Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । तस्यैव पूर्वदिग्भागे धनुषां पंचके स्थितम् । लक्ष्मीश्वरेति विख्यातं दारिद्र्यौघविनाशनम्

īśvara uvāca | tasyaiva pūrvadigbhāge dhanuṣāṃ paṃcake sthitam | lakṣmīśvareti vikhyātaṃ dāridryaughavināśanam

ఈశ్వరుడు పలికెను—అదే క్షేత్రపు పూర్వదిక్భాగంలో ఐదు ధనుస్సుల దూరంలో లక్ష్మీశ్వరమని ప్రసిద్ధమైన (లింగం) ఉంది; అది దారిద్ర్యప్రవాహాన్ని నశింపజేస్తుంది।

ईश्वरःĪśvara
ईश्वरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तस्यof that (place/it)
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
एवindeed/just
एव:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic/restrictive particle)
पूर्वदिग्भागेin the eastern quarter/part
पूर्वदिग्भागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्व-दिक्-भाग (प्रातिपदिक; components: पूर्व + दिक् + भाग)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
धनुषाम्of bows (as a measure)
धनुषाम्:
Sambandha (Measure/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
पञ्चकेin a set/measure of five
पञ्चके:
Adhikarana (Measure-location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपञ्चक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; परिमाणवाचक
स्थितम्situated
स्थितम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (स्थल/लिङ्ग-विशेषण)
लक्ष्मीश्वरेतिas ‘Lakṣmīśvara’
लक्ष्मीश्वरेति:
Name/Quotation marker
TypeIndeclinable
Rootलक्ष्मी-ईश्वर (प्रातिपदिक; components: लक्ष्मी + ईश्वर)
Formइति-युक्त नामनिर्देशः; 'लक्ष्मीश्वरे' (सप्तमी/प्रथमा-रूपेण नाम) + इति (quotative)
विख्यातम्renowned/called
विख्यातम्:
Karma (Predicate qualifier)
TypeVerb
Rootवि-ख्या (धातु)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
दारिद्र्यौघविनाशनम्destroyer of the flood of poverty
दारिद्र्यौघविनाशनम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदारिद्र्य-ओघ-विनाशन (प्रातिपदिक; components: दारिद्र्य + ओघ + विनाशन)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (स्थल/लिङ्ग)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Lakṣmīśvara

Type: temple

Listener: Pārvatī (implied by ‘priye’ in the adhyāya context)

Scene: A pilgrim path in Prabhāsa: to the east, a small liṅga-shrine labeled Lakṣmīśvara; pilgrims measure ‘five bow-lengths’ from a prior landmark; a priest offers bilva leaves, lamps, and water; the sea-breeze of Saurashtra in the background.

Ī
Īśvara
L
Lakṣmīśvara
P
Prabhāsa Kṣetra

FAQs

Dharma-centered worship at a tīrtha is portrayed as transforming scarcity into auspicious fortune under divine grace.

Lakṣmīśvara Liṅga in Prabhāsa Kṣetra, located in the eastern sector of the described sacred area.

No specific rite in this verse; it introduces the shrine and its promised benefit (poverty-destruction).