Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 29›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । अग्नितीर्थं ततो गच्छेत्सागरस्य तटे शुभे । यत्राऽसौ वाडवो मुक्तः सरस्वत्या वरानने

Transliteration

īśvara uvāca | agnitīrthaṃ tato gacchetsāgarasya taṭe śubhe | yatrā'sau vāḍavo muktaḥ sarasvatyā varānane

Translation

ఈశ్వరుడు పలికెను—ఆపై సముద్రపు శుభ తీరంలో ఉన్న అగ్నితీర్థానికి వెళ్లవలెను, ఓ వరాననే; అక్కడ సరస్వతి ఆ వాడవాగ్నిని విడుదల చేసింది।

Word by Word
ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
अग्नितीर्थम्the Agni-tīrtha
अग्नितीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
ततःthen; from there
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘thereafter/from there’
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
सागरस्यof the ocean
सागरस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
तटेon the bank/shore
तटे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
शुभेauspicious
शुभे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); विशेषणम् (qualifying) तटे
यत्रwhere
यत्र:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक/स्थानवाचक (relative adverb of place)
असौthat (he/it)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); सर्वनाम (pronoun)
वाडवःthe submarine fire (Vāḍava)
वाडवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाडव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
मुक्तःreleased; set free
मुक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुच् (धातु) → मुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् वाडवः
सरस्वत्याःof Sarasvatī
सरस्वत्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
वराननेO fair-faced one
वरानने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवरानना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular); समासः वर + आनना
Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Agnitīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: On an auspicious ocean shore, pilgrims approach Agnitīrtha; beneath the waves the mythic Vāḍava fire is suggested; Sarasvatī is evoked as a divine river-goddess releasing the force.

Characters & Entities
A
Agnitīrtha
S
Sāgara (ocean)
S
Sarasvatī
V
Vāḍava

FAQs

Sacred places preserve cosmic events; bathing and visiting them links the pilgrim to divine order and purification.

Agnitīrtha on the auspicious ocean shore within Prabhāsa-kṣetra.

The instruction is to proceed to Agnitīrtha as part of the prescribed pilgrimage sequence.

←Previous Verse
Next Verse→