Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 58

Devanagari script

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहिताया सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येऽजापालेश्वरीमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टपञ्चाशोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyā saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye'jāpāleśvarīmāhātmyavarṇanaṃnāmāṣṭapañcāśo'dhyāyaḥ

Translation

ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణము, ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలోని సప్తమ ప్రభాసఖండము, ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘అజాపాలేశ్వరీమాహాత్మ్యవర్ణనం’ అను అష్టపంచాశత్తమ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समाप्त्यर्थक-निपात

• श्रीस्कान्दे: in the venerable Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कान्दे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री + स्कान्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; समासः—श्री-स्कान्द (कर्मधारयः: 'श्रीमान् स्कान्दः')

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महापुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; समासः—महा + पुराण (कर्मधारयः)

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the (collection) of eighty-one thousand
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: एक + अशीति + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; द्विगु-समासः—एकाशीतिः (81) + साहस्री (thousand-unit)

• संहितायाः: of the Saṃhitā
• संहितायाः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; क्रमवाचक विशेषणम्

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभासखण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; समासः—प्रभासस्य खण्डः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: in the Māhātmya of Prabhāsa-kṣetra
• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास + क्षेत्र + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; समासः—प्रभासक्षेत्रस्य माहात्म्यम् (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• अजापालेश्वरीमाहात्म्यवर्णनम्: the narration of the glory of Ajāpāleśvarī
• अजापालेश्वरीमाहात्म्यवर्णनम्: Karta (Title/Subject matter/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अजापालेश्वरी + माहात्म्य + वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—अजापालेश्वर्याः माहात्म्यस्य वर्णनम् (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• नाम: named
• नाम: Sambandha (Appositive marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; नामनिर्देशक-निपात (particle meaning 'named/called')

• अष्टपञ्चाशः: fifty-eighth
• अष्टपञ्चाशः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अष्ट + पञ्चाशत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; द्विगु-समासः—अष्ट + पञ्चाशत् = 58 (अध्यायसंख्या)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

Speaker

Colophon / Redactional marker

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ajāpāleśvarī (chapter title locus)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-ending scene: palm-leaf or paper folios with a scribe marking the end of the chapter; a temple lamp beside the text; the title ‘Ajāpāleśvarī-māhātmya’ visually highlighted.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Ekāśītisāhasrī Saṃhitā
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsa-kṣetra-māhātmya
• Ajāpāleśvarī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It is a textual colophon marking completion; it frames the preceding māhātmya as a complete, authoritative unit for remembrance and recitation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, specifically through the completed Ajāpāleśvarī-māhātmya chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a concluding colophon noting the chapter title and placement.