
ఈ అధ్యాయంలో ఈశ్వరుడు తత్త్వోపదేశంగా ఒక ఎత్తైన స్థలానికి ఉత్తరంగా సుమారు మూడు యోజనాల దూరంలో ఉన్న పవిత్ర తీర్థాన్ని సూచిస్తాడు. అక్కడ తప్తోదకంతో సంబంధమైన తప్తకుండం, అలాగే దేవత తలాస్వామి మహిమ వర్ణించబడుతుంది. పూర్వకాలంలో దీర్ఘ యుద్ధానంతరం దైత్యుల నాయకుడైన తలాస్వామిని విష్ణువు సంహరించిన కథను కూడా స్మరింపజేస్తుంది. ఈ స్మృతి యాత్రావిధిగా మారుతుంది—సాధకుడు తప్తకుండంలో స్నానం చేసి తలాస్వామిని విధివిధానాలతో పూజించాలి, పితృదేవతల కోసం పిండప్రదానం కూడా చేయాలి. ఫలశ్రుతిలో ఇది కోటి-యాత్ర ఫలంతో సమానమైన మహాపుణ్యాన్ని ఇస్తుందని చెప్పి, స్థలసూచన, పురాణప్రామాణ్యం, కర్మవిధానం—మూడింటినీ ఒక తీర్థరూపంగా ఏకీకరిస్తుంది.
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्मात्तदुन्नतस्थानादुत्तरे योजनत्रयात् । तत्र तप्तोदकस्वामी तलो यत्र हतः पुरा
ఈశ్వరుడు పలికెను—ఆ ఉన్నత పుణ్యస్థానమునుండి ఉత్తరంగా మూడు యోజనాల దూరంలో తప్తోదకస్వామి ఆరాధింపబడే తీర్థం ఉంది; అక్కడే పురాతనకాలంలో తలు హతుడయ్యాడు.
Verse 2
दैत्यानामधिपो देवि विष्णुना प्रभविष्णुना । कृत्वा वर्षशतं युद्धं तलस्वामी ततोऽभवत्
ఓ దేవీ! సర్వశక్తిమంతుడైన ప్రభు విష్ణుతో వంద సంవత్సరాలు యుద్ధం చేసి, దైత్యాధిపతి అప్పుడు ‘తలస్వామి’ అని ప్రసిద్ధి పొందెను.
Verse 3
तप्तकुण्डे नरः स्नात्वा तलस्वामिनमर्चयेत् । हृत्वा पिंडप्रदानं तु कोटियात्राफलं लभेत्
తప్తకుండంలో స్నానం చేసి మనిషి తలస్వామిని ఆరాధించాలి; పిండప్రదానం చేసినచో కోటి తీర్థయాత్రల సమానమైన పుణ్యఫలము పొందును।
Verse 330
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये तलस्वामिमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिंशदुत्तरत्रिश ततमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణము, ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండములోని ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘తలస్వామి మహాత్మ్యవర్ణనం’ అను మూడు వందల ముప్పయ్యవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।