Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 100

Devanagari script

तेनापि स्थापितं लिंगं यादवेन्द्रेण धीमता । वज्रेश्वरमिति ख्यातं तत्स्थितं यादवस्थले

Transliteration

tenāpi sthāpitaṃ liṃgaṃ yādavendreṇa dhīmatā | vajreśvaramiti khyātaṃ tatsthitaṃ yādavasthale

Translation

ఆ ధీమంతుడైన యాదవేంద్రుడు కూడా అక్కడ ఒక లింగాన్ని స్థాపించాడు; అది ‘వజ్రేశ్వర’మని ప్రసిద్ధి పొందింది, యాదవస్థలంలో నిలిచి ఉంది।

Word by Word

• तेन: by him
• तेन: Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular), सर्वनाम

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अव्यय

• स्थापितम्: was established
• स्थापितम्: Karma (Object in passive/कर्म)
• Type: Verb
• Root: स्था + णिच् (धातु)
• Form: भूतकालिक कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगः

• लिङ्गम्: (Śiva-)liṅga
• लिङ्गम्: Karta (Subject in passive/कर्म-स्थानी कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• यादव-इन्द्रेण: by the lord of the Yadavas
• यादव-इन्द्रेण: Karana (Agent in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: यादव (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (यादवानाम् इन्द्रः)

• धीमता: by the wise one
• धीमता: Visheshana (Qualifier of agent)
• Type: Adjective
• Root: धीमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); विशेषणम्

• वज्र-ईश्वरम्: Vajreśvara
• वज्र-ईश्वरम्: Karma (Object/predicate name)
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (वज्रस्य ईश्वरः)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इत्यादि-उद्धरण/नामनिर्देश (quotative particle)

• ख्यातम्: renowned/known
• ख्यातम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: ख्यात (प्रातिपदिक; √ख्या)
• Form: भूतकालिक कृदन्त (past participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• तत्: that (liṅga)
• तत्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular), सर्वनाम

• स्थितम्: stands/is situated
• स्थितम्: Kriya (State/action)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: भूतकालिक कृदन्त (past participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• यादव-स्थले: in the Yadava region
• यादव-स्थले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यादव (प्रातिपदिक) + स्थल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (यादवानां स्थलम्)

Speaker

Skanda (deduced: Prabhāsakṣetramāhātmya narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vajreśvara (at Yādavasthala, Prabhāsa)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A Yādava king, dignified and wise, installs a radiant Śiva-liṅga; priests chant while the sea-breeze of Prabhāsa moves banners; the liṅga is labeled ‘Vajreśvara’ within the Yādava precinct.

Characters & Entities

• Vajreśvara
• Śiva-liṅga
• Yādava-sthala
• Vajra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

After catastrophe, devotion re-centers life: establishing a Śiva-liṅga sanctifies the land and converts memory into worship.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

Yādava-sthala at Prabhāsa-kṣetra, where the Vajreśvara-liṅga is said to be established.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-sthāpanā (consecratory establishment of a Śiva-liṅga) is the key act described.