Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

Devanagari script

न त्यजामि सदा देवि देविकायास्तटं शुभम् । दुर्ल्लभं सर्वलोकेऽस्मिन्पवित्रं सुप्रियं हि मे

Transliteration

na tyajāmi sadā devi devikāyāstaṭaṃ śubham | durllabhaṃ sarvaloke'sminpavitraṃ supriyaṃ hi me

Translation

హే దేవీ! దేవికా నదీ యొక్క ఆ శుభ తీరాన్ని నేను ఎప్పటికీ విడువను. అది సమస్త లోకాలలో దుర్లభము, పరమ పవిత్రము, నాకు అత్యంత ప్రియము.

Word by Word

• न: not
• न: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation particle)

• त्यजामि: I abandon
• त्यजामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष (1st), एकवचन

• सदा: always
• सदा: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• देविकायाः: of Devikā
• देविकायाः: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देविका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• तटम्: bank
• तटम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• शुभम्: auspicious
• शुभम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तटम् इति विशेष्ये

• दुर्ल्लभम्: rare to obtain
• दुर्ल्लभम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तटम्/स्थानम् इत्यर्थे विशेषण

• सर्वलोके: in the whole world
• सर्वलोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व-लोक (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सर्वः लोकः = सर्वलोकः

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• पवित्रम्: holy, purifying
• पवित्रम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सुप्रियम्: very dear
• सुप्रियम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु-प्रिय (प्रातिपदिक; उपसर्ग-युक्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• हि: indeed, for
• हि: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चय/हेतु-बोधक (emphatic/causal particle)

• मे: of me, to me
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

Speaker

Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Devikā-taṭa (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Devī/Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: Śiva speaks to Devī on a luminous riverbank; the Devikā flows gently, with tīrtha-ghāṭa steps, pilgrims in simple garments, and a distant shrine silhouette in the sea-breeze of Prabhāsa.

Characters & Entities

• Devī (Pārvatī)
• Devikā river bank

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The holiness of a place is intensified by divine favor—what the Lord cherishes becomes a powerful purifier.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The auspicious Devikā-taṭa within Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated; the verse establishes the site’s exceptional purity and desirability for pilgrimage.