Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

Devanagari script

सूर्य उवाच । एतत्सर्वं मुनिश्रेष्ठ त्वयोक्तं संभविष्यति । तीर्थानां कोटिरन्या च गंगादीनां महामुने

Transliteration

sūrya uvāca | etatsarvaṃ muniśreṣṭha tvayoktaṃ saṃbhaviṣyati | tīrthānāṃ koṭiranyā ca gaṃgādīnāṃ mahāmune

Translation

సూర్యుడు పలికెను—హే మునిశ్రేష్ఠా! నీవు చెప్పినదంతయు నిశ్చయంగా జరుగును. హే మహామునీ! గంగా మొదలైన తీర్థములతో కూడిన మరొక కోటి తీర్థములు కూడా ఇక్కడ కలుగును.

Word by Word

• सूर्यः: Sūrya (the Sun)
• सूर्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying एतत्)

• मुनिश्रेष्ठ: O best of sages
• मुनिश्रेष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनिश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन (8th/Vocative), एकवचन; तत्पुरुष: मुनीनां श्रेष्ठः

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/Agent-in-passive/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• उक्तम्: spoken
• उक्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying एतत्सर्वम्)

• संभविष्यति: will happen/come to pass
• संभविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• तीर्थानाम्: of sacred fords/pilgrimage places
• तीर्थानाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• कोटिः: a crore/myriad
• कोटिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• अन्या: another
• अन्या: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying कोटिः)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• गंगादीनाम्: of Gaṅgā and others
• गंगादीनाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गंगा + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; तत्पुरुष: गंगा + आदि (आदिशब्देन समाहारः)

• महामुने: O great sage
• महामुने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महामुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन (8th/Vocative), एकवचन; कर्मधारय: महा + मुनि

Speaker

Sūrya (Āditya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (as multi-tīrtha field)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Muni-śreṣṭha (a great sage; contextually the interlocutor of Sūrya in this māhātmya)

Visual Art Cues

Scene: Sūrya, radiant and regal, speaks to a great sage, proclaiming that countless tīrthas—beginning with Gaṅgā—will be present in Prabhāsa; in the background, symbolic river-goddesses and tīrtha-icons appear as subtle presences.

Characters & Entities

• Sūrya
• Durvāsā
• Tīrtha
• Gaṅgā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine assurance sanctifies the kṣetra, making it a concentrated field of tīrtha-merit for pilgrims.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, portrayed as containing or equaling innumerable tīrthas including Gaṅgā-like sanctity.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; the verse asserts the tīrtha-status and resulting merit of the place.