Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

Devanagari script

त्यक्ताः सर्वा वयं देवि निर्दोषाः स्वामिना शुभे । दौर्भाग्यदोषसंदग्धा दौर्भाग्येण तु पीडिताः

Transliteration

tyaktāḥ sarvā vayaṃ devi nirdoṣāḥ svāminā śubhe | daurbhāgyadoṣasaṃdagdhā daurbhāgyeṇa tu pīḍitāḥ

Translation

“ఓ దేవి, ఓ శుభే, మేమంతా నిర్దోషులమే అయినా మా స్వాములు మమ్మల్ని విడిచిపెట్టారు. దౌర్భాగ్య దోషంతో దగ్ధమై, నిజంగా దౌర్భాగ్యంతో బాధపడుతున్నాము.”

Word by Word

• त्यक्ताः: abandoned
• त्यक्ताः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमाना)
• Type: Adjective
• Root: त्यक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; त्यज् धातोः क्त)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (abandoned)

• सर्वाः: all (of us)
• सर्वाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (वयम्/नारीणाम्)

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st), बहुवचन

• देवि: O Goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• निर्दोषाः: faultless
• निर्दोषाः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमाना)
• Type: Adjective
• Root: निर्दोष (प्रातिपदिक: निर् + दोष)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; नञ्/निर्-पूर्वक-तत्पुरुषप्राय (without fault)

• स्वामिना: by the husband/master
• स्वामिना: Karana/Agent-in-passive (Instrument/कर्ता-हेतु)
• Type: Noun
• Root: स्वामिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया (3rd), एकवचन

• शुभे: O auspicious one
• शुभे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative), एकवचन (as epithet of देवी)

• दौर्भाग्य-दोष-संदग्धाः: scorched by the fault of misfortune
• दौर्भाग्य-दोष-संदग्धाः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमाना)
• Type: Adjective
• Root: दौर्भाग्य (प्रातिपदिक) + दोष (प्रातिपदिक) + संदग्ध (कृदन्त; दह् धातोः सम्-उपसर्गे क्त)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः (षष्ठी/तत्पुरुषप्राय): दौर्भाग्यस्य दोषेण संदग्धाः (burnt by the fault of misfortune)

• दौर्भाग्येण: by misfortune
• दौर्भाग्येण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दौर्भाग्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd), एकवचन

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/अवधारण (but/indeed)

• पीडिताः: afflicted
• पीडिताः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमाना)
• Type: Adjective
• Root: पीडित (कृदन्त-प्रातिपदिक; पीड् धातोः क्त)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (afflicted)

Speaker

The women/devotees (petitioners)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Varānanā (frame listener)

Visual Art Cues

Scene: The women lament: though blameless, they were abandoned by their husband; scorched and tormented by misfortune, they seek Devī’s remedy.

Characters & Entities

• Devī (Gaurī/Pārvatī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Suffering is brought before the deity without bitterness; Purāṇic devotion frames misfortune as removable through divine grace and vrata.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where those afflicted by daurbhāgya seek relief through the Goddess.

What ritualistic prescription is mentioned?

No detailed rite here; it motivates the forthcoming Gaurī-vrata as the remedy for daurbhāgya.