Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 77

Devanagari script

प्राप्यावभृथमव्यग्रः सर्वदेवर्षिपूजितः । अतिराजति राजेन्द्रो दशधा भावयन्दिशः

Transliteration

prāpyāvabhṛthamavyagraḥ sarvadevarṣipūjitaḥ | atirājati rājendro daśadhā bhāvayandiśaḥ

Translation

అవభృథస్నానమును పొందిన తరువాత అతడు అవ్యగ్రుడై నిలిచెను; సమస్త దేవర్షులచే పూజింపబడి ఆ రాజాధిరాజుడు అత్యంత ప్రకాశించి, నానావిధముగా దశదిశలను దీప్తిమంతం చేసెను।

Word by Word

• प्राप्य: having obtained/reached
• प्राप्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (gerund/absolutive), धातुः: आप् (to obtain) उपसर्गः: प्र

• अवभृथम्: the Avabhṛtha (concluding bath rite)
• अवभृथम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अवभृथ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्

• अव्यग्रः: unagitated/calm
• अव्यग्रः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अव्यग्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम्

• सर्वदेवर्षिपूजितः: worshipped by all Devarṣis
• सर्वदेवर्षिपूजितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + देवर्षि + पूजित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्; तत्पुरुषः: सर्वैः देवर्षिभिः पूजितः (worshipped by all divine sages)

• अतिराजति: shines exceedingly
• अतिराजति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अति-राज् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातुः: राज् (to shine/reign) उपसर्गः: अति

• राजेन्द्रः: the king of kings
• राजेन्द्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजेन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्; तत्पुरुषः: राज्ञाम् इन्द्रः (king of kings)

• दशधा: tenfold; in ten directions/ways
• दशधा: Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: दशधा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; प्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb of manner: tenfold)

• भावयन्: gladdening/illuminating
• भावयन्: Karta (Agent participle/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्तः वर्तमानकृदन्तः (present active participle), पुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्; धातुः: भू (to be) causative (णिच्): भावय (to cause to be, to gladden/illumine)

• दिशः: the directions
• दिशः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्, द्वितीया (Accusative), बहुवचनम्

Speaker

Īśvara (Śiva) (deduced from the ongoing Prabhāsakṣetra Māhātmya narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa avabhṛtha-tīrtha (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: At the avabhṛtha ghat, the king/Soma enters sacred waters, serene and unhurried; devas and devarṣis shower flowers; light radiates outward as if the ten directions brighten; banners and sacrificial pavilion recede behind.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Completion of purificatory rites with steadiness brings inner clarity, honor, and a sanctifying radiance recognized by divine beings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra (Prabhāsa), celebrated in the Prabhāsa Khaṇḍa as a supreme purifying sacred geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

Avabhṛtha— the concluding sacred bath that seals the merit of a vrata or yajña-like observance.