Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 47

Devanagari script

शमीपुष्पं बृहत्याश्च कुसुमं तुल्यमुच्यते । करवीरसमा ज्ञेया जातीविजयपाटलाः

Transliteration

śamīpuṣpaṃ bṛhatyāśca kusumaṃ tulyamucyate | karavīrasamā jñeyā jātīvijayapāṭalāḥ

Translation

శమీ పుష్పము మరియు బృహతీ పుష్పము సమాన విలువగలవని చెప్పబడింది. అలాగే జాతీ, విజయ, పాటలా—ఇవి కరవీరంతో సమానమని గ్రహించవలెను।

Word by Word

• शमीपुष्पम्: śamī-flower
• शमीपुष्पम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शमी (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम् (Nom./Acc. sg.)

• बृहत्याः: of bṛhatī (plant/flower)
• बृहत्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: बृहती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-एकवचनम् (Genitive singular)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• कुसुमम्: flower
• कुसुमम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुसुम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम् (Nom./Acc. sg.)

• तुल्यम्: equal
• तुल्यम्: Karma (Predicate complement/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: तुल्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम् (Nom./Acc. sg.); विधेय-विशेषणम्

• उच्यते: is said/called
• उच्यते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लट् (Present), कर्मणि-प्रयोगः (Passive), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• करवीरसमा: equal to karavīra
• करवीरसमा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: करवीर (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-बहुवचनम् (Nominative plural); विशेषणम्—‘जातीविजयपाटलाः’

• ज्ञेयाः: are to be known (as)
• ज्ञेयाः: Kriya (Predicative/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: √ज्ञा (धातु) + यत् (कृदन्त; भाव्य/विधेय)
• Form: तव्यत्/यत्-प्रत्ययान्तः विधेयकृदन्तः (Gerundive/‘to be known’); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-बहुवचनम्

• जातीविजयपाटलाः: jātī, vijayā, and pāṭalā (flowers)
• जातीविजयपाटलाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जाती (प्रातिपदिक) + विजय (प्रातिपदिक) + पाटला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-बहुवचनम् (Nominative plural); समाहार-द्वन्द्वः—तीनां पुष्पजातीनां समुच्चयः

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (deduced from Purāṇic māhātmya frame in Prabhāsa-khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra / Somnātha

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee compares śamī and bṛhatī blossoms side-by-side, then arranges jātī, vijaya, and pāṭalā as karavīra-equivalents before offering at the linga.

Characters & Entities

• Prabhāsa-kṣetra
• Someśvara (Somanātha)
• Śamī
• Bṛhatī
• Karavīra
• Jātī
• Vijaya
• Pāṭalā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Scripture guides devotees not only in faith but also in the fitting forms of offering, harmonizing devotion with dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, centered on the worship of Someśvara/Somanātha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Equivalences among flowers for pūjā: śamī is said equal to bṛhatī; jātī, vijaya, and pāṭalā are considered equal to karavīra.