Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 22›Shloka 24
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

Devanagari script

प्रभासं क्षेत्रमासाद्य संस्थिता कृतपर्वते । एवं कृतस्मरस्तत्र सर्वदेवनिषेवितः । मन्वंतरेस्मिन्यो देवि निर्दग्धो वडवाग्निना

Transliteration

prabhāsaṃ kṣetramāsādya saṃsthitā kṛtaparvate | evaṃ kṛtasmarastatra sarvadevaniṣevitaḥ | manvaṃtaresminyo devi nirdagdho vaḍavāgninā

Translation

ప్రభాస అనే పుణ్యక్షేత్రాన్ని చేరి అతడు కృతపర్వతంపై నిలిచాడు. అక్కడ సర్వదేవతల సేవలతో అతడు ‘స్మృతి-చేతన’ను తిరిగి పొందాడు; ఓ దేవీ, ఇదే మన్వంతరంలో అతడు వడవాగ్నిచేత దగ్ధుడయ్యాడు.

Word by Word
प्रभासम्Prabhāsa
प्रभासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
क्षेत्रम्the sacred field/place
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आसाद्यhaving reached
आसाद्य:
Kriya-viseshana (Adverbial to main action)
TypeIndeclinable
Rootआ + √सद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive); ‘having reached’
संस्थिताःstayed/settled
संस्थिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + √स्था (धातु)
Formभूतकालिक-कृदन्त (क्त; past passive participle) प्रथमा, बहुवचन, पुंलिङ्ग; अर्थे—स्थिताः (having stayed/settled)
कृतपर्वतेat Kṛtapārvat(a) (place)
कृतपर्वते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृत (कृदन्त; √कृ क्त) + पर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (कृत-पर्वत = Kṛtapārvat(a) as place-name)
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Manner)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus/in this manner)
कृतस्मरःone who had (thus) remembered/been mindful
कृतस्मरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृत (कृदन्त; √कृ क्त) + स्मर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (कृत-स्मरः = one who has made/experienced remembrance; epithet)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
सर्वदेवनिषेवितःfrequented by all the gods
सर्वदेवनिषेवितः:
Visheshana (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक) + नि + √सेव् (धातु) क्त
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; तत्पुरुषः (सर्व-देव-निषेवितः = frequented/served by all gods)
मन्वन्तरेin (this) manvantara
मन्वन्तरे:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Time/Location)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सर्वनाम
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
निर्दग्धःburnt up/consumed
निर्दग्धः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर् + √दह् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
वडवाग्निनाby the submarine fire
वडवाग्निना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवडवा (प्रातिपदिक) + अग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; कर्मधारयः (वडवाग्निः = submarine fire)
Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra; Kṛtapārva-ta

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: Devī (addressed as ‘O Goddess’)

Visual Art Cues

Scene: The Moon-god arrives at Prabhāsa and stands upon Kṛtapārva-ta; gods gather around in reverence; the vast ocean glimmers nearby, hinting at the hidden Vaḍavāgni beneath.

Characters & Entities
P
Prabhāsa
K
Kṛtapārva­ta
V
Vaḍavāgni

FAQs

Prabhāsa is portrayed as a divinely frequented kṣetra where cosmic events and personal purification are remembered and re-framed within Dharma.

Prabhāsa-kṣetra, especially the sacred mountain Kṛtapārva­ta within the Prabhāsa region.

No explicit rite is stated here; the verse sets the sacred location and mythic context that grounds later worship and austerity.

←Previous Verse
Next Verse→