Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 100

Devanagari script

पुष्पवाटीं स्नानकूपं निर्मलं कारयेद्व्रती । ब्राह्मणानां भूरिदानं देवपूजाकराय च

Transliteration

puṣpavāṭīṃ snānakūpaṃ nirmalaṃ kārayedvratī | brāhmaṇānāṃ bhūridānaṃ devapūjākarāya ca

Translation

వ్రతధారి పుష్పవాటికను, నిర్మలమైన స్నానకూపాన్ని ఏర్పాటు చేయాలి; అలాగే బ్రాహ్మణులకు విరివిగా దానం చేసి, దేవపూజ నిర్వహణకు అవసరమైన సాధనాలను సమకూర్చాలి.

Word by Word

• पुष्पवाटीम्: a flower-garden
• पुष्पवाटीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुष्पवाटी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—पुष्पाणां वाटी इति षष्ठी-तत्पुरुषः (flower-garden)

• स्नानकूपम्: a bathing well
• स्नानकूपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नानकूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—स्नानस्य कूपः इति षष्ठी-तत्पुरुषः (bathing-well)

• निर्मलम्: pure, clean
• निर्मलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निर्मल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying the object)

• कारयेत्: should cause (to be made)
• कारयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + णिच् (causative)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; णिजन्त-प्रयोगः (causative: 'should cause to be made/done')

• व्रती: the vow-observer
• व्रती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: व्रती (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• ब्राह्मणानाम्: of the Brahmins
• ब्राह्मणानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन

• भूरिदानम्: abundant giving (large donation)
• भूरिदानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भूरि + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—भूरि दानम् इति कर्मधारयः (abundant-gift)

• देवपूजाकराय: to the performer of divine worship
• देवपूजाकराय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: देवपूजाकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन; समासः—देवपूजायाः करः इति षष्ठी-तत्पुरुषः (one who performs worship of the gods)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (service-acts within the kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A vowed patron oversees a fragrant flower garden near the temple, with gardeners gathering blossoms for garlands; nearby, a newly built clean well with steps (ghāṭ-like) serves pilgrims; brāhmaṇas receive gifts and temple attendants prepare pūjā materials.

Characters & Entities

• Brāhmaṇas
• Deva-pūjā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True vrata expresses itself as service—creating purity, beauty, and support for worship and learned communities.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, where pilgrim-merit is linked to works that sustain tīrtha life.

What ritualistic prescription is mentioned?

Establishing a flower garden, constructing a clean bathing-well, giving abundant gifts to Brāhmaṇas, and funding deity worship.