Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां स्नात्वा यस्तर्पयेत्पितॄन् । तर्पिताः पितरस्तेन यावच्चन्द्रार्कतारकम्

kṛṣṇapakṣe caturdaśyāṃ snātvā yastarpayetpitṝn | tarpitāḥ pitarastena yāvaccandrārkatārakam

కృష్ణపక్ష చతుర్దశినాడు స్నానం చేసి పితృదేవతలకు తర్పణం చేయువాడు—అతని చేత తృప్తి పొందిన పితరులు చంద్ర-సూర్య-తారలు ఉన్నంతకాలం తృప్తిగా ఉంటారు।

कृष्णपक्षेin the dark fortnight
कृष्णपक्षे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृष्णपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—कर्मधारय (कृष्णः पक्षः)
चतुर्दश्याम्on the fourteenth lunar day
चतुर्दश्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriya (Gerundial/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया (having bathed)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
तर्पयेत्should satisfy / offer libations to
तर्पयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतृप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; causative sense ‘to satisfy/offer libation’
पितॄन्the ancestors (pitṛs)
पितॄन्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
तर्पिताःsatisfied
तर्पिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootतृप् (धातु)
Formकृत्प्रत्यय—क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पितरःthe ancestors
पितरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
तेनby him / through that (act)
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
यावत्as long as / until
यावत्:
Avyaya (Modifier/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाण/अवधि-सूचक (until/as long as)
चन्द्रार्कतारकम्(till) the moon, sun, and stars (endure)
चन्द्रार्कतारकम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचन्द्र + अर्क + तारक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—द्वन्द्व (चन्द्रश्च अर्कश्च तारकं च)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa tīrtha (contextually Trisaṅgama vicinity)

Type: sangam

Listener: Pārvatī

Scene: At dawn on the dark fortnight’s fourteenth, a pilgrim stands waist-deep in sacred water, offering tarpaṇa with cupped hands; subtle ancestral silhouettes receive the offering, while the sky shows moon and stars as symbols of duration.

P
Pitṛs (ancestors)
K
Kṛṣṇa-pakṣa Caturdaśī
C
Candra
A
Arka (Sūrya)
T
Tārā (stars)

FAQs

Dharma includes care for lineage: tīrtha-bathing joined with pitṛ-offerings yields enduring ancestral satisfaction.

The Prabhāsa-kṣetra tīrtha context of this chapter, where such snāna and tarpaṇa are especially efficacious.

On Kṛṣṇa-pakṣa Caturdaśī, bathe and perform pitṛ-tarpaṇa; the Pitṛs are satisfied for an extremely long duration.