Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

Devanagari script

इत्युच्चार्य विमुक्तेन चक्रेणासौ निपातितः । रथश्च गदया भग्नो गजाश्चा श्वाश्च चूर्णिताः

Transliteration

ityuccārya vimuktena cakreṇāsau nipātitaḥ | rathaśca gadayā bhagno gajāścā śvāśca cūrṇitāḥ

Translation

అని పలికి విడిచిన చక్రముచే అతడు పడగొట్టబడెను. గదచే రథము విరిగిపోయెను, ఏనుగులు మరియు గుర్రములు నుగ్గునుగ్గు చేయబడెను.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; उद्धरण-समाप्तिसूचकः

• उच्चार्य: having uttered
• उच्चार्य: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: ud-car (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘उच्चार्य’ = उच्चारं कृत्वा (having uttered)

• विमुक्तेन: released, hurled
• विमुक्तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: vi-mukta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √muc)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (instrumental)

• चक्रेण: with the discus
• चक्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: cakra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• असौ: that man (he)
• असौ: Karma (Patient/कर्म-प्राय)
• Type: Noun
• Root: asau (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; निर्देश-सर्वनाम

• निपातितः: was struck down
• निपातितः: Karma (Patient/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ni-pātita (कृदन्त-प्रातिपदिक; √pat/caus)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगे

• रथः: chariot
• रथः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ratha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थकः

• गदया: by the mace
• गदया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: gadā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• भग्नः: broken
• भग्नः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: bhagna (कृदन्त-प्रातिपदिक; √bhañj)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• गजाः: elephants
• गजाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: gaja (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थकः

• श्वाः: horses
• श्वाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: śvan (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘श्वन्’ शब्दः

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थकः

• चूर्णिताः: pulverized
• चूर्णिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: cūrṇita (कृदन्त-प्रातिपदिक; √cūrṇ/caus)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The hurled Sudarśana-cakra strikes down the foe; the gadā shatters the chariot; elephants and horses are crushed—an overwhelming tableau of divine battle-force.

Characters & Entities

• Sudarśana Cakra
• Gadā (mace)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma collapses when confronted by divine authority; the Lord’s power restores moral order swiftly and decisively.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader frame is Prabhāsakṣetra Māhātmya (Prabhāsa), where sacred geography is celebrated even while narrating dharma-protecting episodes.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it is a battlefield narration highlighting divine intervention.