Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3
Devanagari script
कामिकं तु समाज्ञाय क्षेत्रं प्राभासिकं तदा । तत्रातपद्देवि तपः स वै परमदुश्चरम्
Transliteration
kāmikaṃ tu samājñāya kṣetraṃ prābhāsikaṃ tadā | tatrātapaddevi tapaḥ sa vai paramaduścaram
Translation
అప్పుడు ప్రాభాస క్షేత్రము సర్వకామఫలప్రదమని తెలిసికొని, ఓ దేవీ, అతడు అక్కడ పరమదుష్కరమైన తపస్సు చేసెను.
Word by Word
कामिकम्desired/pleasing
कामिकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकामिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (क्षेत्रम्)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वय-निपात (particle: 'but/indeed')
समाज्ञायhaving understood
समाज्ञाय:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootसम् + आ + ज्ञा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive): 'having known/understood'
क्षेत्रम्the sacred place/field
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्राभासिकम्belonging to Prabhāsa
प्राभासिकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राभासिक (प्रातिपदिक; प्रभास-सम्बन्धी)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (क्षेत्रम्)
तदाthen
तदा:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: 'there')
अतपत्performed austerity
अतपत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)
परमदुश्चरम्most difficult to perform
परमदुश्चरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम-दुश्चर (प्रातिपदिक; परम + दुश्चर)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (तपः)
Speaker
Śiva
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Prabhāsa-kṣetra
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Mahādevī (Pārvatī)
Visual Art Cues
Scene: Varuṇa, recognizing Prabhāsa as the supreme wish-fulfilling sacred field, performs extremely difficult austerities there.
Characters & Entities
V
VaruṇaP
Prābhāsa-kṣetra (Prabhāsa)FAQs
A kṣetra’s sanctity is shown through the tapas undertaken there; place and practice together generate spiritual fruition.
Prābhāsa-kṣetra (Prabhāsakṣetra) as a kāmika (wish-fulfilling) sacred region.
Tapas (austerity) performed in the sacred field of Prabhāsa.