Adhyaya 294

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कौबेरात्पूर्वसंस्थितम् । गव्यूतिपंचके देवि पुष्करंनाम नामतः । यत्र सिद्धो महादेवि कैवर्तो मत्स्यघातकः

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే మహాదేవీ, అనంతరం కుబేరస్థానము నుండి తూర్పు దిశగా వెళ్లవలెను. హే దేవి, ఐదు గవ్యూతుల దూరంలో ‘పుష్కర’మని పేరుగల స్థలం ఉంది; అక్కడ హే మహాదేవీ, చేపలను చంపిన ఒక కైవర్తుడు సిద్ధిని పొందెను.

Verse 2

देव्युवाच । सविस्तरं मम ब्रूहि कथं स सिद्धिमाप वै । कथयस्व प्रसादेन देवदेव महेश्वर

దేవి పలికెను—అతడు నిజంగా సిద్ధిని ఎలా పొందెనో నాకు విస్తారంగా చెప్పుము. హే దేవదేవ మహేశ్వరా, కృపచేసి ఆ కథను నాకు వివరించుము.

Verse 3

ईश्वर उवाच । शृणु त्वं यत्पुरावृत्तं देवि स्वारोचिषेंतरे । आसीत्कश्चिद्दुराचारः कैवर्तो मत्स्यघातकः

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే దేవి, స్వారోచిష మన్వంతరంలో పూర్వం జరిగిన వృత్తాంతాన్ని వినుము. అప్పుడు దురాచారుడైన ఒక కైవర్తుడు ఉండెను; అతడు చేపలను చంపువాడు.

Verse 4

स कदाचिच्चरन्पापः पुष्करे तु जगाम वै । ददर्श शांकरं वेश्म लतापादपसंकुलम्

ఆ పాపి ఒకసారి తిరుగుతూ పుష్కరానికి వెళ్లెను. అక్కడ అతడు శంకరుని శైవ మందిరాన్ని చూచెను; అది లతలతోను వృక్షాలతోను ఘనంగా కమ్మబడినది.

Verse 5

स माघमासे शीतार्त्तः क्लिन्नजालसमन्वितः । प्रासादमारुरोहार्त्तः सूर्यतापजिघृक्षया

మాఘమాసంలో అతడు చలితో బాధపడుచుండెను; తడిసిన వలతో కూడి ఉండెను. సూర్యుని తాపాన్ని పొందాలని ఆత్రుతతో వ్యాకులుడై ప్రాసాదంపైకి ఎక్కెను.

Verse 6

ततः स क्लिन्नजालं तच्छोषणाय रवेः करैः । प्रासादध्वजदंडाग्रे संप्रसारितवांस्तदा

అప్పుడు ఆ తడిచిన వలను సూర్యకిరణాలతో ఎండబెట్టుటకై, ప్రాసాద ధ్వజదండపు అగ్రభాగంపై విస్తరింపజేశెను।

Verse 7

ततः प्रासादतो देवि जाड्यात्संपतितः क्रमात् । स मृतः सहसा देवि तस्मिन्क्षेत्रे शिवस्य च

తరువాత, ఓ దేవీ, అజాగ్రత్తవశాత్తు అతడు క్రమంగా ప్రాసాదం నుండి పడిపోయెను. ఓ దేవీ, శివుని ఆ క్షేత్రమందే అతడు అకస్మాత్తుగా మరణించెను।

Verse 8

जालं तस्य प्रभूतेन जीर्णकालेन यत्तदा । ध्वजा बद्धा यतो जालैः प्रासादे सा शुभेऽभवत्

ఆ వల అక్కడ ఎంతో కాలం గడచి జీర్ణమై, దాని మేశాలచే ధ్వజం బద్ధమైంది; అందువల్ల ప్రాసాద-దేవాలయంపై ఆ ధ్వజం శుభప్రదమైంది।

Verse 9

ततोऽसौ ध्वजमाहात्म्याज्जातोऽवन्यां नराधिपः । ऋतध्वजेति विख्यातः सौराष्ट्रविषये सुधीः । स हि स्फूर्जद्ध्वजाग्रेण रथेन पर्यटन्महीम्

అనంతరం ఆ ధ్వజ మహాత్మ్యముచే అతడు భూమిపై నరాధిపతిగా జన్మించెను. సౌరాష్ట్ర దేశంలో ‘ఋతధ్వజ’ అని ప్రసిద్ధుడైన వివేకవంత రాజయ్యెను; ధ్వజాగ్రంలో ఎగిరే పతాకతో కూడిన రథమున భూమండలమంతా సంచరించెను।

Verse 10

कामभोगाभिभूतात्मा राज्यं चक्रे प्रतापवान् । ततोऽसौ भवने शंभोर्ददौ शोभासमन्विताम् । ध्वजां शुभ्रां विचित्रां च नान्यत्किंचिदपि प्रभुः

కామభోగములచే ఆవరించబడిన మనస్సుతోనూ, ప్రతాపవంతుడై రాజ్యాన్ని పాలించెను. తరువాత ఆ ప్రభువు శంభుని భవనమందు శోభాయుతమైన, శుభ్రమైన, విచిత్రమైన ధ్వజాన్ని సమర్పించెను; మరేమియు ఇవ్వలేదు।

Verse 11

ततो जातिस्मरो राजा प्रभासक्षेत्रमागतः । तत्रायतनं ध्वजाजालसमन्वितम्

అప్పుడు పూర్వజన్మస్మృతి కలిగిన రాజు ప్రభాసక్షేత్రానికి వచ్చెను. అక్కడ ధ్వజములు మరియు జాలసదృశ అలంకారములతో కూడిన పవిత్ర ఆలయాన్ని దర్శించెను.

Verse 12

अजोगन्धस्य देवस्य पूर्वमाराधितस्य च । प्रासादं कारयामास शिवोपकरणानि च

తాను పూర్వం ఆరాధించిన అజోగంధ దేవునికై అతడు ప్రాసాదసదృశమైన మందిరాన్ని నిర్మింపజేసెను; శివపూజకు కావలసిన ఉపకరణములు, పూజాసామగ్రి కూడా సమకూర్చెను.

Verse 13

नित्यं पूजयते भक्त्या तल्लिंगं पापनाशनम् । दशवर्षसहस्राणि राज्यं चक्रे महामनाः

అతడు భక్తితో నిత్యం ఆ పాపనాశక లింగాన్ని పూజించెను; మహామనస్సుతో పది వేల సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని పాలించెను.

Verse 14

तल्लिंगस्य प्रभावेन ततः कालाद्दिवं गतः । तस्मात्तत्र प्रयत्नेन गत्वा लिंगं प्रपूजयेत्

ఆ లింగ ప్రభావముచేత కాలాంతరంలో అతడు స్వర్గాన్ని పొందెను. కనుక భక్తుడు శ్రద్ధతో అక్కడికి వెళ్లి లింగాన్ని విధివిధానంగా పూజించవలెను.

Verse 15

स्नात्वा पश्चिमतः कुण्डे पुष्करे पापतस्करे । यत्र ब्रह्माऽयजत्पूर्वं यज्ञैर्विपुलदक्षिणैः

పశ్చిమ దిశలోని కుండంలో—పాపాలను దొంగిలించే పుష్కర తీర్థంలో—స్నానము చేసి, అక్కడ బ్రహ్మదేవుడు పూర్వం విస్తార దక్షిణలతో యజ్ఞాలు నిర్వహించెను.

Verse 16

समाहूय च तीर्थानि पुष्करात्तत्र भामिनि । तस्मिन्कुण्डे तु विन्यस्य अजोगन्ध समीपतः । प्रतिष्ठाप्य महालिंगमजोगन्धेति नामतः

హే సుందరీ, పుష్కరమునుండి తీర్థములను ఆహ్వానించి ఆ కుండములో స్థాపించి, అజోగంధ సమీపమున ‘అజోగంధ’ అనే నామముతో మహాలింగమును ప్రతిష్ఠించాడు।

Verse 17

त्रिपुष्करे महादेवि कुण्डे पातकनाशने । सौवर्णं कमलं तत्र दद्याद्ब्राह्मणपुंगवे

హే మహాదేవీ, త్రిపుష్కరములోని పాపనాశక కుండమందు అక్కడ బ్రాహ్మణపుంగవునకు దానముగా స్వర్ణకమలమును ఇవ్వవలెను।

Verse 18

देवं संपूज्य विधिवद्गन्धपुष्पाक्षतादिभिः । मुच्यते पातकैः सर्वैः सप्तजन्मार्जितैरपि

గంధము, పుష్పము, అక్షతము మొదలైనవాటితో విధివిధానముగా దేవుని సంపూజించినచో, ఏడు జన్మలలో కూడబెట్టినవాటితో సహా సమస్త పాపముల నుండి విముక్తి పొందును।

Verse 294

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्कर माहात्म्येऽजोगन्धेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुर्णवत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణము, ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండములో, ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలోని పుష్కరమాహాత్మ్యంలో ‘అజోగంధేశ్వరమాహాత్మ్యవర్ణనము’ అనే ద్విశత చతుర్నవతితమ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।