
ఈ అధ్యాయంలో దివ్య సంభాషణలో ఈశ్వరుడు దేవికి ఉపదేశిస్తాడు—ఆగ్నేయ దిక్కున గౌరీ తపోవనంలో ఇరవై ధనుస్సుల దూరంలో ఉన్న మహాపుణ్య వరుణేశ్వర లింగాన్ని దర్శించమని. ఈ క్షేత్ర మహిమకు కారణకథ చెప్పబడుతుంది—పూర్వం కుంభజుడు (అగస్త్యుడు) సముద్రజలాన్ని త్రాగినప్పుడు జలాధిపతి వరుణుడు కోపతాపాలతో బాధపడ్డాడు. ప్రాభాసిక క్షేత్రం ఘోర తపస్సుకు యోగ్యమని తెలుసుకొని కఠిన తపస్సు చేసి, మహాలింగాన్ని స్థాపించి యుత సంవత్సరాల పాటు భక్తితో పూజించాడు. శివుడు ప్రసన్నుడై తన గంగాజలంతో ఖాళీ అయిన సముద్రాన్ని మళ్లీ నింపి వరుణునికి వరాలు ప్రసాదించాడు; అందువల్ల సముద్రాలు సదా పరిపూర్ణంగా ఉంటాయని, ఆ లింగం ‘వరుణేశ్వర’మని ప్రసిద్ధి పొందిందని చెబుతుంది. తరువాత ఫలశ్రుతి, విధులు—వరుణేశ్వర దర్శనమాత్రంతో సమస్త తీర్థఫలం లభిస్తుంది; అష్టమి, చతుర్దశి తిథుల్లో పెరుగుతో లింగాభిషేకం చేస్తే వేదవిద్యా వైభవం పెరుగుతుంది. అక్కడ స్నానం, జపం, బలి, హోమం, పూజ, స్తోత్రం, నృత్యం మొదలైనవి అక్షయ ఫలదాయకమని, వివిధ వర్గాలు మరియు శరీరస్థితుల వారికి కూడా మోక్షోపకారకమని చెప్పి, తీర్థఫలము–స్వర్గకాంక్ష ఉన్నవారు స్వర్ణపద్మం, ముత్యాలు మొదలైన దానాలు చేయాలని ప్రశంసిస్తుంది.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि वरुणेश्वरमुत्तमम् । गौरीतपोवनाग्नेय्यां धनुषां विंशतौ स्थितम् । लिंगं महाप्रभावं हि वरुणेन प्रतिष्ठितम्
ఈశ్వరుడు పలికెను—అనంతరం, ఓ మహాదేవీ, ఉత్తమమైన వరుణేశ్వరుని దర్శించవలెను. గౌరీ తపోవనమున ఆగ్నేయ దిశలో, ఇరవై ధనుస్సుల దూరమున, వరుణుడు ప్రతిష్ఠించిన మహాప్రభావశాలి లింగము ఉన్నది.
Verse 2
पूर्वं पीतो यदा देवि समुद्रः कुम्भजन्मना । तदा कोपेन सन्तप्तो वरुणः सरितां पतिः
పూర్వము, ఓ దేవీ, కుంభజన్ముడైన ముని సముద్రమును త్రాగినప్పుడు, నదీజలాధిపతి వరుణుడు కోపాగ్నితో దహించబడెను.
Verse 3
कामिकं तु समाज्ञाय क्षेत्रं प्राभासिकं तदा । तत्रातपद्देवि तपः स वै परमदुश्चरम्
అప్పుడు ప్రాభాస క్షేత్రము సర్వకామఫలప్రదమని తెలిసికొని, ఓ దేవీ, అతడు అక్కడ పరమదుష్కరమైన తపస్సు చేసెను.
Verse 4
प्रतिष्ठाप्य महालिंगं संपूजयति भक्तितः । वर्षाणामयुतं साग्रं पूजितो वृषभध्वजः
మహాలింగమును ప్రతిష్ఠించి అతడు భక్తితో సంపూజించెను. సంపూర్ణ పది వేల సంవత్సరములు వృషభధ్వజుడైన శివుడు పూజింపబడెను.
Verse 5
ततः प्रसन्नो देवेशि निजगंगाजलेन तु । पूरयामास तं रिक्तं समुद्रं यादसांपतिम्
అప్పుడు, ఓ దేవేశీ, ప్రసన్నుడై అతడు తన స్వగంగాజలముతో ఆ ఖాళీ సముద్రమును—జలచరాధిపతిని—నింపెను.
Verse 6
छंदयामास तं लिंगं वरदानैरनेकधा । तत्प्रभृत्येव ते सर्वे समुद्राः परिपूरिताः
అతడు అనేక దానాలు, వరప్రదానాలతో ఆ లింగాన్ని సంతోషింపజేశాడు. అప్పటినుంచి సముద్రాలన్నీ నిత్యం పరిపూర్ణమై నిలిచాయి.
Verse 7
वरुणेश्वरनामेति तल्लिंगं तत्प्रभृत्यभूत्
అప్పటినుంచి ఆ లింగం ‘వరుణేశ్వర’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి పొందింది.
Verse 8
को ह्यर्थो बहुभिर्लिंगैर्दृष्टैर्वा सुरसुन्दरि । वरुणेशेन दृष्टेन सर्वतीर्थफलं लभेत्
హే దేవసుందరీ, అనేక లింగాలను దర్శించడంలో ఏమి ప్రయోజనం? వరుణేశ్వరుని దర్శనమాత్రంతోనే సమస్త తీర్థఫలం లభిస్తుంది.
Verse 9
अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तद्दध्ना स्नापयेद्यदि । स ब्राह्मणश्चतुर्वेदो जायते नात्र संशयः
అష్టమి మరియు చతుర్దశి రోజుల్లో ఆ పెరుగుతో (లింగానికి) అభిషేకం చేస్తే, అతడు నిస్సందేహంగా చతుర్వేదవిద్యావంతుడైన బ్రాహ్మణుడిగా జన్మిస్తాడు.
Verse 10
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चान्ये वरानने । मूकांधबधिरा बालाः स्त्रियश्चैव नपुंसकाः
హే వరాననే, బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు మరియు ఇతరులు; మూగలు, అంధులు, బధిరులు, పిల్లలు, స్త్రీలు, నపుంసకులు కూడా—అందరూ (ఇందులో చేరుతారు).
Verse 11
दृष्ट्वा गच्छंति ते देवि स्वर्गं धर्मपरायणाः । स्नानं जाप्यं बलिं होमं पूजां स्तोत्रं च नर्तनम् । तस्मिन्स्थाने तु यः कुर्यात्तत्सर्वं चाक्षयं भवेत्
హే దేవీ, ఆ పవిత్ర దర్శనాన్ని పొందిన ధర్మపరాయణులు స్వర్గానికి వెళ్తారు. స్నానం, జపం, బలి, హోమం, పూజ, స్తోత్రం, నృత్యం—ఆ స్థలంలో చేసినదంతా అక్షయ పుణ్యమవుతుంది.
Verse 12
हैमं पद्मं मौक्तिकं च दानं तत्रैव दापयेत् । सम्यग्यात्राफलापेक्षी स्वर्गापेक्षी तथा नरः
యాత్రాఫలాన్ని సంపూర్ణంగా, అలాగే స్వర్గప్రాప్తిని కోరే మనిషి అక్కడే దానం చేయించాలి—బంగారు పద్మం మరియు ముత్యాలు, విధిగా.
Verse 70
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वरुणेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्ततितमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండంలోని ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘వరుణేశ్వరమాహాత్మ్యవర్ణనం’ అనే డెబ్బైవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.