Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

Devanagari script

पद्भ्यामपि जलं स्पृष्ट्वा अस्मभ्यं किं न दास्यति । अपि स्यात्स कुलेऽस्माकं यो नो दद्याज्जलांजलिम् । प्रभासक्षेत्रमासाद्य गोष्पदे तीर्थ उत्तमे

Transliteration

padbhyāmapi jalaṃ spṛṣṭvā asmabhyaṃ kiṃ na dāsyati | api syātsa kule'smākaṃ yo no dadyājjalāṃjalim | prabhāsakṣetramāsādya goṣpade tīrtha uttame

Translation

పాదాలతోనే నీటిని తాకినా, అతడు మాకు ఏమి ఇవ్వడు? మా వంశంలో అలాంటి వాడు ఉండుగాక, మాకు జలాంజలి సమర్పించేవాడు—ప్రభాసక్షేత్రాన్ని చేరి, ఉత్తమ గోష్పద తీర్థంలో.

Word by Word

• padbhyām: with (his) feet
• padbhyām: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: pad (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, तृतीया (3rd/Instrumental), द्विवचनम्

• api: even
• api: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: api (अव्यय)
• Form: सम्भावना/अपि-कारक-अव्ययम् (particle: even/also)

• jalam: water
• jalam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: jala (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्

• spṛṣṭvā: having touched
• spṛṣṭvā: Pūrvakāla (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: spṛś (धातु) + ktvā (कृत् प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund)

• asmabhyam: to us
• asmabhyam: Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th/Dative), बहुवचनम्

• kim: what
• kim: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: kim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया/प्रथमा एकवचनम्; प्रश्नार्थकं (interrogative)

• na: not
• na: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्ययम् (negation)

• dāsyati: will give
• dāsyati: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: dā (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्

• api: perhaps
• api: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: api (अव्यय)
• Form: सम्भावना-अव्ययम् (perhaps/also)

• syāt: may there be
• syāt: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: as (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्

• saḥ: he
• saḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्

• kule: in the family
• kule: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: kula (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (7th/Locative), एकवचनम्

• asmākam: of us / our
• asmākam: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचनम्

• yaḥ: who
• yaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्; सम्बन्धसूचकः

• naḥ: to us
• naḥ: Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th/Dative) बहुवचनस्य रूपम् (enclitic)

• dadyāt: should give
• dadyāt: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: dā (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्

• jala-añjalim: a handful (libation) of water
• jala-añjalim: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: jala (प्रातिपदिक) + añjali (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (जलस्य अञ्जलिः)

• prabhāsa-kṣetram: the Prabhāsa sacred region
• prabhāsa-kṣetram: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: prabhāsa (प्रातिपदिक) + kṣetra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रभासस्य क्षेत्रम्)

• āsādya: having reached
• āsādya: Pūrvakāla (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: ā√sad (धातु) + lyap (कृत् प्रत्यय)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययम् (gerund: having reached/approached)

• goṣpade: at Goṣpada
• goṣpade: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: goṣpada (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (7th/Locative), एकवचनम्

• tīrthe: at the pilgrimage spot
• tīrthe: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: tīrtha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (7th/Locative), एकवचनम्

• uttame: excellent, supreme
• uttame: Adhikaraṇa (Location-qualifier/अधिकरण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: uttama (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (7th/Locative), एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying tīrthe)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Goṣpada (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A devotee at Goṣpada in Prabhāsa: feet touching the sacred water at the bank, then offering a cupped handful (añjali) toward the Pitṛs; the ancestors appear satisfied, receiving the offering as luminous droplets.

Characters & Entities

• Prabhāsa-kṣetra
• Goṣpada Tīrtha
• Pitṛs (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A small act done at a great tīrtha—especially water-offerings for ancestors—yields immense spiritual benefit.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

Goṣpada, the excellent tīrtha within Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Jalāñjali/tarpaṇa—offering a handful of water to the Pitṛs at Goṣpada tīrtha in Prabhāsa.