Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 320

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य उन्नतस्थानमाहात्म्ये लिंगद्वयमाहात्म्यवर्णनंनाम विंशोत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmya unnatasthānamāhātmye liṃgadvayamāhātmyavarṇanaṃnāma viṃśottaratriśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండంలో, ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో, ఉన్నతస్థానమాహాత్మ్యాంతర్గతంగా ‘లింగద్వయమాహాత్మ్యవర్ణనం’ అనే మూడు వందల ఇరవయ్యవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात), उद्धरण-समाप्तिसूचक

• श्रीस्कांदे: in the revered Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः—कर्मधारय (श्रीमान् स्कन्दः)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः—कर्मधारय

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (collection)
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति (संख्या-प्रातिपदिक) + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; द्विगु-समासः (एकाशीतिः सहस्राणि यस्याः)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; विशेषणम् (प्रभासखण्डे)

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभासखण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (प्रभासस्य खण्डः)

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; विशेषणम् (प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये)

• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: in the Māhātmya of the Prabhāsa sacred field
• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (प्रभासक्षेत्रस्य माहात्म्यम्)

• उन्नतस्थानमाहात्म्ये: in the Māhātmya of Unnata-sthāna
• उन्नतस्थानमाहात्म्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उन्नत (प्रातिपदिक) + स्थान (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (उन्नतस्थानस्य माहात्म्यम्)

• लिङ्गद्वयमाहात्म्यवर्णनम्: the description of the greatness of the pair of liṅgas
• लिङ्गद्वयमाहात्म्यवर्णनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक) + द्वय (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक) + वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (लिङ्गद्वयस्य माहात्म्यस्य वर्णनम्)

• नाम: named
• नाम: Sambandha (Apposition marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय (निपात), नामनिर्देशार्थक (‘called’)

• विंशोत्तरत्रिशततमः: three-hundred-and-twentieth
• विंशोत्तरत्रिशततमः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विंशत् (संख्या) + उत्तर (प्रातिपदिक) + त्रिशत (संख्या) + तम (प्रत्यय/क्रमवाचक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; संख्यात्मक-समासः (त्रिशतं विंशोत्तरम् = 320)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

Speaker

Colophon (editorial/recitational closure formula)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Unnata-sthāna; Liṅga-dvaya-māhātmya (chapter identification)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A manuscript colophon scene: palm-leaf or birch-bark folios, a scribe concluding the chapter title ‘Liṅga-dvaya-māhātmya-varṇanam’, with a small vignette of twin liṅgas above the text.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsa Kṣetra
• Unnata-sthāna
• Liṅgadvaya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

As a colophon, it chiefly authenticates the textual unit and highlights the theme: the greatness of the Twin Liṅgas at Prabhāsa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, with a focus on Unnata-sthāna and the Liṅgadvaya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a chapter-ending colophon naming the section and topic.