Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

जरद्गवेश्वरंनाम जरद्गवप्रतिष्ठितम् । ब्रह्महत्यादि पापानां नाशनं नात्र संशयः

Transliteration

jaradgaveśvaraṃnāma jaradgavapratiṣṭhitam | brahmahatyādi pāpānāṃ nāśanaṃ nātra saṃśayaḥ

Translation

దీనికి ‘జరద్గవేశ్వర’మని నామము; ఇది జరద్గవునిచే ప్రతిష్ఠింపబడినది. బ్రహ్మహత్యాది పాపముల నాశనము చేస్తుంది—ఇందులో సందేహము లేదు.

Word by Word

• जरद्गवेश्वरम्: Jaradgaveśvara
• जरद्गवेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जरद्गव (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः: जरद्गवस्य ईश्वरः (नाम)

• नाम: named/called
• नाम: Sambandha (Naming/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय-प्रयोग (नाम-शब्दः), नामनिर्देशार्थक (called)

• जरद्गवप्रतिष्ठितम्: established by Jaradgava
• जरद्गवप्रतिष्ठितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जरद्गव (प्रातिपदिक) + प्रतिष्ठित (कृदन्त; √स्था (धातु) उपसर्ग: प्रति, क्त-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः: जरद्गवेन प्रतिष्ठितम्; 'लिङ्गम्/ईश्वरम्' इत्यस्य विशेषणम्

• ब्रह्महत्यादि: such as brahmahatyā
• ब्रह्महत्यादि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्महत्या (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (समूहवाचक), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः: ब्रह्महत्या-आदि (beginning with brahmahatyā)

• पापानाम्: of sins
• पापानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• नाशनम्: destruction
• नाशनम्: Karta (Predicate/कर्ता-समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नाशन (प्रातिपदिक; √नश् (धातु) + ल्युट्/अन-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (predicate noun)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय, निषेध-निपात (negation)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक (locative adverb)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Īśvara (Śiva) (continued narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Jaradgaveśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A liṅga shrine labeled Jaradgaveśvara, with a sage-like figure Jaradgava performing pratiṣṭhā rites; Śiva’s presence is felt as radiance around the liṅga; pilgrims seek absolution.

Characters & Entities

• Jaradgaveśvara
• Jaradgava
• Brahmahatyā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śaiva tīrthas are portrayed as powerful instruments of expiation, capable of cleansing even the gravest transgressions.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Jaradgaveśvara liṅga in Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse emphasizes the shrine’s expiatory efficacy; implied practice is darśana/pūjā and tīrtha-sevā at Jaradgaveśvara.