्थाय जप्तव्यं मध्याह्ने ऽह्नक्षये ऽपि वा असंशयं सदा जप्यो जपतां पुष्टिशान्तिदः

నీ దేహం ప్రాచ్యాభిముఖం; నీవు భూతాల ఆదికారణం, మహాభూత తత్త్వం, అచ్యుతుడు, ద్విజుడు (స్వయంప్రకాశ, శుద్ధుడు). నీవు ఊర్ధ్వకర్త, నీవే ఊర్ధ్వం, ఊర్ధ్వరేతస్సు—నీకు నమస్కారం.

Verse 66

ॐ हरिं कुष्णं हृषीकेशं वासुदेवं जनार्दनम् प्रणतो ऽस्मि जगन्नाथं स मे पापं व्यपोहतु

ॐ। హరి—కృష్ణ, హృషీకేశ, వాసుదేవ, జనార్దన—జగన్నాథునికి నేను ప్రణామం చేస్తున్నాను. ఆయన నా పాపాన్ని తొలగించుగాక.

Verse ["Shiva (Maheśvara)"]

चराचरसुरुं नाथं गोविन्दं शेषशायिनम् प्रणतो ऽस्मि परं देवं स मे पापं व्यपोहतु

I bow to the supreme God—the Lord of the moving and unmoving (beings), Govinda, who reclines upon Śeṣa. May He remove my sin.

Verse 69

दामोदरमुदाराक्षं पुण्डरीकाक्षमच्युतम् प्रणतो ऽस्मि स्तुतं स्तुत्यैः स मे पापं व्यपोहतु

ఉదార నేత్రుడైన దామోదరుడు, పుండరీకాక్షుడు, అచ్యుతుడు—స్తుతులతో స్తుతింపబడినవాడికి నేను ప్రణామం చేస్తాను; ఆయన నా పాపాన్ని తొలగించుగాక.

Verse 70

नारायणं नरं शौरिं माधवं मधुसूदनम् प्रणतो ऽस्मि धराधारं स मे पापं व्यपोहतु

{"location": "Kurukṣetra tīrtha sphere (contextual)", "location_type": "tirtha", "region": "Kurukṣetra / Sarasvatī tīrthas", "sacred_significance": "Positions śravaṇa (hearing) as a liberating act within tīrtha practice: the place supports the hearing/recitation that frees from mṛtyu.", "cosmic_realm": "bhuloka"}

Verse 71

केशवं चन्द्रसूर्याक्षं कंसकेशिनिषूदनम् प्रणतो ऽस्मि महाबाहुं स मे पापं व्यपोहतु

చంద్రసూర్యములవంటి నేత్రాలు గల కేశవుడు, కంస-కేశినిషూదనుడు, మహాబాహువుకు నేను ప్రణామం చేస్తాను; ఆయన నా పాపాన్ని తొలగించుగాక.

Verse 72

श्रीवत्सवक्षसं श्रीशं श्रीधरं श्रीनिकेतनम् प्रणतो ऽस्मि श्रियः कान्तं स मे पापं व्यपोहतु

శ్రీవత్సచిహ్నిత వక్షస్థలుడైన శ్రీశుడు, శ్రీధరుడు, శ్రీనికేతనుడు—ఆ శ్రియఃకాంతునకు నేను ప్రణమిల్లుచున్నాను; ఆయన నా పాపాన్ని తొలగించుగాక.

Verse 73

यमीशं सर्वभूतानां ध्यायन्ति यतयो ऽक्षरम् वासुदेवमनिर्देश्यं तमस्मि शरणं गतः

సర్వభూతముల అధీశ్వరుడైన అక్షరుని యతులు ధ్యానించుదురు; వర్ణనాతీతుడైన వాసుదేవుని నేను శరణు పొందితిని.

Verse bhava: “Bhava,” a name of Śiva; udbhava: origin/source/arising; bhavodbhava: “source of Bhava,” i

समस्तालम्बनेभ्यो यं व्यावृत्त्य मनसो गतिम् ध्यायन्ति वासुदेवाख्यं तमस्मि शरणं गतः

{"syncretic_content": true, "primary_deity": "Vishnu", "secondary_deities": ["Shiva (Bhava)", "Rudras", "Adityas", "Aśvins", "Vasus"], "hari_hara_unity": "Implicit hierarchy-with-harmony: Viṣṇu as source of Bhava while also empowering Rudras; suggests functional unity under the Supreme rather than sectarian separation.", "shakti_presence": null, "theological_tradition": "syncretic"}

Verse 75

सर्वगं सर्वभूतं च सर्वस्याधारमीश्वरम् वासुदेवं परं ब्रह्म तमस्मि शरणं गतः

I have taken refuge in Vāsudeva—the Supreme Brahman—who pervades all, who is present as all beings, and who is the Lord, the support of everything.

Verse 77

पुण्यपापविनिर्मुक्ता यं प्रविश्य पुनर्भवम् न योगिनः प्राप्नुवन्ति तमस्मि शरणं गतः

["Bhakti (devotion)", "Śaraṇāgati (refuge)", "Divine governance of prakṛti (guṇādhyakṣa)", "Imperishability (akṣara)", "Grace/compassion (bhaktavatsala)"]

Verse 78

ब्रह्म भूत्वा जगत् सर्वं सदेवासुरमानुषम् यः सृजत्यच्युतो देवस्तमस्मि शरणं गतः

Having become Brahmā, that Acyuta Deva who creates the entire universe—together with gods, asuras, and humans—to Him I have gone for refuge.

Verse 79

ब्रह्मत्वे यस्य वक्त्रेभ्यश्चतुर्वेदमयं वपुः प्रभुः पुरातनो जज्ञे तमस्मि शरणं गतः

["Vishnu (Narayana)"]

Verse 80

ब्रह्मरूपधरं देवं जगद्योनि जनार्दनम् स्रष्टृत्वे संस्थितं सृष्टौ प्रणतो ऽस्मि सनातनम्

బ్రహ్మరూపధారి దేవుడు, జగత్తుకు యోని/మూలమైన జనార్దనుడు, సృష్టిలో స్రష్టృత్వంగా స్థితుడైన ఆ సనాతనునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను।

Verse 81

स्रष्टा भूत्वा स्थितो योगी स्थितावसुरसूदनः तमादिपुरुषं विष्णुं प्रमतो ऽस्मि जनार्दनम्

స్రష్టగా అయి యోగిగా స్థితుడైయున్నాడు; స్థితి/పాలనలో అసురసూదనుడు. ఆ ఆదిపురుషుడు విష్ణువు, జనార్దనునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను।

Verse ["Śiva", "Agni"]

पातालव�Vamana Purana

Stuti (invocatory salutations)

Verse Composite: Śiva (Rudra/raudra), Viṣṇu (Padmanābha), and Skanda; also cosmic luminaries (Candra, Sūrya) and Dhruva as cosmic axis

सुरासुराः पितृगणाः यक्षगन्धर्वराक्षसाः संभूता यस्य देवस्य सर्वगं तं नमाम्यहम्

Saromahatmya (Sarasvatī–Kurukṣetra Tīrtha Cycle)

Verse 89

यस्मान्नान्यत् परं किञ्चिद् यस्मिन् सर्वं महात्मनि यः सर्वमध्यगो ऽनन्तः सर्वगं तं नमाम्यहम्

ఆయనకన్నా పైగా మరొకటి ఏమియు లేదు; ఆ మహాత్మునిలో సమస్తమూ ఆధారపడింది; ఆయన సమస్తమధ్యగతుడై, అనంతుడై ఉన్నాడు—ఆ సర్వవ్యాపిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

Verse 90

यथा सर्वेषु भूतेषु गूढो ऽग्निरिव दारुषु विष्णुरेवं तथा पापं ममाशेषं प्रणश्यतु

కట్టెల ముక్కలలో అగ్ని గూఢంగా ఉన్నట్లే, అలాగే విష్ణువు సమస్త భూతాలలో అంతర్లీనంగా ఉన్నాడు—అట్లే నా పాపమంతా అవశేషం లేకుండా నశించుగాక.

Verse 91

यथा विष्णुमयं सर्वं ब्रह्मदि सचराचरम् यच्च ज्ञानपरिच्छेद्यं पापं नश्यतु मे तथा

బ్రహ్మ మొదలుకొని చరాచర సమస్తం విష్ణుమయమై ఉన్నట్లే—అలాగే జ్ఞానంతోనే నిర్ధారించబడే నా ఆ పాపం నశించుగాక.

Verse 92

शुभशुभानि कर्माणि रजःसत्त्वतमांसि च अनेकजन्मकर्मोत्थं पापं नश्यतु मे तथा

శుభాశుభ కర్మముల నుండియు, రజః-సత్త్వ-తమః గుణప్రవృత్తుల నుండియు—అనేక జన్మల కర్మములవలన ఉద్భవించిన నా పాపము కూడా అలాగే నశించుగాక।

Verse 93

यन्निशायां च यत्प्रातर्यन्मध्याह्नापराह्णयोः संध्ययोश्च कृतं पापं कर्मणा मनसा गिरा

Whatever sin has been committed—by deed, by mind, or by speech—at night, at dawn, at midday, in the afternoon, and at the two twilight junctions (morning and evening),

Verse 94

यत् तिष्ठता यद् व्रजता यच्च शय्यागतेन मे कृतं यदशुभं कर्म कायेन मनसा गिरा

నేను నిలుచునప్పుడు, నడుచునప్పుడు, లేదా శయ్యపై ఉన్నప్పుడు—శరీరముచేత, మనసుచేత, వాక్చేత చేసిన ఏ అశుభ కర్మమైనా—

Verse 95

अज्ञानतो ज्ञानतो वा मदाच्चलितमानसैः तत् क्षिप्रं विलयं यातु वासुदेवस्य कीर्तनात्

అజ్ఞానమువలన గానీ, తెలిసికొని గానీ, లేదా మదముచేత చలించిన మనస్సుతో ఏ (పాపము) జరిగినదో—వాసుదేవుని కీర్తనచేత అది త్వరగా లయమగుగాక।

Verse 96

परदारपरद्रव्यवाञ्छाद्रोहोद्भवं च यत् परपीडोद्भवां निन्दां कुर्वता यन्महात्मनाम्

పరస్త్రీ, పరద్రవ్యములను కోరుటవలన మరియు ద్రోహమువలన ఉద్భవించిన పాపమేదైనను; అలాగే ఇతరులను పీడించి మహాత్ములపై చేయబడిన నింద—ఆ సమస్త (పాపము) తొలగిపోవుగాక।

Verse 97

यच्च भोज्ये तथा पेये भक्ष्ये चोष्ये विलेहने तद् यातु विलयं तोये यथा लवणभाजनम्

భోజ్యములోను, పేయములోను, చర్వ్యము, చోష్యము, లేహ్యములలోను ఏ పాపమున్నదో అది పాత్రలోని ఉప్పు నీటిలో కరిగినట్లు జలములో లయమగుగాక।

Verse 98

यद् बाल्ये यच्च कौमारे यत् पापं यौवने मम वयःपरिणतौ यच्च यच्च जन्मातरे कृतम्

బాల్యంలో, కౌమార్యంలో, యౌవనంలో, వయస్సు పరిణామంలో (పక్వత/క్షయ దశలో), అలాగే ఇతర జన్మలో నేను చేసిన ఏ పాపమైతే ఉందో అది అంతా తొలగిపోవుగాక।

Verse 99

तन्नारायण गोविन्द हरिकृष्णेश कीर्तनात् प्रयातु विलयं तोये यथा लवणभाजनम्

By the kīrtana (devotional recitation) of those names—Nārāyaṇa, Govinda, Hari, Kṛṣṇa, and Īśa—may (all sin/impurity) pass into dissolution in water, just as a lump of salt dissolves in water.

Verse 100

विष्णवे वासुदेवाय हरये केशवाय च जनार्दनाय कृष्णाय नमो भूयो नमो नमः

విష్ణువుకు, వాసుదేవునికి, హరికి, కేశవునికి నమస్కారం; జనార్దనునికి, కృష్ణునికి నమస్కారం—మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం, నమస్కారం, నమస్కారం।

Verse 101

भविष्यन्नरकघ्नाय नमः कंसविघातिने अरिष्टकेशिचणूरदेवारिक्षयिणे नमः

when Prahlāda—the lord among the Dānavas—had departed on a pilgrimage to sacred fords

Verse 102

को ऽन्यो बलेर्वञ्चयिता त्वामृते वै भविष्यति को ऽन्यो नाशयति बलाद् दर्पं हैहयभूपतेः

{"has_teaching": true, "teaching_type": "bhakti", "core_concept": "śravaṇa as sādhana leading to siddhi and inner purification", "teaching_summary": "Daily hearing of the sacred account at dawn is presented as a direct means to attain paramā siddhi and to remove inauspicious mental impressions (duḥsvapna).", "vedantic_theme": "citta-śuddhi through nāma-kathā; grace accessed via śravaṇa", "practical_application": "Establish a dawn routine of listening/reciting Purāṇic kathā with attention; treat it as a daily vrata for mental clarity and spiritual steadiness."}

Verse 115

अहर्निशं हृषीकेशं स्तवेनानेन राक्षस स्तुहि भक्तिं दृढां कृत्वा ततः पापाद् विमोक्ष्यसे

{"location": "Mahāsara (the great lake) at Saro-tīrtha", "location_type": "tirtha", "region": "Sarasvatī tīrtha-prasaṅga (Saro-māhātmya)", "sacred_significance": "Ritual entry/bathing in the tīrtha-lake; swan simile underscores purity and natural affinity with sacred waters.", "cosmic_realm": "bhuloka"}

Verse 116

स्तुतो हि सर्वपापानि नाशयिष्यत्यसंशयम् स्तुतो हि भक्त्या नॄणां वै सर्वपापहरो हरिः

ఎందుకంటే ఆయన స్తుతింపబడినపుడు నిస్సందేహంగా సమస్త పాపములను నశింపజేయును. భక్తితో మనుష్యులు స్తుతించిన హరియే నిజముగా సర్వపాపహరుడు.

Verse ["Divine protection (rakṣā)", "Āyudha-mahimā (glory of divine weapons)", "Apotropaic destruction of evil beings", "Purity and radiance as markers of divinity"]

11

यह निर्मल सुदर्शन चक्र तीक्ष्ण धार सहित घूमता है। इसकी किरणों की माला देखना कठिन है; यह प्रेतों और निशाचरों का विनाश करने हेतु है।

Verse In the Tretā age

समाराध्य जगन्नाथं स तत्र पुरषोत्तमम् सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकमवाप्तवान्

{"avatara_relevance": false, "avatara_stage": null, "dwarf_form_active": false, "trivikrama_form_active": false, "bali_interaction": null, "divine_purpose": null, "aditi_kashyapa_context": null}

Verse 121

य एतत् परमं स्तोत्रं वासुदेवस्य मानवः पठष्यति स सर्वेभ्यः पापेभ्यो मोक्षमाप्स्यति

వాసుదేవుని ఈ పరమ స్తోత్రాన్ని ఏ మనుష్యుడు పఠించునో, అతడు సమస్త పాపముల నుండి విముక్తిని పొందును।