Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

Devanagari script

समाहूय ततो देवीं स्वां सुतां पद्मसंभवः । उवाच पुत्रि गच्छ त्वं गृहीत्वाग्निं महोदधिम् । मद्वाक्यं नान्यथा कार्यं गच्छ शीघ्रं महाप्रभे

Transliteration

samāhūya tato devīṃ svāṃ sutāṃ padmasaṃbhavaḥ | uvāca putri gaccha tvaṃ gṛhītvāgniṃ mahodadhim | madvākyaṃ nānyathā kāryaṃ gaccha śīghraṃ mahāprabhe

Translation

అప్పుడు పద్మసంభవుడైన బ్రహ్మ దేవిని—తన కుమార్తెను—పిలిచి ఇలా అన్నాడు: “కుమార్తె, ఈ అగ్నిని తీసుకొని మహాసముద్రం వైపు వెళ్లు. నా ఆజ్ఞను ఇతరథా చేయకుము. శీఘ్రంగా వెళ్లు, ఓ మహాతేజస్విని।”

Word by Word

• समाहूय: having called/summoned
• समाहूय: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्-आ-√ह्वा (धातु) + ल्यप् (कृदन्त-अव्यय)
• Form: क्त्वान्त/ल्यबन्त अव्यय (Gerund/absolutive): ‘having summoned’

• ततः: then/thereafter
• ततः: Desha-Kala (Adverbial/देश-काल)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb: thereafter/from there)

• देवीम्: the goddess
• देवीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• स्वाम्: his own
• स्वाम्: Sambandha (Possessive modifier/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘सुताम्’ इति विशेषणम्

• सुताम्: daughter
• सुताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• पद्म-सम्भवः: the lotus-born (Brahmā)
• पद्म-सम्भवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पद्म (प्रातिपदिक) + सम्भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थे (पद्मात् सम्भवः = lotus-born)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• पुत्रि: O daughter
• पुत्रि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पुत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• गच्छ: go
• गच्छ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• गृहीत्वा: having taken
• गृहीत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: √ग्रह् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त-अव्यय)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund): ‘having taken’

• अग्निम्: fire
• अग्निम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• महा-उदधिम्: the great ocean
• महा-उदधिम्: Karma (Goal/object of motion/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + उदधि (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय (महान् उदधिः), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• मत्-वाक्यम्: my word/command
• मत्-वाक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मत् (अस्मद्-षष्ठी-समास-रूप) + वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (मम वाक्यम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negation particle)

• अन्यथा: otherwise
• अन्यथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb: otherwise)

• कार्यम्: (it) must be done
• कार्यम्: Kriya (Predicate/क्रिया-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक; √कृ + यत्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-भावे (predicate nominal): ‘to be done’

• गच्छ: go
• गच्छ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट्-लकार, मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Desha-Kala (Manner/काल-प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावे अव्ययवत् (adverbial accusative)

• महा-प्रभे: O great-splendored lady
• महा-प्रभे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + प्रभा (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय (महती प्रभा यस्याः), स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual) / Mahodadhi (as sacred threshold)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Brahmā, lotus-born, summons his radiant daughter Sarasvatī and commands her to carry consecrated fire swiftly to the great ocean; the scene is set in a celestial court with urgency and solemnity.

Characters & Entities

• Brahmā (Padma-sambhava)
• Brahmā’s daughter (Devī; unspecified name in this snippet)
• Agni (fire)
• Mahodadhi (the great ocean)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cosmic order is restored through precise obedience to divine instruction; disciplined action protects the worlds.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra is the māhātmya setting; the verse also evokes the ‘great ocean’ as a sacred cosmic boundary.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates a divine assignment rather than prescribing a human ritual.