Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 52

Devanagari script

ततोऽब्रवीदृष्रीन्सर्वान्स्वमर्थं गृह्यतां द्विजाः । युष्मदीयं गृहीतं यत्पा पेनाकृतबुद्धिना

Transliteration

tato'bravīdṛṣrīnsarvānsvamarthaṃ gṛhyatāṃ dvijāḥ | yuṣmadīyaṃ gṛhītaṃ yatpā penākṛtabuddhinā

Translation

అప్పుడు అతను ఋషులందరితో ఇలా అన్నాడు—'ఓ ద్విజులారా! పాపబుద్ధితో మరియు అజ్ఞానంతో నేను మీ నుండి గ్రహించిన మీ ధనాన్ని తిరిగి తీసుకోండి.'

Word by Word

• ततः: then/thereupon
• ततः: Sambandha (Discourse connector)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्, हेत्वर्थ/अनन्तरार्थ (thereupon/then)

• अब्रवीत्: he said
• अब्रवीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• ऋषीन्: to the sages
• ऋषीन्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; ऋषीन् इति विशेषणम्

• स्वम्: one's own
• स्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; अर्थम् इति विशेषणम्

• अर्थम्: property/wealth
• अर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• गृह्यताम्: let (it) be taken back
• गृह्यताम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), कर्मणि-प्रयोगः (passive), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; आदेशः: ‘let it be taken’

• द्विजाः: O brahmins
• द्विजाः: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सम्बोधनार्थे अपि प्रयोगः (addressing)

• युष्मदीयम्: your (property)
• युष्मदीयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + ईय (तद्धित)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘your (belonging to you)’; गृहीतम् इति विशेषणम्/सम्बन्धः

• गृहीतम्: taken
• गृहीतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः), नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘taken’

• यत्: which/that which
• यत्: Sambandha (Relative)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धसूचक (that which)

• पापेन: by sin/through wrongdoing
• पापेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• अकृतबुद्धिना: by one of undiscerning intellect
• अकृतबुद्धिना: Kartr-visheshana (Agent qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अकृत (प्रातिपदिक) + बुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः (अकृता बुद्धिः यस्य सः = one of unformed/undiscerning intellect)

Speaker

Viśākha

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Naimiṣāraṇya ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: The reformed man, newly awakened from samādhi-like stillness, addresses assembled sages with folded hands, placing recovered goods before them; faces show relief and solemnity.

Characters & Entities

• Viśākha
• Ṛṣis

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Real atonement includes restitution—returning what was wrongly taken, not merely feeling regret.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra as a place where inner change expresses itself as ethical dharma.

What ritualistic prescription is mentioned?

Restitution (returning stolen goods) is implied as a dharmic corrective act.