Adhyaya 98

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि चंडेश्वरमिति श्रुतम् । सोमेशाद्वायवे भागे धनुषां षष्टिभिः स्थितम्

ఈశ్వరుడు పలికెను—తదుపరి, ఓ మహాదేవి, ‘చండేశ్వర’మని ప్రసిద్ధమైన స్థలానికి వెళ్లవలెను. అది సోమేశ్వరుని నుండి వాయవ్య దిశలో అరవై ధనుస్సుల దూరంలో ఉంది।

Verse 2

दिव्यं लिंगं महादेवि सर्वपातकनाशनम् । तत्पूर्वे तु युगे ख्यातं मनोः स्वायंभुवांतरे

ఓ మహాదేవి, అది దివ్య లింగం—సర్వ పాతకాలను నశింపజేసేది. అది పూర్వయుగంలో, స్వాయంభువ మనువు మన్వంతరంలో, ప్రసిద్ధిగా ఉండెను।

Verse 3

त्रेतायुगमुखे देवि पृथिव्या संप्रतिष्ठितम् । पूर्वमन्वंतरे चास्मिंल्लिङ्गं पृथ्वीश्वरं प्रिये

త్రేతాయుగ ఆరంభంలో, ఓ దేవీ, ఇది భూమి చేత ప్రతిష్ఠింపబడింది. ఈ పూర్వ మన్వంతరంలో, ప్రియే, ఈ లింగం ‘పృథ్వీశ్వర’మని ప్రసిద్ధి పొందింది.

Verse 4

पुनश्चंद्रेण तत्प्राप्तं लिंगं चंद्रेश्वरं प्रिये । ब्रह्महत्यादिपापानां नाशनं पुण्यवर्द्धनम्

మళ్లీ, ప్రియే, అదే లింగం చంద్రునికి లభించి ‘చంద్రేశ్వర’మని పిలువబడింది. ఇది బ్రహ్మహత్యాది పాపాలను నశింపజేసి పుణ్యాన్ని వృద్ధి చేస్తుంది.

Verse 5

तं दृष्ट्वा मानवो देवि सप्तजन्मसमुद्भवैः । मुच्यते कल्मषैः सर्वैः कृतकृत्यस्तु जायते

ఓ దేవీ, దానిని కేవలం దర్శించిన మాత్రాన మనిషి ఏడు జన్మలలో కూడిన సమస్త కల్మషాల నుండి విముక్తుడై కృతకృత్యుడవుతాడు.

Verse 6

देव्युवाच । कथं पृथ्वीश्वरं ख्यातं तल्लिंगं पाप नाशनम् । कथं पुनः समाख्यातं चन्द्रेश्वरमिति प्रभो । एतद्विस्तरतो ब्रूहि श्रोतुकामाहमादरात्

దేవి పలికింది—ఓ ప్రభో, పాపనాశకమైన ఆ లింగం ‘పృథ్వీశ్వర’మని ఎలా ప్రసిద్ధి పొందింది? మరల అది ‘చంద్రేశ్వర’మని ఎలా చెప్పబడింది? దయచేసి దీనిని విస్తారంగా చెప్పండి; నేను భక్తితో వినదలచుకున్నాను.

Verse 7

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथा पापप्रणाशिनीम् । यां श्रुत्वा मुच्यते जंतुस्त्रिविधैः कर्मबन्धनैः

ఈశ్వరుడు పలికాడు—ఓ దేవీ, విను; నేను పాపప్రణాశినీ కథను చెప్పుదును. దానిని విన్న జీవి కర్మ యొక్క త్రివిధ బంధనాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.

Verse 8

आसीत्पूर्वं महादेवि दैत्यभारार्द्दिता मही साऽधो व्रजंती सहसा गोरूपा संबभूव ह

పూర్వకాలంలో, ఓ మహాదేవీ, దైత్యభారంతో నలిగిన భూమి క్రిందికి జారసాగింది; అప్పుడు ఆమె అకస్మాత్తుగా గోరూపాన్ని ధరించింది।

Verse 9

इतस्ततो धावमाना न लेभे निर्वृतिं क्वचित् । ततो वर्षशते पूर्णे भ्रममाणा क्वचित्क्वचित्

ఆమె ఇటూ అటూ పరుగెత్తినా ఎక్కడా శాంతి పొందలేదు. ఆపై సంపూర్ణ వంద సంవత్సరాలు గడిచిన తరువాత కూడా ఆమె చోటుచోటా తిరుగుతూ ఉండింది।

Verse 10

आससाद महाक्षेत्रं प्रभासमिति विश्रुतम् । देवदानवगंधर्वैः सेवितं पापनाशनम्

ఆమె ‘ప్రభాస’ అని ప్రసిద్ధమైన ఆ మహాక్షేత్రాన్ని చేరింది; అది దేవులు, దానవులు, గంధర్వులు సేవించే పాపనాశక స్థలం।

Verse 11

तत्र स्थित्वा महाक्षेत्रे कृत्वा मनसि निश्चयम् । लिंगं प्रतिष्ठयामास भक्त्या परमया युता

ఆ మహాక్షేత్రంలో నిలిచి, హృదయంలో దృఢ సంకల్పం చేసుకొని, పరమభక్తితో ఆమె లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించింది।

Verse 12

वर्षाणां च शतं साग्रं कृते तपसि दुश्चरे । तुतोष भगवान्रुद्रो धरित्रीं वाक्यमब्रवीत्

దుర్భరమైన తపస్సులో వంద సంవత్సరాలకు కొద్దిగా మించి గడిచినప్పుడు భగవాన్ రుద్రుడు ప్రసన్నుడై ధరిద్రీతో వాక్యములు పలికాడు।

Verse 13

देवि विश्वंभरे सर्वं तपः सुचरितं त्वया । मा शोकं कुरु कल्याणि भविष्यति तवेप्सितम्

దేవి, విశ్వంభరా, నీవు ఈ సమస్త తపస్సును సుచరితంగా సమ్యక్‌గా నిర్వహించావు. కల్యాణీ, శోకించకు—నీ ఇప్సితం తప్పక నెరవేరును.

Verse 14

दैत्या नाशं गमिष्यंति विष्णुना निहता भुवि । भवित्री त्वं महादेवि दैत्यभारविवर्जिता

దైత్యులు భూమిపై విష్ణువిచే నిహతులై నాశమును పొందుదురు. మహాదేవి, నీవు దైత్యభారమునుండి విముక్తురాలవు అవుతావు.

Verse 15

इदं त्वया स्थापितं यल्लिंगं परमशोभनम् । धरित्रीनाम्ना विख्यातं लोके ख्यातिं गमिष्यति

నీవు స్థాపించిన ఈ పరమశోభన లింగము ‘ధరిత్రీ’ అనే నామంతో లోకమందు విఖ్యాతిని పొందును.

Verse 16

अत्राहं संस्थितो नित्यं लिंगरूपी महाप्रभुः । स्थास्यामि कल्पेकल्पे वै नृणां पापापहारकः

ఇక్కడ నేను లింగరూప మహాప్రభువుగా నిత్యం స్థితుడనై ఉన్నాను. ప్రతి కల్పంలో నేను ఇక్కడే నిలిచి, మనుష్యుల పాపాలను హరించెదను.

Verse 17

मूर्त्यष्टकसमायुक्तो लिंगे ऽस्मिन्संस्थितः सदा । नृणां नाशयिता पापं पूर्वजन्मशतार्जितम्

అష్టదివ్యమూర్తులతో సమాయుక్తుడనై నేను ఈ లింగములో సదా స్థితుడను; మనుష్యుల వందల పూర్వజన్మలలో సంపాదిత పాపమును నశింపజేయుదును.

Verse 18

भाद्रे कृष्णतृतीयायां यश्चैतं पूजयिष्यति । सोऽश्वमेधसहस्रस्य फलमाप्स्यत्यसंशयम्

భాద్రపద మాసం కృష్ణపక్ష తృతీయ తిథినాడు ఎవడు ఈ లింగాన్ని పూజిస్తాడో, అతడు నిస్సందేహంగా సహస్ర అశ్వమేధ యాగాల పుణ్యఫలాన్ని పొందును।

Verse 19

सर्वतीर्थाभिषेकस्य सर्वेषां दानकर्मणाम् । भविष्यति फलं तस्य लिंगस्यैवास्य पूजनात्

ఈ లింగాన్నే పూజించుట వలన, సమస్త తీర్థాలలో అభిషేకస్నానం చేసిన ఫలమూ, అన్ని రకాల దానకర్మల ఫలమూ అతనికి లభించును।

Verse 20

धनुषां षोडशं यावत्समंतात्परिमंडलम् । क्षेत्रमस्य समाख्यातं प्राणिनां मुक्तिदायकम्

చుట్టూ పదహారు ధనుస్సుల పరిమాణం వరకు దీని పరివృత్త విస్తారం చెప్పబడింది; ఈ క్షేత్రం ప్రాణులకు మోక్షదాయకం।

Verse 21

तस्मिन्मृताः प्राणिनो ये कामतो वाप्यकामतः । कृमि कीटसमा वापि ते यांति परमां गतिम्

ఆ క్షేత్రంలో మరణించిన ప్రాణులు—ఇష్టంగా గానీ అనిష్టంగా గానీ—కృమి కీటకుల వంటి వారైనా పరమగతిని పొందుతారు।

Verse 22

यो दद्यात्काञ्चनं मेरुं कृत्स्नां वाऽपि वसुन्धराम् । यः पूजयति पृथ्वीशं स तयोरधिकः स्मृतः

ఎవడు స్వర్ణమయ మేరు పర్వతాన్ని గాని, సమస్త భూమిని గాని దానం చేసినా, వాటికన్నా అధికుడిగా పృథ్వీశుని పూజించువాడే స్మరించబడును।

Verse 23

ईश्वर उवाच । इति दत्त्वा वरान्देवस्तत्रैवांतरधीयत । पृथिवीश्वरनामाभूत्तत्प्रभृत्येव शंकरः

ఈశ్వరుడు పలికెను—ఇట్లు వరములు ప్రసాదించి దేవుడు అక్కడికక్కడే అంతర్ధానమయ్యెను. ఆ కాలమునుండి శంకరుడు ‘పృథివీశ్వరుడు’ అను నామముతో ప్రసిద్ధుడయ్యెను.

Verse 24

पुनरस्मिन्महाकल्पे वाराह इति विश्रुते । कदाचिद्दक्षशापेन क्षीणश्चन्द्रो बभूव ह

మళ్లీ ‘వారాహ కల్పం’ అని ప్రసిద్ధమైన ఈ మహాకల్పంలో, ఒకసారి దక్షుని శాపమువలన చంద్రుడు క్షీణుడయ్యెను.

Verse 25

पपात भूतले देवि यक्ष्मणा पीडितः शशी । क्षेत्रं प्रभासमासाद्य तन्महोदधिसंनिधौ

హే దేవీ! యక్ష్మా వ్యాధితో పీడితుడైన చంద్రుడు భూతలమున పడిపోయెను; ప్రభాసక్షేత్రమును చేరి మహాసముద్ర సమీపమున నిలిచెను.

Verse 26

दृष्ट्वा पृथ्वीश्वरं लिंगं सप्रभावं महाप्रभम् । तत्पूजानिरतो भूत्वा वर्षाणां तु सहस्रकम्

ప్రభావముతో మహాప్రభమైన పృథివీశ్వర లింగమును దర్శించి, అతడు దాని పూజలో నిమగ్నుడై సంపూర్ణ వెయ్యి సంవత్సరములు నిబద్ధుడై యుండెను.

Verse 27

अतपत्स तपो रौद्रं शीर्णपर्णांबुभक्षकः । यतः समभवद्दीप्त्या सर्वाह्लादकरः शशी

అతడు రాలిన ఆకులు మరియు నీటినే ఆహారముగా చేసుకొని ఘోర తపస్సు చేసెను; ఆ తపస్సు ఫలముగా చంద్రుడు మళ్లీ దీప్తిమంతుడై సమస్తులకు ఆనందకరుడయ్యెను.

Verse 28

तल्लिंगस्यैव माहात्म्यात्ततश्चंद्रेश्वरोऽभवत् । तस्य लिंगस्य माहात्म्याच्चंद्रमा गतकल्मषः

ఆ లింగ మహాత్మ్యమువలన అతడు ‘చంద్రేశ్వరుడు’ అయ్యెను; ఆ లింగ మహిమచేత చంద్రుడు కల్మషముల నుండి విముక్తుడయ్యెను।

Verse 29

अवाप सिद्धिमत्युग्रां स्पर्शलिंगप्रकाशिनीम् । सोमनाथेति यां प्राहुः प्रसिद्धां लिंगरूपिणीम्

అతడు అత్యుగ్రమైన, అసాధారణమైన సిద్ధిని పొందెను—స్పర్శలింగ మహిమను ప్రకాశింపజేసే, లింగరూపిణి, ‘సోమనాథ’ అని ప్రసిద్ధమైనది.

Verse 30

इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं चन्द्रदैवतम् । श्रुतं हरति पापानि तथाऽरोग्यं प्रयच्छति

ఇట్లు సంక్షేపముగా చంద్రదైవత మహాత్మ్యము చెప్పబడెను. దీనిని వినుట మాత్రమున పాపములు నశించును, అలాగే ఆరోగ్యమును ప్రసాదించును.

Verse 98

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मध्ययात्रायां पृथ्वीश्वर माहात्म्यवर्णनंनामाष्टनवतितमोध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణము, ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలోని సప్తమ ప్రభాసఖండములో, ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలోని మధ్యయాత్రా ప్రకరణములో ‘పృథ్వీశ్వర మహాత్మ్యవర్ణన’ నామ అష్టనవతితమ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.