Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सर्वकामफलप्रदम् । प्रभासपंचकं पुण्यमाद्यं तत्र व्यवस्थितम्

Transliteration

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi sarvakāmaphalapradam | prabhāsapaṃcakaṃ puṇyamādyaṃ tatra vyavasthitam

Translation

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే మహాదేవి! అనంతరం అక్కడ స్థితమైన పరమ పుణ్యమైన ప్రభాసపంచకానికి వెళ్లవలెను; అది సమస్త కోరికల ఫలాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (Lord)
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• ततः: then; thereafter
• ततः: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• महादेवि: O great goddess
• महादेवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; समासः—महान् + देवी (कर्मधारय)

• सर्वकामफलप्रदम्: bestowing all desired fruits
• सर्वकामफलप्रदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + काम + फल + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः—सर्वकामफलस्य प्रदम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• प्रभासपञ्चकम्: the group of five Prabhāsas
• प्रभासपञ्चकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रभास + पञ्चक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः—प्रभासानां पञ्चकम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• पुण्यम्: holy; meritorious
• पुण्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• आद्यम्: first; primeval
• आद्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• व्यवस्थितम्: situated; established
• व्यवस्थितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + अव + स्था (धातु) → व्यवस्थित (कृदन्त/भूतकृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-Pañcaka

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva speaks to Pārvatī, gesturing toward a coastal sacred landscape marked by five shrines/markers (pañcaka). Pilgrims are shown beginning a route, carrying water-pots and offerings.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Mahādevī (Pārvatī)
• Prabhāsapañcaka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage to a consecrated sacred cluster (pañcaka) is presented as a complete means for fulfilling righteous aims.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-Pañcaka, the set of five sacred Prabhāsa sites within Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

A directive to go (gacchet) on pilgrimage to Prabhāsa-Pañcaka; further rites are described in subsequent verses.