Adhyaya 91

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि त्र्यंबकेश्वरमव्ययम् । तत्पंचमं समाख्यातं रुद्राणामादिदैवतम्

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే మహాదేవి! అనంతరం అవ్యయుడైన త్ర్యంబకేశ్వరుని దర్శనార్థం వెళ్లవలెను; ఆయన (క్రమంలో) ఐదవడు, రుద్రులలో ఆదిదైవమని ప్రకటింపబడెను.

Verse 2

शिखंडीश्वरमाख्यातं पूर्वं त्रेतायुगे प्रिये । तच्चाद्याहं प्रवक्ष्यामि यथा संज्ञायते नरैः

హే ప్రియే! త్రేతాయుగంలో ఇది పూర్వం ‘శిఖండీశ్వర’మని ప్రసిద్ధి పొందెను; ఇప్పుడు జనులు ఏ నామంతో గుర్తించుచున్నారో నేను వివరించెదను.

Verse 3

अस्ति सांबपुरं देवि तत्रस्थं परमेश्वरि । तस्यैवोत्तरदिग्भागे स्थानं कापालिकं स्मृतम्

హే దేవీ, పరమేశ్వరీ! అక్కడ సాంబపురం అనే నగరం ఉంది. దాని ఉత్తర దిక్భాగంలో ‘కాపాలిక-స్థానం’ అని ప్రసిద్ధమైన స్థలం ఉంది.

Verse 4

कपालेश्वरनामा च यत्रेशो लिंगमूर्तिमान् । संस्थितः पापनाशाय दर्शनात्स्पर्शनान्नृणाम्

అక్కడ ‘కపాలేశ్వర’ అనే నామంతో లింగమూర్తిగా ప్రభువు స్థాపితుడై ఉన్నాడు; మనుషుల పాపాలు కేవలం దర్శనంతోనే కాక స్పర్శతో కూడా నశిస్తాయి.

Verse 5

तस्मादीशानदिग्भागे धनुषां षोडशांतरे । त्र्यंबकेश्वरनामा च तत्र रुद्रः स्थितः स्वयम्

ఆ స్థలంనుండి ఈశాన (ఉత్తర-తూర్పు) దిశలో, పదహారు ధనుస్సుల దూరంలో, ‘త్ర్యంబకేశ్వర’ అనే నామంతో స్వయంగా రుద్రుడు అక్కడ నివసిస్తున్నాడు.

Verse 6

सर्वानुग्रहकर्त्ता च सर्वकामफलप्रदः । पुरा यत्रातपद्देवि तपो घोरं सुदुष्करम् । गुरुर्नामा ऋषिवरो देवदानवदुःसहम्

ఆయన అందరికీ అనుగ్రహం చేసే వాడు, సమస్త ధర్మసమ్మత కోరికల ఫలాన్ని ప్రసాదించే వాడు. హే దేవీ, పూర్వకాలంలో అదే స్థలంలో ‘గురు’ అనే మహర్షి దేవదానవులకు కూడా అసహ్యమైనంత ఘోరమైన, అత్యంత దుష్కరమైన తపస్సు చేశాడు.

Verse 7

कोटीनां त्रितयं येन त्र्यंबको मंत्रनायकः । जप्तो दिव्येन विधिना त्रिकालं पूज्य शंकरम्

ఆయన మంత్రాలలో నాయకుడైన ‘త్ర్యంబక’ మంత్రాన్ని దివ్య విధానంతో మూడు కోట్లు జపించాడు; అలాగే త్రికాలములలో శంకరుని పూజించాడు.

Verse 8

ततः प्रसाद्य देवेशं दिव्यैश्वर्यमवाप सः । चक्रे नाम स्वयं तस्य त्र्यंबकेश्वरमव्ययम्

అనంతరం దేవేశ్వరుని ప్రసన్నం చేసి అతడు దివ్యైశ్వర్యాన్ని పొందెను; మరియు ఆ లింగానికి తానే ‘త్ర్యంబకేశ్వర’మనే అవ్యయ నామాన్ని స్థాపించెను।

Verse 9

जप्त्वा तु त्र्यंबकं मंत्रं यतः सिद्धिमवाप सः । दिव्याष्टगुणमैश्वर्यं तेनासौ त्र्यंबकेश्वरः

త్ర్యంబక మంత్రాన్ని జపించి అతడు సిద్ధిని పొందినందున, అష్టగుణసంపన్నమైన దివ్యైశ్వర్యాన్ని పొందెను; అందుచేత ఆ (లింగం) ‘త్ర్యంబకేశ్వర’మని ప్రసిద్ధి చెందెను।

Verse 10

सर्वपातक विध्वंसी दर्शनात्स्पर्शनादपि । यस्त्र्यंबकं जपेद्विप्रस्त्र्यंबकेश्वरसंनिधौ । स प्राप्नोति महासिद्धिं प्रत्यक्षं रुद्र एव सः

ఇది దర్శనమాత్రంతోనూ స్పర్శమాత్రంతోనూ సమస్త పాతకాలను నశింపజేస్తుంది. త్ర్యంబకేశ్వర సన్నిధిలో త్ర్యంబక మంత్రాన్ని జపించే బ్రాహ్మణుడు మహాసిద్ధిని పొందుతాడు—అతడు ప్రత్యక్షంగా రుద్రుడే అవుతాడు.

Verse 11

दर्शनादपि तस्याथ पापं याति सहस्रधा । यस्तं पूजयते भक्त्या विधिना भावमास्थितः । वामदेवेन मंत्रेण स मुक्तः पातकैर्भवेत्

ఆయన దర్శనమాత్రంతోనే పాపం వెయ్యిరెట్లు చిద్రమవుతుంది. యథావిధిగా, శుద్ధభావంతో, భక్తితో ఆయనను పూజించువాడు వామదేవ మంత్రబలంతో పాతకాల నుండి విముక్తుడగును.

Verse 12

चैत्रशुक्लचतुर्दश्यां तत्र यो जागृयान्निशि । पूजास्तुतिकथाभिश्च स प्राप्नोतीप्सितं फलम्

చైత్ర శుక్ల చతుర్దశి రాత్రి అక్కడ ఎవడు జాగరణ చేస్తాడో—పూజ, స్తోత్రాలు, పుణ్యకథలతో నిమగ్నమై—అతడు కోరిన ఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 13

धेनुस्तत्रैव दातव्या सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

యాత్రాఫలాన్ని సంపూర్ణంగా కోరువారు ఆ పవిత్ర స్థలంలోనే విధివిధానంగా గోదానం చేయవలెను।

Verse 14

इति ते कथितं देवि माहात्म्यं पापनाशनम् । त्र्यंबकेश्वररुद्रस्य नृणां पुण्यफलप्रदम्

హే దేవి! ఈ విధంగా నేను త్ర్యంబకేశ్వర రుద్రుని పాపనాశక మహాత్మ్యాన్ని చెప్పితిని; అది మనుష్యులకు పుణ్యఫలాన్ని ప్రసాదిస్తుంది।

Verse 91

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य एकादशरुद्रमाहात्म्ये त्र्यंबकेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनवतितमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణము, ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలోని సప్తమ ప్రభాసఖండములో, ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యాంతర్గత ఏకాదశరుద్రమాహాత్మ్యంలో ‘త్ర్యంబకేశ్వరమాహాత్మ్యవర్ణనం’ అను తొంభై ఒకటవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।