Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 73

Devanagari script

स गच्छेत्परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति । तस्य क्षेत्रस्य माहात्म्यात्स्थाणोश्चाद्भुतकर्मणः

Transliteration

sa gacchetparamaṃ sthānaṃ yatra gatvā na śocati | tasya kṣetrasya māhātmyātsthāṇoścādbhutakarmaṇaḥ

Translation

అతడు పరమ స్థానాన్ని చేరుతాడు; అక్కడికి వెళ్లిన తరువాత శోకం ఉండదు—ఆ క్షేత్ర మహాత్మ్యంతోను, అద్భుతకర్ముడైన స్థాణు (శివ) అనుగ్రహంతోను.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); सर्वनाम (pronoun)

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपदम्

• परमम्: supreme
• परमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण (qualifier)

• स्थानम्: abode, place
• स्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक-अव्यय (locative adverb)

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• शोचति: grieves
• शोचति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शुच् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• तस्य: of that
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम

• क्षेत्रस्य: of the sacred place/field
• क्षेत्रस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• माहात्म्यात्: from/owing to the greatness
• माहात्म्यात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन

• स्थाणोः: of Sthāṇu (Śiva)
• स्थाणोः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्थाणु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• अद्भुतकर्मणः: of (him) whose deeds are wondrous
• अद्भुतकर्मणः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अद्भुत + कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अद्भुतं कर्म यस्य)

Speaker

Skanda (deduced from Prabhāsa-khaṇḍa māhātmya dialogue context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee’s ascent from Prabhāsa to a luminous ‘parama-sthāna’: a radiant path from the Somnath/Prabhāsa precinct to a serene, sorrowless realm; Śiva as Sthāṇu stands as the still axis, wondrous deeds hinted by cosmic motifs.

Characters & Entities

• Sthāṇu (Śiva)
• Prabhāsa-kṣetra (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The māhātmya of a sacred kṣetra, joined with Śiva’s grace, is said to lead to the highest state beyond sorrow.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra (contextually), whose glory is credited with granting the supreme destination.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific ritual is named; the verse highlights the salvific power of the kṣetra and devotion to Śiva.