Adhyaya 277

Verse 1

तत्रैव संस्थितं पश्येद्भूधरंनाम नामतः । उद्धृत्य पृथिवीं यस्माद्दंष्ट्राग्रेण दधार सः

అక్కడనే ‘భూధర’ అనే నామంతో స్థితమైన పవిత్ర స్వరూపాన్ని దర్శించాలి; ఎందుకంటే ఆయన భూమిని పైకి ఎత్తి తన దంష్ట్రాగ్రంపై ధరించాడు.

Verse 2

भूधरस्तेन चाख्यातो देविकातटसंस्थितः । वेदपादो यूपदंष्ट्रः क्रतुदन्तः स्रुचीमुखः

అందుచేత ఆయన ‘భూధర’ అని ఖ్యాతి పొందాడు, దేవికా తీరమున నివసించువాడు—ఆయన పాదాలు వేదాలు, దంష్ట్రలు యూపస్తంభాలు, దంతాలు క్రతువులు, ముఖము స్రువ (ఆహుతి చెంచా) వంటిది.

Verse 3

अग्निजिह्वो दर्भरोमा ब्रह्मशीर्षो महातपाः । अहोरात्रेक्षणपरो वेदांगश्रुतिभूषणः

ఆయన జిహ్వ అగ్ని, రోమాలు దర్భ, శిరస్సు బ్రహ్మ—ఆయన మహాతపస్వి; అహోరాత్రములు ఎల్లప్పుడూ జాగరూకుడు, శ్రుతి మరియు వేదాంగములతో అలంకృతుడు.

Verse 4

आद्यनासः स्रुवतुंडः सामघोषस्वनो महान् । प्राग्वंशकायो द्युतिमा न्नानादीक्षाविराजितः

ఆయన నాసిక ఆద్యమైనది; ఆయన తుండు స్రువము (హవన చెంచా) వంటిది; ఆయన మహానాదము సామవేద సామఘోషంలా వినిపిస్తుంది. ఆయన దేహము యజ్ఞమండప ప్రాగ్వంశ (వెదురు కట్టడం) వలె, నానావిధ దీక్షలతో ప్రకాశించి విరాజిల్లుతుంది.

Verse 5

दक्षिणाहृदयो योगी महासत्रशयो महान् । उपाकर्मोष्ठरुचकः प्रवर्ग्यावर्तभूषणः

ఆయన యోగి; ఆయన హృదయం దక్షిణా-కర్మస్వరూపం; మహాసత్రయజ్ఞంలో శయనించే మహానుభావుడు. ఆయన పెదవులు ఉపాకర్మవలె కాంతిమంతం, ఆయన ప్రవర్గ్యకర్మ యొక్క ఆవర్తంతో అలంకృతుడు.

Verse 6

नानाच्छन्दोगतिपथो ब्रह्मोक्तक्रमविक्रमः । भूत्वा यज्ञवराहोऽसौ तत्र स्थाने स्थितोऽभवत्

ఆయన గతి నానావిధ వేదఛందస్సుల మార్గాలవలె; ఆయన అడుగుల క్రమమూ విక్రమమూ బ్రహ్మ చెప్పిన విధానానుసారం. ఆయన యజ్ఞవరాహరూపం ధరించి, ఆ స్థలంలోనే స్థిరంగా నివసించాడు.

Verse 7

पुष्यमासे ह्यमावास्यामेकादश्यामथापि वा । प्राप्ते प्रावृषि काले च ज्ञात्वा कन्यागतं रविम्

పుష్యమాసంలో అమావాస్యనాడు, లేదా ఏకాదశీనాడు కూడా; అలాగే ప్రావృట్—వర్షాకాలం వచ్చినప్పుడు, సూర్యుడు కన్యారాశిలో ప్రవేశించాడని తెలిసికొని…

Verse 8

पायसं गुडसंयुक्तं हविष्यं च गुडप्लुतम् । नमो वः पितरो रसाय अन्नाद्यमभिमंत्रयेत्

బెల్లం కలిపిన పాయసం, బెల్లంలో ముంచిన హవిష్యాన్ని—ఈ అన్నాది నైవేద్యాన్ని ఇలా మంత్రించి సమర్పించాలి: “ఓ పితృదేవతలారా, మీకు నమస్కారం; రస (పోషక సారం) ప్రసాదించండి.”

Verse 9

तेजोऽसिशुक्रमित्याज्यं दधिक्राव्णेन वै दधि । क्षीरमाज्याय मन्त्रेण व्यञ्जनानि च यानि तु

నెయ్యికి “తేజోऽసి శుక్రమ్” మంత్రం, పెరుగుకు “దధిక్రావ్ణ” మంత్రం, పాలకు “ఆజ్య” మంత్రం జపించాలి; అలాగే ఇతర వ్యంజనములు ఏవైనా ఉన్నా వాటికీ తగిన మంత్రప్రయోగం చేయాలి।

Verse 10

भक्ष्यभोज्यानि सर्वाणि महानिन्द्रेण दापयेत् । संवत्स रोनियो मंत्रं जप्त्वा तेनोदकं द्विजः

అన్ని రకాల భక్ష్యభోజ్యాలను మహాశ్రద్ధతో సమర్పింపజేయాలి. “సంవత్సరోనియ” మంత్రం జపించి, ఆ మంత్రాభిమంత్రిత జలాన్ని బ్రాహ్మణుడు వినియోగించాలి।

Verse 11

एवं संभोज्य वै विप्रान्पिण्डदानं तु दापयेत् । इत्यनेन विधानेन यस्तत्र श्राद्धकृद्भवेत्

ఈ విధంగా విప్రులకు యథావిధిగా భోజనం పెట్టి, అనంతరం పిండదానం చేయించాలి. అక్కడ ఈ విధానముతో శ్రాద్ధం చేసేవాడు—

Verse 12

तस्य तृप्तास्तु पितरो यावदिंद्राश्चतुर्द्दश । गयाश्राद्धं विनापीह गयाश्राद्धफलं लभेत्

అతని పితృదేవతలు పద్నాలుగు ఇంద్రులు నిలిచేంతకాలం తృప్తిగా ఉంటారు. ఇక్కడ గయాశ్రాద్ధం చేయకపోయినా గయాశ్రాద్ధ ఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 277

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये देविकामाहात्म्ये भूधरयज्ञवराहमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तसप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణము, ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలోని సప్తమ ప్రభాసఖండంలో, ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యాంతర్గత దేవికామాహాత్మ్యంలో “భూధరయజ్ఞ-వరాహమాహాత్మ్యవర్ణనం” అనే ద్విశతసప్తసప్తత్యుత్తర (277వ) అధ్యాయం సమాప్తమైంది।