Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

Devanagari script

सोमवारे तृतीये तु अपामार्गसमुद्भवम् । दंतकाष्ठादिकं कृत्वा त्रिनेत्रं च प्रपूजयेत्

Transliteration

somavāre tṛtīye tu apāmārgasamudbhavam | daṃtakāṣṭhādikaṃ kṛtvā trinetraṃ ca prapūjayet

Translation

మూడవ సోమవారం అపామార్గం నుండి దంతకాష్ఠం మొదలైనవాటిని సిద్ధం చేసి, అనంతరం భక్తిశ్రద్ధలతో త్రినేత్ర ప్రభువును పూజించాలి.

Word by Word

• सोमवारे: on Monday
• सोमवारे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सोमवार (प्रातिपदिक; सोम + वार)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरण; समासः षष्ठी-तत्पुरुष

• तृतीये: on the third (day)
• तृतीये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: तृतीय (प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण; अधिकरण

• तु: then/indeed
• तु: Sambandha (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• अपामार्गसमुद्भवम्: arisen from apāmārga (plant)
• अपामार्गसमुद्भवम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अपामार्ग-समुद्भव (प्रातिपदिक; अपामार्ग + समुद्भव)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (दंतकाष्ठादिकम्); समासः पञ्चमी-तत्पुरुष (अपामार्गात् समुद्भवम्)

• दन्तकाष्ठादिकम्: tooth-stick etc.
• दन्तकाष्ठादिकम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: दन्त-काष्ठ-आदि (प्रातिपदिक; दन्त + काष्ठ + आदि)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म; समासः तत्पुरुष (दन्तानां काष्ठम्) + 'आदि' (etc.)

• कृत्वा: having prepared/done
• कृत्वा: Kriya (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); धातु: कृ; अर्थे: having made/done

• त्रिनेत्रम्: the three-eyed one (Shiva)
• त्रिनेत्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रि-नेत्र (प्रातिपदिक; त्रि + नेत्र)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म; द्विगु-समास (three-eyed)

• च: and
• च: Sambandha (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक निपात

• प्रपूजयेत्: should worship
• प्रपूजयेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: पूज् उपसर्ग: प्र

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking to the sages (deduced from Prabhāsa Khaṇḍa Māhātmya narration style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Third Monday: the devotee prepares apāmārga tooth-stick and purity requisites, then worships the Three-eyed Śiva in the Prabhāsa shrine.

Characters & Entities

• Śiva (Trinetra)
• Apāmārga
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purity of conduct and disciplined observance support devotion; worship becomes complete when outer practice aligns with inner reverence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where the Somavāra observances are being prescribed.

What ritualistic prescription is mentioned?

Use apāmārga-based tooth-stick/requisites and worship Śiva as Trinetra on the third Monday.