Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 105

रेवायाः पञ्चमो भागः सोज्जयिन्याः प्रकीर्तितः । षष्ठः कल्पो नागरश्च तीर्थमाहात्म्यसूचकः

revāyāḥ pañcamo bhāgaḥ sojjayinyāḥ prakīrtitaḥ | ṣaṣṭhaḥ kalpo nāgaraśca tīrthamāhātmyasūcakaḥ

ఐదవ భాగం రేవా (నర్మదా) మరియు ఉజ్జయినీకి సంబంధించినదిగా ప్రకటించబడింది; ఆరవది ‘నాగర కల్పం’, ఇది తీర్థమాహాత్మ్యాన్ని సూచిస్తుంది।

रेवायाःof Revā (Narmadā)
रेवायाः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरेवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
पञ्चमःfifth
पञ्चमः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्चम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण
भागःsection/part
भागः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
सःthat (it)
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सर्वनाम
उज्जयिन्याःof Ujjayinī
उज्जयिन्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootउज्जयिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
प्रकीर्तितःis proclaimed/has been described
प्रकीर्तितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), भूतकर्मणि/भूतकृत् (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
षष्ठःsixth
षष्ठः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootषष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण
कल्पःkalpa/section (named ‘Kalpa’)
कल्पः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नागरःNāgara (name/epithet)
नागरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (कल्पस्य)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक-अव्यय (conjunction)
तीर्थमाहात्म्यसूचकःindicating the greatness of the tīrthas
तीर्थमाहात्म्यसूचकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतीर्थ + माहात्म्य + सूचक (प्रातिपदिक); समास
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तीर्थस्य माहात्म्यस्य सूचकः)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Revā (Narmadā) / Ujjayinī

Type: river

Scene: A paired geography: flowing Narmadā with pilgrims on ghāṭas and forested banks, and the skyline of Ujjain with Mahākāla temple imagery; a manuscript caption indicates this as the ‘fifth part’.

R
Revā (Narmadā)
U
Ujjayinī (Ujjain)
N
Nāgara (Kalpa)
T
Tīrtha

FAQs

Pilgrimage tradition is systematized: sacred rivers, cities, and tīrthas are celebrated as Dharma-bearing landscapes.

Revā/Narmadā and Ujjayinī (Ujjain) are named as major māhātmya domains; the verse also signals broader tīrtha-glorification.

No explicit rite is stated; the mention of a ‘Kalpa’ implies ritual/observance frameworks associated with tīrthas.