Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 134

Devanagari script

हिरण्यादीन्यदाच्चैव महादानानि षोडश । यो यदर्थयते तत्र सामान्यः प्राकृतो जनः । निजकर्मानुसारेण स लेभे च तदेव हि

Transliteration

hiraṇyādīnyadāccaiva mahādānāni ṣoḍaśa | yo yadarthayate tatra sāmānyaḥ prākṛto janaḥ | nijakarmānusāreṇa sa lebhe ca tadeva hi

Translation

అతడు స్వర్ణాది దానాలతో పాటు షోడశ మహాదానాలను కూడా ఇచ్చాడు. అక్కడ సాధారణుడు ఏది కోరినా, తన కర్మానుసారంగా అదే పొందేవాడు.

Word by Word

• हिरण्यादीनि: gold and other (items)
• हिरण्यादीनि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हिरण्य + आदि (प्रातिपदिक); समास
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; अव्ययीभाव/तत्पुरुषार्थे (हिरण्यं आदिः येषाम्) = 'gold etc.'

• यदात्: gave
• यदात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लुङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; रूपम्: अदात्

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (and)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण

• महादानानि: great gifts
• महादानानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा + दान (प्रातिपदिक); समास
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय (महानि दानानि)

• षोडश: sixteen
• षोडश: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षोडश (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: संख्यावाचक; (महादानानि इति) नपुंसक-द्वितीया-बहुवचनानुगुण विशेषण (indeclinable-like numeral used adjectivally)

• यः: whoever
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)

• यत्: whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मरूपे (what)

• अर्थयते: requests/asks for
• अर्थयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्थय् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (there)

• सामान्यः: ordinary
• सामान्यः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सामान्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; जनः इति विशेषण

• प्राकृतः: common/unsophisticated
• प्राकृतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्राकृत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; जनः इति विशेषण

• जनः: person
• जनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• निजकर्मानुसारेण: according to his own deeds
• निजकर्मानुसारेण: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: निज + कर्म + अनुसार (प्रातिपदिक); समास
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-भावे, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तृतीया-हेतौ (according to one's own actions); समासः: निजकर्म + अनुसार (अनुसारः)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• लेभे: obtained
• लेभे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• एव: exactly/indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ निपात (for/indeed)

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Varānanā Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Soma distributes gold and the ‘sixteen great gifts’; ordinary pilgrims approach with varied requests; a subtle cosmic balance scale symbolizes karma determining each person’s received boon.

Characters & Entities

• Prabhāsakṣetra
• mahādāna (sixteen great gifts)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Charity at a tīrtha is powerful, yet results unfold in harmony with one’s own karma—linking grace with moral causality.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, presented as a place where dāna becomes especially fruitful.

What ritualistic prescription is mentioned?

Performance of mahādānas—especially the ‘sixteen great gifts’—and giving gold and other valuables.