Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 121

Devanagari script

एतत्क्षेत्रं महागुह्यं सर्वपातकनाशनम् । रुद्राणां कोटयो यत्र एकादश समासते

Transliteration

etatkṣetraṃ mahāguhyaṃ sarvapātakanāśanam | rudrāṇāṃ koṭayo yatra ekādaśa samāsate

Translation

ఈ క్షేత్రం మహాగుహ్యం, సర్వపాతకనాశకం. ఇక్కడ ఏకాదశ రుద్రులు—కోటి కోటి సంఖ్యలో—నివసిస్తారు.

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; सर्वनाम-विशेषण (demonstrative adjective)

• क्षेत्रम्: sacred field/holy place
• क्षेत्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन

• महा-गुह्यम्: very secret
• महा-गुह्यम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: महा (उपसर्ग/पूर्वपद) + गुह्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; कर्मधारय-समास (महच्च तत् गुह्यम्)

• सर्व-पातक-नाशनम्: destroyer of all sins
• सर्व-पातक-नाशनम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पातक (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सर्वेषां पातकानां नाशनम्)

• रुद्राणाम्: of the Rudras
• रुद्राणाम्: Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन

• कोटयः: crores (tens of millions)
• कोटयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन

• यत्र: where
• यत्र: Adhikaraṇa (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक-सम्बन्धबोधक (relative adverb: 'where')

• एकादश: eleven
• एकादश: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एकादश (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्याशब्द; (here) प्रथमा-बहुवचनार्थे, रुद्राणां कोटयः इत्यस्य विशेषणम्

• समासते: assemble/are present
• समासते: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + आस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

Speaker

Skanda (deduced from Prabhāsakṣetramāhātmya narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Prabhāsa is portrayed as a hidden, radiant field where innumerable forms of the eleven Rudras abide, their presence washing away sins like an unseen fire of purity.

Characters & Entities

• Prabhāsa-kṣetra (implied)
• Rudras (Eleven Rudras)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha is not merely a location but a divine presence-field, celebrated as a purifier that dissolves sin through contact and devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, described as a highly secret and sin-destroying sacred region.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here; the verse emphasizes the intrinsic sanctity and purificatory power of the kṣetra.