Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 276

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये देविकायामुमापतिमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्सप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye devikāyāmumāpatimāhātmyavarṇanaṃnāma ṣaṭsaptatyuttaradviśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణము—ఎనభై ఒక వేల శ్లోకసంహితలో—సప్తమ ప్రభాసఖండములో, ప్రథమ ‘ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్య’ భాగములో ‘దేవికాయాం ఉమాపతిమాహాత్మ్యవర్ణనం’ అనే 276వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; समाप्तिसूचक/उद्धरण (quotative/end marker)

• श्री-स्कांदे: in the venerable Skanda (Purāṇa)
• श्री-स्कांदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; कर्मधारयः (श्रीमान् स्कन्दः)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महापुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; कर्मधारयः

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (verses)
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति (प्रातिपदिक) + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; संख्यापूर्वक-तत्पुरुषः (81-thousand)

• संहितायाम्: in the saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; क्रमवाचक विशेषण

• प्रभास-खण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभास-खण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; क्रमवाचक विशेषण

• प्रभास-क्षेत्र-माहात्म्ये: in the Prabhāsa-kṣetra-māhātmya
• प्रभास-क्षेत्र-माहात्म्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः

• देविकायाम्: in (the chapter on) Devikā
• देविकायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: देविका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• उमा-पति-माहात्म्य-वर्णनम्: the description of the greatness of Umāpati
• उमा-पति-माहात्म्य-वर्णनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उमा (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक) + वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः

• नाम: named
• नाम: Sambandha (Naming/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नामनिर्देशक (indeclinable meaning ‘named/called’)

• षट्-सप्तति-उत्तर-द्विशततमः: the 276th
• षट्-सप्तति-उत्तर-द्विशततमः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षट् (प्रातिपदिक) + सप्तति (प्रातिपदिक) + उत्तर (प्रातिपदिक) + द्विशततम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; संख्यासमासः (द्विशततमस्य उत्तरः षट्सप्ततिः = 276th)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

Speaker

Narrator/Redactor (colophon formula; traditionally Sūta’s compilation style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Devikā (chapter scope)

Visual Art Cues

Scene: A manuscript colophon scene: palm-leaf/folio with ornate script; a scribe and a reciter in a tīrtha pavilion near a temple, indicating the end of a chapter on Devikā-Umāpati.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Prabhāsa
• Devikā
• Umāpati (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It frames the text as a tīrtha-māhātmya: sacred geography is taught as a path to dharma and devotion, here centering on Umāpati’s glory at Devikā.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Devikā tīrtha within the Prabhāsa sacred region (Prabhāsakṣetra).

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this colophon; it is a chapter-ending identification statement.