Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 196›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि प्रभासं जलसंस्थितम् । वृद्धप्रभासाद्दक्षिणतो नातिदूरे व्यवस्थितम्

Transliteration

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi prabhāsaṃ jalasaṃsthitam | vṛddhaprabhāsāddakṣiṇato nātidūre vyavasthitam

Translation

ఈశ్వరుడు పలికెను—తదనంతరం, ఓ మహాదేవీ, పవిత్ర జలసమీపంలో ఉన్న ప్రభాసానికి వెళ్లవలెను; అది వృద్ధప్రభాసానికి దక్షిణంగా ఎక్కువ దూరంలో లేదు।

Word by Word
ईश्वरःĪśvara (the Lord)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्ता (उवाच)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect; narrative past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
ततःthen; from there
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/हेतुवाचक-अव्यय (from there/then)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महा देवी), स्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
प्रभासम्Prabhāsa
प्रभासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (गच्छेत्)
जल-संस्थितम्situated in water
जल-संस्थितम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootजल (प्रातिपदिक) + संस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त/PPP from सम्+स्था)
Formतत्पुरुष-समास (जले संस्थितम्), नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; प्रभासम् इत्यस्य विशेषणम्
वृद्ध-प्रभासात्from Vṛddha-Prabhāsa
वृद्ध-प्रभासात्:
Apadana (Ablative/source/अपादान)
TypeNoun
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक) + प्रभास (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वृद्धः प्रभासः), पुंलिङ्गे, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान
दक्षिणतःto the south
दक्षिणतः:
Desha (Directional/दिशा-निर्देश)
TypeIndeclinable
Rootदक्षिणतः (अव्यय)
Formदिशावाचक-अव्यय (directional adverb: 'to the south')
नnot
न:
Sambandha/Negation (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
अति-दूरेvery far (in 'not very far')
अति-दूरे:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + दूर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (अति दूरम्), स्थानवाचक-अव्ययप्रयोग; 'not very far' इत्यर्थे न इत्यनेन सह
व्यवस्थितम्situated; located
व्यवस्थितम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि+अव+स्था (धातु) → व्यवस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त/PPP)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; प्रभासम् इत्यस्य विशेषणम्
Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva (Īśvara) instructs Devī, pointing southward toward a coastal tīrtha; pilgrims and a shimmering waterbody beside a shrine complex.

Characters & Entities
Ī
Īśvara (Śiva)
M
Mahādevī (Pārvatī)
P
Prabhāsa
V
Vṛddha-Prabhāsa

FAQs

Pilgrimage is presented as a guided sacred journey—Śiva himself indicates the tīrtha, emphasizing intentional movement toward holy places.

Prabhāsa tīrtha, described as water-associated and located south of Vṛddha-Prabhāsa.

A pilgrimage instruction is implied—‘one should go’ to Prabhāsa; no specific snāna/dāna/japa is stated in this verse.

←Previous Verse
Next Verse→