Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

Devanagari script

एवं शप्तस्तदा देवि नारदो मुनिपुंगवः । एकान्ते निर्मले स्थाने कंटकास्थिविवर्जिते

Transliteration

evaṃ śaptastadā devi nārado munipuṃgavaḥ | ekānte nirmale sthāne kaṃṭakāsthivivarjite

Translation

ఇలా శపించబడిన తరువాత, ఓ దేవీ, మునులలో శ్రేష్ఠుడైన నారదుడు ఏకాంతమైన, నిర్మలమైన, ముళ్లు ఎముకలు లేని స్థలానికి వెళ్లాడు।

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb)

• शप्तः: cursed
• शप्तः: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शप् (धातु) → शप्त (कृदन्त, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (passive sense) ‘cursed’

• तदा: then
• तदा: Kriya-visheshana (Temporal modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (temporal adverb)

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; Vocative singular

• नारदः: Nārada
• नारदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular

• मुनिपुंगवः: best of sages
• मुनिपुंगवः: Apposition (Renaming/विशेष्य-विशेषणभाव)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + पुंगव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘मुनीनां पुंगवः’

• एकान्ते: in a solitary place
• एकान्ते: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एकान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; Locative singular

• निर्मले: pure; clean
• निर्मले: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निर्मल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; Adjective agreeing with स्थाने

• स्थाने: in a place
• स्थाने: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; Locative singular

• कण्टकास्थिविवर्जिते: devoid of thorns and bones
• कण्टकास्थिविवर्जिते: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कण्टक (प्रातिपदिक) + अस्थि (प्रातिपदिक) + विवर्जित (कृदन्त, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः; ‘कण्टकैः अस्थिभिः च विवर्जितम्’ (free from thorns and bones)

Speaker

Unspecified narrator (contextual: Purāṇic narration addressing Devī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (sub-site: śuci-ekānta-sthāna)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Nārada, bearing the weight of a curse, walks away from the crowd into a pristine clearing—no thorns, no bones—suggesting ritual readiness and inner resolve.

Characters & Entities

• Devī
• Nārada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

After a fall or curse, one should turn to solitude, purity, and disciplined practice as a path of correction and renewal.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The setting is within Prabhāsakṣetra’s sacred landscape; the verse describes an ideal purified spot within that holy region.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is named, but the selection of a clean, solitary place indicates preparation for worship and austerity.