Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 48
Devanagari script
तेनाग्नयो हुताः सम्यक्पितरश्चापि तर्पिताः । देवाश्च पूजितास्तेन यो ददाति गवाह्निकम्
Transliteration
tenāgnayo hutāḥ samyakpitaraścāpi tarpitāḥ | devāśca pūjitāstena yo dadāti gavāhnikam
Translation
గోవులకు వారి నిత్యభాగమైన దినసరి మేత/సేవను ఇచ్చే వాడి చేత సక్రమంగా అగ్నుల్లో హోమం జరిగినట్లే; పితృదేవతలు తృప్తి చెందుతారు, దేవతల పూజ కూడా పూర్తవుతుంది.
Word by Word
तेनby him/thereby
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (करण/सह), एकवचनम्; सर्वनाम
अग्नयःfires (sacred fires)
अग्नयः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
हुताःoffered (as oblations)
हुताः:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootहु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; कर्मणि प्रयोगे ‘अग्नयः’ इत्यस्य विशेषणम्
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम्
पितरःthe ancestors
पितरः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; अपि = also/even
तर्पिताःsatiated (with offerings)
तर्पिताः:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootतृप्/तर्प् (धातु) + णिच् + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; ‘पितरः’ इत्यस्य विशेषणम्
देवाःthe gods
देवाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम्
पूजिताःworshipped
पूजिताः:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; ‘देवाः’ इत्यस्य विशेषणम्
तेनby him/thereby
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्ध-सर्वनाम
ददातिgives
ददाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमान), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
गव-अह्निकम्the daily rite/portion for cows
गव-अह्निकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगव (गो-शब्दस्य षष्ठी-बहुवचनार्थक-प्रातिपदिक-रूपम्) + अह्निक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (गवाम् अह्निकम्)
Speaker
Narratorial voice (Purāṇic narrator within Prabhāsa Khaṇḍa context)
Characters & Entities
A
AgniP
Pitṛs (ancestors)D
DevasG
Gāvaḥ (cows)FAQs
Serving cows is portrayed as a comprehensive dharmic act that simultaneously honors gods, ancestors, and sacred fire.
Prabhāsakṣetra, where simple acts of service are elevated to major ritual merit.
Giving “gavāhnikam”—the cow’s daily due such as fodder, care, and daily service.