Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 31

Devanagari script

अस्मिन्कुंडे समागत्य नरः स्नानं करोति यः । ददाति हेम विप्राय गाश्च वस्त्रं तथा तिलान्

Transliteration

asminkuṃḍe samāgatya naraḥ snānaṃ karoti yaḥ | dadāti hema viprāya gāśca vastraṃ tathā tilān

Translation

ఎవడు ఈ కుండానికి వచ్చి స్నానం చేసి, విప్రునికి స్వర్ణం దానం చేస్తాడో—అలాగే గోవులు, వస్త్రం, తిలములనూ దానం చేస్తాడో—

Word by Word

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; विशेषणरूपेण (demonstrative)

• कुण्डे: in the pond
• कुण्डे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: kuṇḍa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

• समागत्य: having come
• समागत्य: Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्-आ-गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया (having done first)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: nara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: snāna (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• करोति: does
• करोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; सम्बन्धबोधकः (relative pronoun)

• ददाति: gives
• ददाति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्

• हेम: gold
• हेम: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: hema (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• विप्राय: to a brahmin
• विप्राय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: vipra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (Dative/4th), एकवचनम्

• गाः: cows
• गाः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: go (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• वस्त्रम्: cloth/garment
• वस्त्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: vastra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• तथा: also/likewise
• तथा: Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: tathā (अव्यय)
• Form: अव्ययम् (adverb)

• तिलान्: sesame seeds
• तिलान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: tila (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम्

Speaker

Ṛṣis (continuing the request/statement of phala)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Trinetra-kuṇḍa (contextual)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim arrives at a stepped pond, performs ritual bathing, then offers gold, cows, garments, and sesame to a brāhmaṇa; attendants and cows are present; the setting is clearly a tīrtha with sanctified water.

Characters & Entities

• Kuṇḍa (sacred pond)
• Brāhmaṇa (Vipra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage is completed by dharma: bathing (snāna) is paired with charity (dāna) to sanctify one’s life and resources.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The kuṇḍa (sacred pond) in Prabhāsakṣetra described in Adhyāya 304.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna at the kuṇḍa and dāna to a brāhmaṇa: gold, cows, garments, and sesame seeds.