Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 33›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

देव्युवाच । पितुर्वधामर्षसुजात मन्युना यद्यत्कृतं कर्म पुरा महर्षिणा । दधीचिपुत्रेण सुरप्रसाधिना सर्वं श्रुतं तद्धि मया समाधिना

Transliteration

devyuvāca | piturvadhāmarṣasujāta manyunā yadyatkṛtaṃ karma purā maharṣiṇā | dadhīciputreṇa suraprasādhinā sarvaṃ śrutaṃ taddhi mayā samādhinā

Translation

దేవి పలికెను—తండ్రి వధపై కలిగిన అమర్షజన్య క్రోధంతో దధీచి పుత్రుడు, దేవకార్యసాధకుడైన ఆ మహర్షి పూర్వం చేసిన కర్మలన్నిటిని నేను సమాధిలో వినితిని।

Word by Word
देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
पितुःof (my) father
पितुः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी, एकवचन
वधामर्षसुजातborn of indignation at the killing (of my father)
वधामर्षसुजात:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootवध + अमर्ष + सुजात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; समासः तत्पुरुष (वधस्य अमर्षः तस्मात् सुजातः); विशेषण (of ‘मन्युना’)
मन्युनाby wrath
मन्युना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन
यत्whatever
यत्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative)
यत्whatever (each and every)
यत्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; पुनरुक्ति (correlative emphasis)
कृतम्done
कृतम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु)
Formभूतकृदन्त; क्त-प्रत्यय; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of ‘कर्म’)
कर्मdeed/action
कर्म:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)
महर्षिणाby the great sage
महर्षिणा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन
दधीचिपुत्रेणby Dadhīci’s son
दधीचिपुत्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदधीचि + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन; समासः तत्पुरुष (षष्ठी: ‘दधीचेः पुत्रः’)
सुरप्रसाधिनाwho benefited/assisted the gods
सुरप्रसाधिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootसुर + प्रसाधिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन; समासः तत्पुरुष (‘सुरान् प्रसाधयति/प्रसाधयन्’); विशेषण (of ‘दधीचिपुत्रेण’)
सर्वम्all
सर्वम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘all (of it)’
श्रुतम्heard
श्रुतम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formभूतकृदन्त; क्त-प्रत्यय; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थे (heard)
तत्that
तत्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया, एकवचन
समाधिनाthrough concentration/meditation
समाधिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसमाधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन
Speaker

Devī (Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Īśvara (Śiva)

Visual Art Cues

Scene: A seated Devī, serene yet intent, speaks to Īśvara; the atmosphere is contemplative—suggesting samādhi-śravaṇa—while the narrative of Dadhīci’s son and deva-success is invoked as remembered sacred history.

Characters & Entities
D
Devī
D
Dadhīci
D
Dadhīci-putra (Aurva/Aurva-like figure in this narrative)
S
Sura (Devas)

FAQs

Even intense emotions like righteous indignation are portrayed as forces that, when aligned to dharma, can lead to protection of cosmic order.

Prabhāsakṣetra remains the māhātmya setting; the verse introduces a backstory connected to that sacred geography.

None; Devī states she has ‘heard/known’ the account through samādhi (meditative insight).

←Previous Verse
Next Verse→