Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 236›Shloka 11
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

Devanagari script

लप्स्यंते प्राणिनः सर्वे यज्ञकोटिफलं तथा । एवमुक्त्वा तदा सूर्यः सस्मार तनयां निजाम् । तथा च धर्मेराजानं सर्वप्राणिनियामकम्

Transliteration

lapsyaṃte prāṇinaḥ sarve yajñakoṭiphalaṃ tathā | evamuktvā tadā sūryaḥ sasmāra tanayāṃ nijām | tathā ca dharmerājānaṃ sarvaprāṇiniyāmakam

Translation

అలాగే సమస్త ప్రాణులు యజ్ఞముల కోటి ఫలమును కూడా పొందుదురు. ఇలా చెప్పి ఆ సమయంలో సూర్యుడు తన స్వకీయ కుమార్తెను స్మరించెను; అలాగే సమస్త ప్రాణులను నియమించు ధర్మరాజును కూడా స్మరించెను.

Word by Word
लप्स्यन्तेwill obtain
लप्स्यन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद — ‘they will obtain’
प्राणिनःliving beings
प्राणिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राणिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Nominative plural
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Nominative plural (agreeing with प्राणिनः)
यज्ञ-कोटि-फलम्the fruit of a crore of sacrifices
यज्ञ-कोटि-फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular; षष्ठी-तत्पुरुष: यज्ञानां कोट्याः फलम् — ‘fruit of a crore of sacrifices’
तथाthus/also
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय — manner/adverb (‘thus/also’)
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय — adverb (‘thus’)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु) → उक्त्वा (क्त्वान्त अव्यय/gerund)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund) — ‘having said’
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
सूर्यःthe Sun (Sūrya)
सूर्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular
सस्मारremembered
सस्मार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद — ‘remembered’
तनयाम्daughter
तनयाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतनया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular
निजाम्his own
निजाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular (agreeing with तनयाम्)
तथाand likewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय — manner/adverb (‘thus/also’)
चand
च:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
धर्मे-राजानम्Dharma-rāja (Yama)
धर्मे-राजानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular; षष्ठी-तत्पुरुष: धर्मस्य राजा — ‘king of dharma’ (Yama)
सर्व-प्राणि-नियामकम्controller of all living beings
सर्व-प्राणि-नियामकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + प्राणिन् (प्रातिपदिक) + नियामक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular (agreeing with धर्मेराजानम्); षष्ठी-तत्पुरुष: सर्वेषां प्राणिनां नियामकः — ‘controller of all beings’
Speaker

Sūrya (Āditya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Durvāsā-Āditya context)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Implicitly the same great sage interlocutor

Visual Art Cues

Scene: Sūrya declares that all beings will gain the fruit of a crore of sacrifices; then, in a contemplative turn, he ‘remembers’ his daughter and Dharmarāja—suggesting a shift from sheer radiance to moral-cosmic administration.

Characters & Entities
S
Sūrya
Y
Yamunā (tanayā)
D
Dharmarāja (Yama)
P
Prāṇins
Y
Yajña

FAQs

A tīrtha’s grace can extend broadly—benefiting all beings—and sacred acts can equal vast sacrificial merit.

Prabhāsa-kṣetra through the Durvāsā-Āditya context, promising yajña-like merit to visitors.

No specific rite is mandated; the verse compares the kṣetra’s benefit to yajña-koṭi-phala and describes divine invocation.

←Previous Verse
Next Verse→